<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:turbo="http://turbo.yandex.ru" version="2.0">
<channel>
<title>ЗАКОТ - O&#039;zbekiston musulmonlar idorasi Qashqadaryo viloyati vakilligi rasmiy sayti</title>
<link>https://nasafziyo.uz/</link>
<language>ru</language>
<description>ЗАКОТ - O&#039;zbekiston musulmonlar idorasi Qashqadaryo viloyati vakilligi rasmiy sayti</description>
<generator>DataLife Engine</generator><item turbo="true">
<title>Закот-Ислом диннинг устуни</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=5434</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=5434</link>
<category><![CDATA[Мақолалар / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>nasafziyo5632</dc:creator>
<pubDate>Fri, 27 Aug 2021 11:23:35 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-08/1630045481_1630045379854.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-08/medium/1630045481_1630045379854.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <h4 style="text-align:center;"><span style="font-size:24px;"> <b>      Закот-Ислом диннинг устуни </b></span></h4><div style="text-align:center;"><span style="font-size:24px;"> </span></div><span style="font-size:24px;"><br>Ислом дини қуйидаги рукнлар устига барпо этилган: иймон, намоз, рўза, закот ва ҳаж. Қурилаётган бино ҳар тарафлама мукаммал бўлмаса, у нураб, қулашга мойил бўлгани каби, исломнинг беш арконидан бирини, яъни закотни кимдир инкор этса, унинг динига путур етади ва иймонидан айрилишига олиб келади. Шунга мувофиқ, молиявий ибодат саналмиш закот баданий ибодат ҳисобланган намоз билан эгизак бўлиб юради. У иккиси бир-бирига соябон, бир-бирига ҳамроҳ, ҳамсоя бўлиб юради.<br>«Закот» атамасининг мазмун моҳиятига келсак, уни бир неча маънони англатгани учун бошқа тилларга бир сўз билан таржима қилиб бўлмайди. «Закот» сўзи луғатда «поклик» ва «ўсиш» маъноларини билдиради. Закот берган кишининг моли покланади. Закот бермаган кишининг моли эса ичида закотга ҳақдорларнинг моли ҳам аралашган мол сифатида нопок бўлиб туради. Қачон закотини берса покланади, бўлмаса йўқ. Закоти берилган молга барака киради, у шунингдек, кўпайиб ўсади. Шунда ўсиш маъносини ўзида акс эттирган бўлади.<br>Закотнинг «поклаш», маъноси тўғрисида яна шуни айтишимиз мумкинки, закот мазкур моллардаги шубҳали, ҳаром жойларни поклаб беради. Масалан, нақд пулдан қирқдан бири берилиши эвазига, ўттиз тўққиз ҳисса ҳалолга айланади. Агар шу бир ҳисса берилмаса, қирқтанинг ҳаммаси шубҳали ва ҳаром аралашган ҳолда туради. Масалан, бир кишида қирқ миллион пули бўлиб, ундан бир миллионини закот сифатида чиқармаса, қирқ миллон пули шубҳали бўлиб қолади. Шунинг учун нисобга етган маблағингизнинг икки ярим фоизини закот сифатида чиқаришингиз керак, қолган маблағи эса ўзингизга она сутидай ҳалол бўлади ва турли шубҳалар ювилиб, тоза бўлиб қолади. Зеро, сув таҳоратда қандай вазифани бажарса, закот ҳам молни поклашда ўшандай вазифани бажаради.<br>Закот сўзи икки хил маънони англатгани учун ўзбек тилига ҳам «закот» сўзи шундайлигича таржимасиз қабул қилинган.<br>Закот ибодати бойлар билан камбағаллар ўртасида маънавий кўприк вазифасини бажаради. Агар бойлар бахил, зиқна бўлишса, камбағаллар улар ҳаққига дуо ҳам қилишмайди ва ўртадаги алоқа узилади. Натижада халқ пароканда бўлади. Чунки закот бермайдиган бахил бойлар камбағалларни ёмон кўради, бойлардан яхшилик кўрмаган камбағаллар эса улардан нафратланишади. Ўртани ислоҳ қиладиган кўприк закотдир. Агар мулкдорлар саҳоватли бўлиб, камбағаллар ҳолидан доимо хабардор бўлиб туришса ва закотларини адо қилишса, иш аксинча бўлади, яъни камбағаллар бойлар ҳаққига дуо қилиб: «Эй, Аллоҳим! Шу бойнинг бойлигини зиёда қилгин», дейдилар.<br>Расулуллоҳ (с.а.в.) закот беришдан бош тортганларни охиратдаги қаттиқ азобдан огоҳлантирадилар. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.) айтади: “Кимники олтин ва кумушлари бўлиб, улар ҳаққини адо этмаса, қиёмат кунида олтин-кумушлари эритилиб, тунукалар этиб қуйилади. Сўнг уларни жаҳаннам ўтида қиздирилиб, миқдори эллик минг йилга тенг бўлган кунда эгасининг ёнбошига, пешонасига ва белига босилади. Бу ҳол Аллоҳ таоло барча инсонлар орасини тўла ҳукм қилиб бўлгунча давом этади. Қайси бир мол ва қўй эгаси борки, у моллари ҳаққини адо этмаса, қиёмат куни уни келтирилиб, ўз ҳайвонларинг туёқлари билан эздирилади ва шоҳлари ила суздирилади. Қачон охиргиси тугаганда, аввалгиси қайтарилади. Бу иш муддати эллик минг йилга тенг бўлган кунда Аллоҳ бандалар орасини ҳукм қилиб тугатгунга қадар давом этади. Сўнг уни жаннатга ёки дўзахга олиб борадиган ўз йўлига солиб қўйилади”. Мазкур ҳадисдан закотни бермасликнинг жазоси оғир бўлишлиги билан бирга, закотни Ислом динидаги адо этилиши зарур бўлган энг асосий фарзлардан эканлиги келиб чиқмоқда.<br>Закот берилиши керак бўлган махсус молларга тилла ва кумуш, нақд пул бирликлари, тижорат моллари; чорва молларига қўй, эчки, сигир, туя ва ҳоказолар киради. Ундан ташқари, экин-тикинларнинг ҳосилидан бериладиган ушр ҳам, мева-чева ва полиз маҳсулотларининг закоти ҳисобланади.<br>Бизнинг юртда тилла ва кумуш тақинчоқлардан асосан аёллар фойдаланганлари учун улардан бериладиган закот ибодати ҳам асосан аёлларга тегишли бўлади. 85 грамм тилласи бор ёки 595 грамм кумуши бор эркак ва аёлларга закот вожиб бўлади. Қоғоз пул ёки тижорат молларининг қиймати, нисоб тилла билан белгиланадиган юртларда 85 грамм тилланинг қийматига, кумуш билан белгиланадиган юртларда эса 595 грамм кумушнинг қийматига етса, закот вожиб бўлади. Бизнинг диёрларда нисоб одатда тилла билан белгилангани учун қоғоз пуллар ва тижорат моллари 85 грамм тилланинг қийматига етса, улардан закот бериш лозим бўлади. Шунингдек, бирор кишида озгина тилла, озгина кумуш, озгина қоғоз пул бўлса, уларнинг барчаси қўшилганда, 85 грамм тилланинг қийматига етса, улардан закот бериш вожиб бўлади.<br>Экин-тикинларда мутлақо нисоб йўқ, яъни Ҳанафий мазҳабига кўра, ердан чиққан ҳар қандай нарсанинг ўндан бири закот қилиб берилаверади. Масалан, бир кило мева етиштирдингиз, уни ўнга бўласизда, ўшанинг биттасини камбағалларга ушр қилиб юборасиз. Ўн кило мева олсангиз бир килосини бериб юборасиз. Юз кило меванинг эса ўн килосини ажратасиз ва ҳоказо.<br>Ушр бериш учун эса ер лалми бўлиши лозим. Агар ерлар пул тўлаб, маблағ сарфлаш орқали суғориладиган бўлса ёки ҳозирда газ билан иситиб қишда етиштириладиган полиз экинлари бўлса ёки алоҳида ускуналар билан жиҳозланган ерларда етиштириладиган мевалар бўлса, бундай ҳолатда чиққан ҳосилнинг йигирмадан бири берилади. Масалан, йигирма тонна ҳосилдан бир тонна берилади. Бу ҳам шариатимизда енгиллаштирилган ҳукмлардан биридир.<br>Инсон қалбидаги бахиллик сабабли закот бермаса, нажот топа олмай қолади. Шунчалик қулайлик билан фарз қилинган ибодатдан ким бош тортса, дунё ва охиратда азобга дучор қилиниши ҳам адолатдандир.<br></span><i><span style="font-size:24px;"> </span></i><br><i><b>Муҳаммади ҚОРАЕВ,</b></i><b><i>  </i><br></b><i>Қарши шаҳар “Қум қишлоқ” жоме масжиди имом-хатиби.</i><br> <br><br> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <h4 style="text-align:center;"><span style="font-size:24px;"> <b>      Закот-Ислом диннинг устуни </b></span></h4><div style="text-align:center;"><span style="font-size:24px;"> </span></div><span style="font-size:24px;"><br>Ислом дини қуйидаги рукнлар устига барпо этилган: иймон, намоз, рўза, закот ва ҳаж. Қурилаётган бино ҳар тарафлама мукаммал бўлмаса, у нураб, қулашга мойил бўлгани каби, исломнинг беш арконидан бирини, яъни закотни кимдир инкор этса, унинг динига путур етади ва иймонидан айрилишига олиб келади. Шунга мувофиқ, молиявий ибодат саналмиш закот баданий ибодат ҳисобланган намоз билан эгизак бўлиб юради. У иккиси бир-бирига соябон, бир-бирига ҳамроҳ, ҳамсоя бўлиб юради.<br>«Закот» атамасининг мазмун моҳиятига келсак, уни бир неча маънони англатгани учун бошқа тилларга бир сўз билан таржима қилиб бўлмайди. «Закот» сўзи луғатда «поклик» ва «ўсиш» маъноларини билдиради. Закот берган кишининг моли покланади. Закот бермаган кишининг моли эса ичида закотга ҳақдорларнинг моли ҳам аралашган мол сифатида нопок бўлиб туради. Қачон закотини берса покланади, бўлмаса йўқ. Закоти берилган молга барака киради, у шунингдек, кўпайиб ўсади. Шунда ўсиш маъносини ўзида акс эттирган бўлади.<br>Закотнинг «поклаш», маъноси тўғрисида яна шуни айтишимиз мумкинки, закот мазкур моллардаги шубҳали, ҳаром жойларни поклаб беради. Масалан, нақд пулдан қирқдан бири берилиши эвазига, ўттиз тўққиз ҳисса ҳалолга айланади. Агар шу бир ҳисса берилмаса, қирқтанинг ҳаммаси шубҳали ва ҳаром аралашган ҳолда туради. Масалан, бир кишида қирқ миллион пули бўлиб, ундан бир миллионини закот сифатида чиқармаса, қирқ миллон пули шубҳали бўлиб қолади. Шунинг учун нисобга етган маблағингизнинг икки ярим фоизини закот сифатида чиқаришингиз керак, қолган маблағи эса ўзингизга она сутидай ҳалол бўлади ва турли шубҳалар ювилиб, тоза бўлиб қолади. Зеро, сув таҳоратда қандай вазифани бажарса, закот ҳам молни поклашда ўшандай вазифани бажаради.<br>Закот сўзи икки хил маънони англатгани учун ўзбек тилига ҳам «закот» сўзи шундайлигича таржимасиз қабул қилинган.<br>Закот ибодати бойлар билан камбағаллар ўртасида маънавий кўприк вазифасини бажаради. Агар бойлар бахил, зиқна бўлишса, камбағаллар улар ҳаққига дуо ҳам қилишмайди ва ўртадаги алоқа узилади. Натижада халқ пароканда бўлади. Чунки закот бермайдиган бахил бойлар камбағалларни ёмон кўради, бойлардан яхшилик кўрмаган камбағаллар эса улардан нафратланишади. Ўртани ислоҳ қиладиган кўприк закотдир. Агар мулкдорлар саҳоватли бўлиб, камбағаллар ҳолидан доимо хабардор бўлиб туришса ва закотларини адо қилишса, иш аксинча бўлади, яъни камбағаллар бойлар ҳаққига дуо қилиб: «Эй, Аллоҳим! Шу бойнинг бойлигини зиёда қилгин», дейдилар.<br>Расулуллоҳ (с.а.в.) закот беришдан бош тортганларни охиратдаги қаттиқ азобдан огоҳлантирадилар. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с.а.в.) айтади: “Кимники олтин ва кумушлари бўлиб, улар ҳаққини адо этмаса, қиёмат кунида олтин-кумушлари эритилиб, тунукалар этиб қуйилади. Сўнг уларни жаҳаннам ўтида қиздирилиб, миқдори эллик минг йилга тенг бўлган кунда эгасининг ёнбошига, пешонасига ва белига босилади. Бу ҳол Аллоҳ таоло барча инсонлар орасини тўла ҳукм қилиб бўлгунча давом этади. Қайси бир мол ва қўй эгаси борки, у моллари ҳаққини адо этмаса, қиёмат куни уни келтирилиб, ўз ҳайвонларинг туёқлари билан эздирилади ва шоҳлари ила суздирилади. Қачон охиргиси тугаганда, аввалгиси қайтарилади. Бу иш муддати эллик минг йилга тенг бўлган кунда Аллоҳ бандалар орасини ҳукм қилиб тугатгунга қадар давом этади. Сўнг уни жаннатга ёки дўзахга олиб борадиган ўз йўлига солиб қўйилади”. Мазкур ҳадисдан закотни бермасликнинг жазоси оғир бўлишлиги билан бирга, закотни Ислом динидаги адо этилиши зарур бўлган энг асосий фарзлардан эканлиги келиб чиқмоқда.<br>Закот берилиши керак бўлган махсус молларга тилла ва кумуш, нақд пул бирликлари, тижорат моллари; чорва молларига қўй, эчки, сигир, туя ва ҳоказолар киради. Ундан ташқари, экин-тикинларнинг ҳосилидан бериладиган ушр ҳам, мева-чева ва полиз маҳсулотларининг закоти ҳисобланади.<br>Бизнинг юртда тилла ва кумуш тақинчоқлардан асосан аёллар фойдаланганлари учун улардан бериладиган закот ибодати ҳам асосан аёлларга тегишли бўлади. 85 грамм тилласи бор ёки 595 грамм кумуши бор эркак ва аёлларга закот вожиб бўлади. Қоғоз пул ёки тижорат молларининг қиймати, нисоб тилла билан белгиланадиган юртларда 85 грамм тилланинг қийматига, кумуш билан белгиланадиган юртларда эса 595 грамм кумушнинг қийматига етса, закот вожиб бўлади. Бизнинг диёрларда нисоб одатда тилла билан белгилангани учун қоғоз пуллар ва тижорат моллари 85 грамм тилланинг қийматига етса, улардан закот бериш лозим бўлади. Шунингдек, бирор кишида озгина тилла, озгина кумуш, озгина қоғоз пул бўлса, уларнинг барчаси қўшилганда, 85 грамм тилланинг қийматига етса, улардан закот бериш вожиб бўлади.<br>Экин-тикинларда мутлақо нисоб йўқ, яъни Ҳанафий мазҳабига кўра, ердан чиққан ҳар қандай нарсанинг ўндан бири закот қилиб берилаверади. Масалан, бир кило мева етиштирдингиз, уни ўнга бўласизда, ўшанинг биттасини камбағалларга ушр қилиб юборасиз. Ўн кило мева олсангиз бир килосини бериб юборасиз. Юз кило меванинг эса ўн килосини ажратасиз ва ҳоказо.<br>Ушр бериш учун эса ер лалми бўлиши лозим. Агар ерлар пул тўлаб, маблағ сарфлаш орқали суғориладиган бўлса ёки ҳозирда газ билан иситиб қишда етиштириладиган полиз экинлари бўлса ёки алоҳида ускуналар билан жиҳозланган ерларда етиштириладиган мевалар бўлса, бундай ҳолатда чиққан ҳосилнинг йигирмадан бири берилади. Масалан, йигирма тонна ҳосилдан бир тонна берилади. Бу ҳам шариатимизда енгиллаштирилган ҳукмлардан биридир.<br>Инсон қалбидаги бахиллик сабабли закот бермаса, нажот топа олмай қолади. Шунчалик қулайлик билан фарз қилинган ибодатдан ким бош тортса, дунё ва охиратда азобга дучор қилиниши ҳам адолатдандир.<br></span><i><span style="font-size:24px;"> </span></i><br><i><b>Муҳаммади ҚОРАЕВ,</b></i><b><i>  </i><br></b><i>Қарши шаҳар “Қум қишлоқ” жоме масжиди имом-хатиби.</i><br> <br><br> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ҚОРАМОЛНИНГ ЗАКОТИ ҚАНДАЙ БЕРИЛАДИ?</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4699</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4699</link>
<category><![CDATA[Мақолалар  / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Sat, 01 May 2021 18:35:21 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-05/1619876083_1619876057400.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-05/medium/1619876083_1619876057400.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-05/1619876170_1619876095057.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:875px;" alt=""><br><br><i><span style="font-size:24px;">Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.<br>Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.<br>Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.</span></i><span style="font-size:24px;"><br></span><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><b>عَنْ مُعَاذٍ رَضِي اللهُ عَنْهُ قَالَ: بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ، وَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً، وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Муоз розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:<br>«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Яманга юбордилар ва ҳар бир ўттиз сигирдан битта эркак ёки урғочи бир ёшли бузоқ олишимни ва ҳар бир қирқтадан бир дона икки ёшли урғочи бузоқ олишимни амр қилдилар».<br>«Сунан» эгалари ривоят қилганлар, Ҳоким саҳиҳ, деган.<br></span><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><b>وَعَنْهُ قَالَ: أَمَرَنِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا آخُذَ مِنَ الْبَقَرِ شَيْئًا حَتَّى تَبْلُغَ ثَلَاثِينَ، فَإِذَا بَلَغَتْ ثَلَاثِينَ فَفِيهَا عِجْلٌ تَابِعٌ جَذَعٌ أَوْ جَذَعَةٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعِينَ، فَإِذَا بَلَغَتْ فَفِيهَا بَقَرَةٌ مُسِنَّةٌ. رَوَاهُ النَّسَائِيُّ.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Яна ўша кишидан ривоят қилинади:<br>«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга қорамол ўттизтага етмагунча ҳеч нарса олмаслигимни амр қилдилар. Қачон ўттизтага етса, ундан бир дона онасига эргашиб юрган бир ёшли эркак ёки урғочи бузоқ. Бу то қирқтага етгунча. Агар унга етса, икки ёшли ғунажин».<br>Насаий ривоят қилган.<br>Шарҳ: Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳудан қилинаётган ушбу икки ривоятдан уламоларимиз қорамол закотига тегишли кўпгина ҳукмларни олганлар. Қорамол деганимизда мол ва қўтос эътиборга олинишини унутиб қўймаслигимиз керак.<br>Ушбу икки ривоятдан олинадиган ҳукмлар:<br>1. Қорамолдан закот бериш фарз эканлиги.<br>Буни аввал ўтган ҳадисларнинг бирида ҳам ўрганган эдик. Унда қайси бир одамнинг туяси, қорамоли ва қўйи бўла туриб закотини бермаса, қиёмат куни улар энг семиз ҳолларида келиб, эгаларини туёқлари билан тепкилаб, оғизлари билан тишлаб, шохлари билан сузиши ҳақида сўз кетган эди.<br>2. Қорамол ўттизтага етмагунча закот йўқлиги.<br>3. Қорамолнинг нисоби ўттизтага етган бўлиши.<br></span><p align="center"><span style="font-size:24px;"><b>Қорамол закоти жадвали</b></span></p><table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">Қорамолнинг сони<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Чиқариладиган закот<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">1дан 29тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Закот йўқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">30тадан 39тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Бир ёшли эркак ёки урғочи бузоқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">40тадан 59тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Икки ёшли ғунажин<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">60тадан 69тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита бир ёшли ғунажин ёки буқача<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">70тадан 79тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Битта икки ёшли ғунажин ёки битта бир ёшли буқача<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">80тадан 89тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита икки ёшли ғунажин<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">90тадан 99тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Учта бир ёшли бузоқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">100тадан 109тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита бир ёшли бузоқ, битта икки ёшли ғунажин ва ҳоказо<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr></tbody></table><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><br><b>عَنْ أَنَسٍ رَضِي اللهُ عَنْهُ: أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَتَبَ لَهُ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ، وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ، وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ إِلَّا مُسْلِمًا.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:<br>«Абу Бакр розияллоҳу анҳу у кишига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам фарз қилган нарса (закот) ҳақида ёзган мактубида:<br>«Садақа(нинг кўпайиши ёки камайиши)дан қўрқиб, айри жам қилинмайди ва жамланган айирилмайди. Икки аралаштирган киши эса ўзаро (ўз улушига қараб)<b> </b>ҳисоб қилади», дейилган эди».<br>Бешовларидан фақат Муслим ривоят қилмаган.<br>Шарҳ: Ушбу ҳадиснинг маъноси кенг эканлигидан уламоларимиз у ҳақида турли фикрлар айтиб, турлича шарҳ қилганлар. Чунончи, айириб ташловчи ким? Молнинг эгасими ёки садақа олувчи омилми? Айириб ташлаш қандай бўлади-ю, жам қилиш қандай бўлади, деган маъноларда ижтиҳодлар бўлган.<br>Мол эгасининг айириб ташлаши ўз фойдасини кўзлаб, садақани озроқ беришга уриниш сифатида бўлмаслиги керак.<br>Мисол учун, иккита шерикнинг 201та қўйи бор, улар учта қўйни закотга беришлари керак. Лекин улар закотчи келганида қўйларни бўлиб ташлаб, ҳар бири 100та ва 101та қўйи бордек қилиб кўрсатади. Натижада учта ўрнига иккита қўйни закотга беришади, биттаси ўзларида қолади.<br>Закот берувчининг қўшиб юбориши эса – икки кишида қирқтадан қўй бўлади. Икковлари биттадан, жами иккита қўйни закотга беришлари керак. Лекин закотчи келганида икковлари қўшиб юбориб, саксонта қўй бор, деб кўрсатишади ва закотчи улардан битта қўйни закотга олади.<br>Закотчининг айириши ва қўшиши бунинг тескариси бўлади. У кўпроқ закот олишга уринади. Иккита одам булар бизнинг қўйларимиз, деб саксонта қўйни кўрсатса, икки киши қўшиши мумкин эмас, ажратиб, икковингдан алоҳида закот оламан, дейди ва саксонта қўйни қирқтадан иккига бўлиб, биттанинг ўрнига иккита қўйни закотга олади.<br>Шунингдек, иккита одамда 101тадан қўй бўлса, икковинг қўшишинг керак, дейди-да, қўшиб, 202та қилиб, иккитанинг ўрнига учта қўйни закотга олади.<br>Ҳанафий мазҳабида чорва молларини аралаштириб, шерик бўлиш закот масаласига таъсир қилмайди. Ҳар ким ўз улушининг закотини ўзи бераверади.<br>Бошқа мазҳабларда эса аралаштириб юборишнинг таъсири бор, уларга битта мулк эгасининг муомаласи қилинади. Улар молни аралаштириб, шерик бўлишнинг закотга таъсири бўлиши учун тўртта шарт бор, дейишади.<br>1. Шерик бўлиш закотдан қочиш мақсадида бўлмасин.<br>2. Ҳар икки томоннинг ҳайвони бир-бирига қўшиладиган ҳайвонлардан бўлиши керак. Мисол учун, қўй-эчки.<br>3. Икки шерик ҳам закотни адо эта оладиган сифатга эга бўлишлари керак. Яъни, мусулмон, ҳур, болиғ, оқил, нисоб эгаси бўлишлари лозим.<br>4. Икковларининг чўпони, эркак ҳайвонлари, сув ичадиган жойи, яйлови, қўраси бир бўлиши керак.<br>Ушбу шартлардан келиб чиқиб, ҳар тараф ҳадисни ўз ҳолича тушунади, лекин нима бўлганда ҳам ҳийла йўли билан закотдан қочиб қолмаслик керак, закот берувчига зулм ҳам бўлмаслиги лозим.<br></span><p align="right"><span style="font-size:24px;"><b><i>«Ҳадис ва ҳаёт» китоби асосида тайёрланди</i></b></span></p>Ислом.Уз ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-05/1619876170_1619876095057.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:875px;" alt=""><br><br><i><span style="font-size:24px;">Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.<br>Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.<br>Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.</span></i><span style="font-size:24px;"><br></span><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><b>عَنْ مُعَاذٍ رَضِي اللهُ عَنْهُ قَالَ: بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ، وَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً، وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Муоз розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:<br>«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Яманга юбордилар ва ҳар бир ўттиз сигирдан битта эркак ёки урғочи бир ёшли бузоқ олишимни ва ҳар бир қирқтадан бир дона икки ёшли урғочи бузоқ олишимни амр қилдилар».<br>«Сунан» эгалари ривоят қилганлар, Ҳоким саҳиҳ, деган.<br></span><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><b>وَعَنْهُ قَالَ: أَمَرَنِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا آخُذَ مِنَ الْبَقَرِ شَيْئًا حَتَّى تَبْلُغَ ثَلَاثِينَ، فَإِذَا بَلَغَتْ ثَلَاثِينَ فَفِيهَا عِجْلٌ تَابِعٌ جَذَعٌ أَوْ جَذَعَةٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعِينَ، فَإِذَا بَلَغَتْ فَفِيهَا بَقَرَةٌ مُسِنَّةٌ. رَوَاهُ النَّسَائِيُّ.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Яна ўша кишидан ривоят қилинади:<br>«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга қорамол ўттизтага етмагунча ҳеч нарса олмаслигимни амр қилдилар. Қачон ўттизтага етса, ундан бир дона онасига эргашиб юрган бир ёшли эркак ёки урғочи бузоқ. Бу то қирқтага етгунча. Агар унга етса, икки ёшли ғунажин».<br>Насаий ривоят қилган.<br>Шарҳ: Муоз ибн Жабал розияллоҳу анҳудан қилинаётган ушбу икки ривоятдан уламоларимиз қорамол закотига тегишли кўпгина ҳукмларни олганлар. Қорамол деганимизда мол ва қўтос эътиборга олинишини унутиб қўймаслигимиз керак.<br>Ушбу икки ривоятдан олинадиган ҳукмлар:<br>1. Қорамолдан закот бериш фарз эканлиги.<br>Буни аввал ўтган ҳадисларнинг бирида ҳам ўрганган эдик. Унда қайси бир одамнинг туяси, қорамоли ва қўйи бўла туриб закотини бермаса, қиёмат куни улар энг семиз ҳолларида келиб, эгаларини туёқлари билан тепкилаб, оғизлари билан тишлаб, шохлари билан сузиши ҳақида сўз кетган эди.<br>2. Қорамол ўттизтага етмагунча закот йўқлиги.<br>3. Қорамолнинг нисоби ўттизтага етган бўлиши.<br></span><p align="center"><span style="font-size:24px;"><b>Қорамол закоти жадвали</b></span></p><table border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">Қорамолнинг сони<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Чиқариладиган закот<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">1дан 29тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Закот йўқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">30тадан 39тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Бир ёшли эркак ёки урғочи бузоқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">40тадан 59тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Икки ёшли ғунажин<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">60тадан 69тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита бир ёшли ғунажин ёки буқача<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">70тадан 79тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Битта икки ёшли ғунажин ёки битта бир ёшли буқача<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">80тадан 89тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита икки ёшли ғунажин<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">90тадан 99тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Учта бир ёшли бузоқ<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr><tr><td valign="top" width="163"><span style="font-size:24px;">100тадан 109тагача<br></span></td><td valign="top" width="259"><span style="font-size:24px;">Иккита бир ёшли бузоқ, битта икки ёшли ғунажин ва ҳоказо<br></span></td><td><span style="font-size:24px;"><br></span></td></tr></tbody></table><p dir="rtl"><span style="font-size:24px;"><br><b>عَنْ أَنَسٍ رَضِي اللهُ عَنْهُ: أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَتَبَ لَهُ الَّتِي فَرَضَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ، وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ، وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوِيَّةِ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ إِلَّا مُسْلِمًا.</b></span></p><span style="font-size:24px;">Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:<br>«Абу Бакр розияллоҳу анҳу у кишига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам фарз қилган нарса (закот) ҳақида ёзган мактубида:<br>«Садақа(нинг кўпайиши ёки камайиши)дан қўрқиб, айри жам қилинмайди ва жамланган айирилмайди. Икки аралаштирган киши эса ўзаро (ўз улушига қараб)<b> </b>ҳисоб қилади», дейилган эди».<br>Бешовларидан фақат Муслим ривоят қилмаган.<br>Шарҳ: Ушбу ҳадиснинг маъноси кенг эканлигидан уламоларимиз у ҳақида турли фикрлар айтиб, турлича шарҳ қилганлар. Чунончи, айириб ташловчи ким? Молнинг эгасими ёки садақа олувчи омилми? Айириб ташлаш қандай бўлади-ю, жам қилиш қандай бўлади, деган маъноларда ижтиҳодлар бўлган.<br>Мол эгасининг айириб ташлаши ўз фойдасини кўзлаб, садақани озроқ беришга уриниш сифатида бўлмаслиги керак.<br>Мисол учун, иккита шерикнинг 201та қўйи бор, улар учта қўйни закотга беришлари керак. Лекин улар закотчи келганида қўйларни бўлиб ташлаб, ҳар бири 100та ва 101та қўйи бордек қилиб кўрсатади. Натижада учта ўрнига иккита қўйни закотга беришади, биттаси ўзларида қолади.<br>Закот берувчининг қўшиб юбориши эса – икки кишида қирқтадан қўй бўлади. Икковлари биттадан, жами иккита қўйни закотга беришлари керак. Лекин закотчи келганида икковлари қўшиб юбориб, саксонта қўй бор, деб кўрсатишади ва закотчи улардан битта қўйни закотга олади.<br>Закотчининг айириши ва қўшиши бунинг тескариси бўлади. У кўпроқ закот олишга уринади. Иккита одам булар бизнинг қўйларимиз, деб саксонта қўйни кўрсатса, икки киши қўшиши мумкин эмас, ажратиб, икковингдан алоҳида закот оламан, дейди ва саксонта қўйни қирқтадан иккига бўлиб, биттанинг ўрнига иккита қўйни закотга олади.<br>Шунингдек, иккита одамда 101тадан қўй бўлса, икковинг қўшишинг керак, дейди-да, қўшиб, 202та қилиб, иккитанинг ўрнига учта қўйни закотга олади.<br>Ҳанафий мазҳабида чорва молларини аралаштириб, шерик бўлиш закот масаласига таъсир қилмайди. Ҳар ким ўз улушининг закотини ўзи бераверади.<br>Бошқа мазҳабларда эса аралаштириб юборишнинг таъсири бор, уларга битта мулк эгасининг муомаласи қилинади. Улар молни аралаштириб, шерик бўлишнинг закотга таъсири бўлиши учун тўртта шарт бор, дейишади.<br>1. Шерик бўлиш закотдан қочиш мақсадида бўлмасин.<br>2. Ҳар икки томоннинг ҳайвони бир-бирига қўшиладиган ҳайвонлардан бўлиши керак. Мисол учун, қўй-эчки.<br>3. Икки шерик ҳам закотни адо эта оладиган сифатга эга бўлишлари керак. Яъни, мусулмон, ҳур, болиғ, оқил, нисоб эгаси бўлишлари лозим.<br>4. Икковларининг чўпони, эркак ҳайвонлари, сув ичадиган жойи, яйлови, қўраси бир бўлиши керак.<br>Ушбу шартлардан келиб чиқиб, ҳар тараф ҳадисни ўз ҳолича тушунади, лекин нима бўлганда ҳам ҳийла йўли билан закотдан қочиб қолмаслик керак, закот берувчига зулм ҳам бўлмаслиги лозим.<br></span><p align="right"><span style="font-size:24px;"><b><i>«Ҳадис ва ҳаёт» китоби асосида тайёрланди</i></b></span></p>Ислом.Уз ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ФИТР-САДАҚА НИМА?</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4694</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4694</link>
<category><![CDATA[Мақолалар   / Фиқҳ   / РЎЗА   / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Sat, 01 May 2021 12:03:53 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-05/1619852641_1619852583940.png" class="fr-fic fr-dib" alt="">]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <div style="text-align:center;"><b><span style="font-size:24px;">ФИТР-САДАҚА НИМА?</span></b></div><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;"><br>         “Фитр-садақа” араб тилидаги сўз бирикма бўлиб, у ўзбек тилида “ оғиз очиқлик –садақаси” деган маъно англатади. Рамазон ойида фитрга яъни оғиз очиқликка  чиқиш муносабати билан бериладиган садақага фитр садақа дейилади.  Инсонинг жони, танаси ва мулки бўлади. Айрим садақалар мулкдан берилса, фитр-садақа Рамазон ойида инсон бошидан берилади. <br>     Рамазон ойида фитр-садақа бериш эркагу-аёлга, балоғатга етган ва етмаган, хоҳ оқил ёки мажнун,  ҳур, ҳожати аслиясидан ташқари моли ўсмаса ҳам закот нисобига етган   мўмин-мусулмонга вожиб амал ҳисобланади. <br><i>                 </i>Оила бошлиғи бўлган ота ўзининг оиласи,  вояга етмаган болалари учун фитр садақасини беради. Кишининг зиммасида қарзи бўлиши уни фитр садақасини беришдан манъ қилмайди. <br>Фитр-садақа қачон берилади?<br>Фитр садақасини Рамазон ҳайити куни ҳайит намозидан олдин бериш афзал. <br>Бунга қуйидаги ҳадис далил бўлади:<br></span></div><p dir="rtl" style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ: فَرَضَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلَاةِ</span></p><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумонинг ҳадиси: <b><i>“Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мусулмонлардан ҳар бир қул ва ҳур, эркак ва аёл, катта ва кичикка бир соъ тамр ёки бир соъ арпа миқдорида фитр закотини фарз қилиб, уни одамлар ҳайит намозига чиқишидан олдин адо этишни буюрдилар”.</i></b> ( Имом Бухорий ва Муслим ривояти).<br>Ва яна Ҳанафия мазҳаби бўйича фитр садақасини Рамазон ҳайитидан бир ёки бир неча кун олдин бериш жоиз:<br></span></div><p dir="rtl" style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا: أَنَّهُ كَانَ يُعْطِيهَا الَّذِينَ يَقْبَلُونَهَا، وَكَانُوا يُعْطُونَ قَبْلَ الْفِطْرِ بِيَومٍ أَوْ يَوْمَيْنِ</span></p><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;"><b><i>“Абдуллоҳ ибн Умар фитр закотини уни олувчиларга берар, одамлар фитр садақасини ҳайитдан бир ёки икки кун олдин бериб қўяр эди”</i></b>. ( Имом Бухорий ривояти).<br>Фитр садақасининг охирги вақти Рамазон ҳайити намози ўқилгуничадир, ким бу вақтдан кечиктирса, ҳайит намозига қадар берилган садақасидек фазилатни топмайди ва савоби ҳам камроқ бўлади. Фитр–садақани ўз вақтида бермаган киши уни кейинроқ бўлса ҳам бериши лозим.<br>         Ўзбекистон мусурмонлар идораси Фатво ҳайъатининг 2021 йилги фитр-садақа ва закот нисоби бўйича қабул қилган қарорида фитр-садақа миқдори қуйидагича берилди: “ <b><i>Фитр садақаси қуйидаги тўрт нарсанинг қиймати баробарида чиқарилади. Улар: буғдойдан ярим соъ (2 кг), арпадан бир соъ 94кг), майиздан ярим соъ(2кг) ва хурмодан бир соъ (4кг)дир.</i></b><br><b><i>            Бугунги кунда мазкур маҳсулотларнинг Тошкент шаҳар бозорларидаги нархлари ўрганилганда 1 кг буғдой ўртача 5 минг сўм, 1 кг арпа ўртача 3,5 минг сўм, 1 кг майиз ўртача 40 минг сўм ва 1 кг хурмо ўртача 35 минг сўм экани маълум бўлди.</i></b><br><b><i>Шунга кўра, 2021 йил учун фитр садақасининг миқдори:</i></b><br><b><i>. 2 кг буғдой 10000 (ўн минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 4 кг арпа 14000 (ўн тўрт минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 2 кг майиз 80000 (саксон минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 4 кг хурмо 140 000 ( бир юз қирқ минг) сўм деб белгиланди.</i></b><br><b><i>Ҳар ким ўз имкониятига қараб ушбу тўрт маҳсулотнинг хоҳлаган бир туридан фитр садақаси берса кифоя қилади. Фитр садақаси қийматлари Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга асосан белгиланган бўлиб,  ҳар бир вилоят ўз бозоридаги  нархга қараб фитр садақасини белгилайди</i></b>”.<br>           Ҳанафия мазҳаби бўйича фитр садақаси сифатида маҳсулот эмас, унинг қиймати миқдорида пулини берса ҳам бўлади.<br>Фитр-садақаси кимларга берилади?<br>Фитр-садақа Ҳанафия мазҳабига кўра, закот олиши мумкин бўлган кишиларга берилади. Закот олиши мумкин бўлган саккиз тоифани Аллоҳ таоло “Қуръон карим”да қуйидагича баён қилади. <b>“ Садақалар фақат фақирларга, мискинларга, садақа йиғувчиларга, диллари улфат қилинадиганларга, тутқунларни озод қилишга, қарздорларга, Аллоҳ йўлига ва мусофирларгадир. Аллоҳ шуни буюрган, Аллоҳ билувчи ва ҳикматлидир</b>” (Тавба сураси, 60-оят). <br>Ушбу оянинг тафсири ҳақида “Тафсири ирфон”да шундай дейилади “<b><i>Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.)дан ривоят қилинишича, Аллоҳ таоло   садақа-закотлар тақсимоти у зотга ёки бошқаларга топширмай, Ўзи бунга қуйидаги ҳақдорларни тайин этган: 1) фақирлар, яъни еб-ичгулиги бўлса-да, ўзи закот беришга бўлмаганлар; 2) мискинлар, яъни ҳеч нарсаси бўлмаган қашшоқлар; 3) садақа йиғувчилар, яъни закот-садақаларни одамлардан йиғиб, расмийлаштириб, бошқаларга тарқатишда хизмат қиладиганлар; 4) диллари улфат қилинадиганлар, яъни Исломга янги кирган ёки киришидан умид қилиниб турганлар. Бу Ислом динини қувватлантириш учун эди, аксари уламолар Пайғамбаримиз (с.а.в.)  вафотларидан кейин бунга ҳожат қолмаган, деб ҳисоблашади; 5) тутқунлар, яъни қуллар ва асирларни озод қилишга тўлаш учун; 6) қарздорларнинг қарзларини узишга; 7) Аллоҳ йўлига, ҳажга кетаётганларга ёки Аллоҳ динини ёйишда ҳаракат этаётганларга; 8) мусофирларга, яъни ватанларида бой бўлишса ҳам сафарда муҳтож бўлиб қолганларга. Ҳанафий мазҳаби уламолари юқоридаги саккиз тоифани садақа олишга тамоман ҳақли ҳисоблашади”.</i></b><br>                 Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, бериладиган фитр- садақа рўза тутганларни Рамазон ойи давомида йўл қўйган беҳуда гап-сўзлардан покласа, фитр-садақа олганларни    эса моддий жиҳатдан бир оз қувватлантиради. Бу эса жамият кишилар орасида ўзаро меҳр-муҳаббат, ҳамжиҳатлик, оқибатли бўлиш каби яхшиликларни бардавом бўлиши учун хизмат қилади.  <br></span></div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:right;"><br></div><div style="text-align:right;"><span style="font-size:24px;"><b>Манбалар асосида Р</b><b>.</b></span><b><span style="font-size:24px;">Акбаров </span></b></div> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <div style="text-align:center;"><b><span style="font-size:24px;">ФИТР-САДАҚА НИМА?</span></b></div><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;"><br>         “Фитр-садақа” араб тилидаги сўз бирикма бўлиб, у ўзбек тилида “ оғиз очиқлик –садақаси” деган маъно англатади. Рамазон ойида фитрга яъни оғиз очиқликка  чиқиш муносабати билан бериладиган садақага фитр садақа дейилади.  Инсонинг жони, танаси ва мулки бўлади. Айрим садақалар мулкдан берилса, фитр-садақа Рамазон ойида инсон бошидан берилади. <br>     Рамазон ойида фитр-садақа бериш эркагу-аёлга, балоғатга етган ва етмаган, хоҳ оқил ёки мажнун,  ҳур, ҳожати аслиясидан ташқари моли ўсмаса ҳам закот нисобига етган   мўмин-мусулмонга вожиб амал ҳисобланади. <br><i>                 </i>Оила бошлиғи бўлган ота ўзининг оиласи,  вояга етмаган болалари учун фитр садақасини беради. Кишининг зиммасида қарзи бўлиши уни фитр садақасини беришдан манъ қилмайди. <br>Фитр-садақа қачон берилади?<br>Фитр садақасини Рамазон ҳайити куни ҳайит намозидан олдин бериш афзал. <br>Бунга қуйидаги ҳадис далил бўлади:<br></span></div><p dir="rtl" style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا قَالَ: فَرَضَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلَاةِ</span></p><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумонинг ҳадиси: <b><i>“Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мусулмонлардан ҳар бир қул ва ҳур, эркак ва аёл, катта ва кичикка бир соъ тамр ёки бир соъ арпа миқдорида фитр закотини фарз қилиб, уни одамлар ҳайит намозига чиқишидан олдин адо этишни буюрдилар”.</i></b> ( Имом Бухорий ва Муслим ривояти).<br>Ва яна Ҳанафия мазҳаби бўйича фитр садақасини Рамазон ҳайитидан бир ёки бир неча кун олдин бериш жоиз:<br></span></div><p dir="rtl" style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;">عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا: أَنَّهُ كَانَ يُعْطِيهَا الَّذِينَ يَقْبَلُونَهَا، وَكَانُوا يُعْطُونَ قَبْلَ الْفِطْرِ بِيَومٍ أَوْ يَوْمَيْنِ</span></p><div style="text-align:justify;"><span style="font-size:24px;"><b><i>“Абдуллоҳ ибн Умар фитр закотини уни олувчиларга берар, одамлар фитр садақасини ҳайитдан бир ёки икки кун олдин бериб қўяр эди”</i></b>. ( Имом Бухорий ривояти).<br>Фитр садақасининг охирги вақти Рамазон ҳайити намози ўқилгуничадир, ким бу вақтдан кечиктирса, ҳайит намозига қадар берилган садақасидек фазилатни топмайди ва савоби ҳам камроқ бўлади. Фитр–садақани ўз вақтида бермаган киши уни кейинроқ бўлса ҳам бериши лозим.<br>         Ўзбекистон мусурмонлар идораси Фатво ҳайъатининг 2021 йилги фитр-садақа ва закот нисоби бўйича қабул қилган қарорида фитр-садақа миқдори қуйидагича берилди: “ <b><i>Фитр садақаси қуйидаги тўрт нарсанинг қиймати баробарида чиқарилади. Улар: буғдойдан ярим соъ (2 кг), арпадан бир соъ 94кг), майиздан ярим соъ(2кг) ва хурмодан бир соъ (4кг)дир.</i></b><br><b><i>            Бугунги кунда мазкур маҳсулотларнинг Тошкент шаҳар бозорларидаги нархлари ўрганилганда 1 кг буғдой ўртача 5 минг сўм, 1 кг арпа ўртача 3,5 минг сўм, 1 кг майиз ўртача 40 минг сўм ва 1 кг хурмо ўртача 35 минг сўм экани маълум бўлди.</i></b><br><b><i>Шунга кўра, 2021 йил учун фитр садақасининг миқдори:</i></b><br><b><i>. 2 кг буғдой 10000 (ўн минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 4 кг арпа 14000 (ўн тўрт минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 2 кг майиз 80000 (саксон минг) сўм;</i></b><br><b><i>. 4 кг хурмо 140 000 ( бир юз қирқ минг) сўм деб белгиланди.</i></b><br><b><i>Ҳар ким ўз имкониятига қараб ушбу тўрт маҳсулотнинг хоҳлаган бир туридан фитр садақаси берса кифоя қилади. Фитр садақаси қийматлари Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга асосан белгиланган бўлиб,  ҳар бир вилоят ўз бозоридаги  нархга қараб фитр садақасини белгилайди</i></b>”.<br>           Ҳанафия мазҳаби бўйича фитр садақаси сифатида маҳсулот эмас, унинг қиймати миқдорида пулини берса ҳам бўлади.<br>Фитр-садақаси кимларга берилади?<br>Фитр-садақа Ҳанафия мазҳабига кўра, закот олиши мумкин бўлган кишиларга берилади. Закот олиши мумкин бўлган саккиз тоифани Аллоҳ таоло “Қуръон карим”да қуйидагича баён қилади. <b>“ Садақалар фақат фақирларга, мискинларга, садақа йиғувчиларга, диллари улфат қилинадиганларга, тутқунларни озод қилишга, қарздорларга, Аллоҳ йўлига ва мусофирларгадир. Аллоҳ шуни буюрган, Аллоҳ билувчи ва ҳикматлидир</b>” (Тавба сураси, 60-оят). <br>Ушбу оянинг тафсири ҳақида “Тафсири ирфон”да шундай дейилади “<b><i>Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.)дан ривоят қилинишича, Аллоҳ таоло   садақа-закотлар тақсимоти у зотга ёки бошқаларга топширмай, Ўзи бунга қуйидаги ҳақдорларни тайин этган: 1) фақирлар, яъни еб-ичгулиги бўлса-да, ўзи закот беришга бўлмаганлар; 2) мискинлар, яъни ҳеч нарсаси бўлмаган қашшоқлар; 3) садақа йиғувчилар, яъни закот-садақаларни одамлардан йиғиб, расмийлаштириб, бошқаларга тарқатишда хизмат қиладиганлар; 4) диллари улфат қилинадиганлар, яъни Исломга янги кирган ёки киришидан умид қилиниб турганлар. Бу Ислом динини қувватлантириш учун эди, аксари уламолар Пайғамбаримиз (с.а.в.)  вафотларидан кейин бунга ҳожат қолмаган, деб ҳисоблашади; 5) тутқунлар, яъни қуллар ва асирларни озод қилишга тўлаш учун; 6) қарздорларнинг қарзларини узишга; 7) Аллоҳ йўлига, ҳажга кетаётганларга ёки Аллоҳ динини ёйишда ҳаракат этаётганларга; 8) мусофирларга, яъни ватанларида бой бўлишса ҳам сафарда муҳтож бўлиб қолганларга. Ҳанафий мазҳаби уламолари юқоридаги саккиз тоифани садақа олишга тамоман ҳақли ҳисоблашади”.</i></b><br>                 Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, бериладиган фитр- садақа рўза тутганларни Рамазон ойи давомида йўл қўйган беҳуда гап-сўзлардан покласа, фитр-садақа олганларни    эса моддий жиҳатдан бир оз қувватлантиради. Бу эса жамият кишилар орасида ўзаро меҳр-муҳаббат, ҳамжиҳатлик, оқибатли бўлиш каби яхшиликларни бардавом бўлиши учун хизмат қилади.  <br></span></div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:right;"><br></div><div style="text-align:right;"><span style="font-size:24px;"><b>Манбалар асосида Р</b><b>.</b></span><b><span style="font-size:24px;">Акбаров </span></b></div> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>“ФИДЯ” НИМА ЭКАНЛИГИНИ БИЛАСИЗМИ?</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4630</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4630</link>
<category><![CDATA[Мақолалар    / Фиқҳ    / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Sun, 25 Apr 2021 11:56:06 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619333824_1619333737775.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/medium/1619333824_1619333737775.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619333836_1619333753600.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:836px;" alt=""><br><br><br><span style="font-size:24px;">   Бисмиллаҳирроҳманирроҳийм<br>        Рамазон ойи бизга рўза ойи қилиб берган Аллоҳ таолога ҳамду-санолар бўлсин! Рўза тутиш йўлларини ўргатган Пайғамбаримиз (с.а.в.)га салавотларимиз бўлсин!<br>        Мана Рамазон ойининг бир неча кунларини ибодат билан ўтказиш, гуноҳларимизга истиғфор айтиб, Аллоҳ таолонинг мағфиратига эришиш бахтига эришиш бахтига муяссар бўлмоқдамиз.  Рамазон рўзасини тутишда бардавом бўлар эканмиз, айрим рўзага доир масалаларга диққатимизни қаратиш маъқул бўлар эди. Шу жумладан ушбу ўринда “фидя” нима деган саволга жавоб бериб ўринли деб ўйлаймиз. <br>         Хўш, “фидя” нима?<br>         “Фидя” сўзи аслида арабча сўз бўлиб, у  ўзбек тилидаги “ эваз”, “бадал” деган сўзларнинг маъноларига тўғри келади. Аллоҳ таоло буюрган Рамазон рўзасини бажаришга қодир бўлмаган киши шу Рамазон рўзасининг  ўрнига мол сарфлаб уни адо қилишга фидя дейилади. <br>      “Фидя” сўзини Аллоҳ таоло Ўзининг каломида шундай келтиради: <b>“ У ( рўза) саноқли кунлардир, сизлардан ким бемор ёки сафарда бўлса, бошқа кунлари саноқни тўлдирсин. Қодир бўлмаган кишилар зиммасида бир мискин таомича фидя бордир.   Ким ихтиёри билан яхшилик қилса, ўзига фойдадир. ...”</b> (Бақара сураси, <br>        Ушбу оятнинг тафсири ҳақида “Тафсири ирфон”да шундай дейилади “Қодир бўлмаган кишилар” дейилганда кексайиб қартайган ёки оғир беморлик туфайли ёхуд бошқа узрли сабабларга кўра рўза тутишга ярамайдиган кишилар назарда тутилган. Бу тоифа кишилар ҳар бир кун учун бир мискин кишининг кунлик таоми миқдорида фидя (бадал)   тўлашлари лозим” дейилади. <br>        Ўзбекистон мусурмонлар идораси Фатво ҳайъатининг 2021 йилги фитр-садақа ва закот нисоби бўйича қабул қилган қарорида фидя миқдори қуйидагича берилди: “<b><i>Бу йил (2021)ги фидя миқдори эса бир мискиннинг бир кунлик озиқ-овқати баробарида бўлиб,   унинг ўртача қиймати 25 минг сўм, деб   белгиланди. Бу йилги фидя миқдори бир кун учун 25000 ( йигирма беш минг) сўм,  бир ойга 750000 (етти юз эллик минг) сўм деб белгиланди.</i></b><br>Фидяни адо этишда буғдой, хурмо, арпа, майиз билан тўлов адо этиш манбаларда келтирилган. Аммо булар ўрнига уларнинг қийматини пул ҳисобида берса ҳам бўлади. <br>          Рамазон фидяси кимларга берилади?<br>Рамазон фидяси мискинларга, фақирларга, беаа-бечораларга, ночорларга, закотга қодир бўлмаганларга берилади. Орсида туғишганлик ва эр-хотинлик алоқасини борларга, яъни ўзининг фарзандларига, фарзандининг фарзандларига, отасига, эрига, хотинига, бойларга,  закотга қодир бўлганларга, закот бериш мумкин бўлмаганларга берилмайди. <br>         Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг “Мўминнинг қалқони” китобларида “<b><i>Сурункали беморлар, заифлиги туфайли рўза тута олмаганлар касалликлари ва заифлари сабабли бир неча йил тута олмасалар, лекин фидя тўлаганларидан кейин соғайиб, куч-қувватга киргач, рўза тута оладиган бўлиб қолсалар, нима қилишади?</i></b><br><b><i> Бундай кишилар рўза тутишга қодир қолишса,  аввалги берган фидялари бекор бўлиб, гарчи бир неча йиллик бўлса ҳам фидяси берилган кунлар рўзасининг қазосини тутишлари вожиб бўлади. Рўза тутишдан ожиз қолганлар қачон рўза тутишга қодир бўлишса, қазосини тутадилар. Зеро. Фидя рўзанинг ўрнига ўтиш учун рўза тутишдан ожизлик умрининг охиригача давом этиши шартдир. Айни вақтда рўза тутишдан ожиз қолган ва келажакда рўза тута олишдан умиди узилган киши рўза тутмай, мискинларнинг қўлларига беради ёки чақириб таомлантиради” </i></b>дейилади.<b><i> </i></b><br><b><i>          </i></b>Рамазон рўзасининг фидяси Рамазон ойи киргач шу ой мобайнида  берилаверади.  Рамазон ойи кирмасдан олдин фидя бериш жоиз эмас.<br> <br>          Аллоҳ таоло Рамазон ойида тутаётган рўзаларимизни, фидя ва фитр-садақаларимизни мақбул айлаб, барчамизни икки дунё саодатига муваффақ қилсин!<br> <br> <b>Руҳиддин Акбаров,</b><br>Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг</span><br><span style="font-size:24px;"> Қашқадарё вилоят вакиллиги ходими<br><i> </i><br><b><i> </i></b><br> <br> <br> </span> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619333836_1619333753600.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:836px;" alt=""><br><br><br><span style="font-size:24px;">   Бисмиллаҳирроҳманирроҳийм<br>        Рамазон ойи бизга рўза ойи қилиб берган Аллоҳ таолога ҳамду-санолар бўлсин! Рўза тутиш йўлларини ўргатган Пайғамбаримиз (с.а.в.)га салавотларимиз бўлсин!<br>        Мана Рамазон ойининг бир неча кунларини ибодат билан ўтказиш, гуноҳларимизга истиғфор айтиб, Аллоҳ таолонинг мағфиратига эришиш бахтига эришиш бахтига муяссар бўлмоқдамиз.  Рамазон рўзасини тутишда бардавом бўлар эканмиз, айрим рўзага доир масалаларга диққатимизни қаратиш маъқул бўлар эди. Шу жумладан ушбу ўринда “фидя” нима деган саволга жавоб бериб ўринли деб ўйлаймиз. <br>         Хўш, “фидя” нима?<br>         “Фидя” сўзи аслида арабча сўз бўлиб, у  ўзбек тилидаги “ эваз”, “бадал” деган сўзларнинг маъноларига тўғри келади. Аллоҳ таоло буюрган Рамазон рўзасини бажаришга қодир бўлмаган киши шу Рамазон рўзасининг  ўрнига мол сарфлаб уни адо қилишга фидя дейилади. <br>      “Фидя” сўзини Аллоҳ таоло Ўзининг каломида шундай келтиради: <b>“ У ( рўза) саноқли кунлардир, сизлардан ким бемор ёки сафарда бўлса, бошқа кунлари саноқни тўлдирсин. Қодир бўлмаган кишилар зиммасида бир мискин таомича фидя бордир.   Ким ихтиёри билан яхшилик қилса, ўзига фойдадир. ...”</b> (Бақара сураси, <br>        Ушбу оятнинг тафсири ҳақида “Тафсири ирфон”да шундай дейилади “Қодир бўлмаган кишилар” дейилганда кексайиб қартайган ёки оғир беморлик туфайли ёхуд бошқа узрли сабабларга кўра рўза тутишга ярамайдиган кишилар назарда тутилган. Бу тоифа кишилар ҳар бир кун учун бир мискин кишининг кунлик таоми миқдорида фидя (бадал)   тўлашлари лозим” дейилади. <br>        Ўзбекистон мусурмонлар идораси Фатво ҳайъатининг 2021 йилги фитр-садақа ва закот нисоби бўйича қабул қилган қарорида фидя миқдори қуйидагича берилди: “<b><i>Бу йил (2021)ги фидя миқдори эса бир мискиннинг бир кунлик озиқ-овқати баробарида бўлиб,   унинг ўртача қиймати 25 минг сўм, деб   белгиланди. Бу йилги фидя миқдори бир кун учун 25000 ( йигирма беш минг) сўм,  бир ойга 750000 (етти юз эллик минг) сўм деб белгиланди.</i></b><br>Фидяни адо этишда буғдой, хурмо, арпа, майиз билан тўлов адо этиш манбаларда келтирилган. Аммо булар ўрнига уларнинг қийматини пул ҳисобида берса ҳам бўлади. <br>          Рамазон фидяси кимларга берилади?<br>Рамазон фидяси мискинларга, фақирларга, беаа-бечораларга, ночорларга, закотга қодир бўлмаганларга берилади. Орсида туғишганлик ва эр-хотинлик алоқасини борларга, яъни ўзининг фарзандларига, фарзандининг фарзандларига, отасига, эрига, хотинига, бойларга,  закотга қодир бўлганларга, закот бериш мумкин бўлмаганларга берилмайди. <br>         Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг “Мўминнинг қалқони” китобларида “<b><i>Сурункали беморлар, заифлиги туфайли рўза тута олмаганлар касалликлари ва заифлари сабабли бир неча йил тута олмасалар, лекин фидя тўлаганларидан кейин соғайиб, куч-қувватга киргач, рўза тута оладиган бўлиб қолсалар, нима қилишади?</i></b><br><b><i> Бундай кишилар рўза тутишга қодир қолишса,  аввалги берган фидялари бекор бўлиб, гарчи бир неча йиллик бўлса ҳам фидяси берилган кунлар рўзасининг қазосини тутишлари вожиб бўлади. Рўза тутишдан ожиз қолганлар қачон рўза тутишга қодир бўлишса, қазосини тутадилар. Зеро. Фидя рўзанинг ўрнига ўтиш учун рўза тутишдан ожизлик умрининг охиригача давом этиши шартдир. Айни вақтда рўза тутишдан ожиз қолган ва келажакда рўза тута олишдан умиди узилган киши рўза тутмай, мискинларнинг қўлларига беради ёки чақириб таомлантиради” </i></b>дейилади.<b><i> </i></b><br><b><i>          </i></b>Рамазон рўзасининг фидяси Рамазон ойи киргач шу ой мобайнида  берилаверади.  Рамазон ойи кирмасдан олдин фидя бериш жоиз эмас.<br> <br>          Аллоҳ таоло Рамазон ойида тутаётган рўзаларимизни, фидя ва фитр-садақаларимизни мақбул айлаб, барчамизни икки дунё саодатига муваффақ қилсин!<br> <br> <b>Руҳиддин Акбаров,</b><br>Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг</span><br><span style="font-size:24px;"> Қашқадарё вилоят вакиллиги ходими<br><i> </i><br><b><i> </i></b><br> <br> <br> </span> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ЗАКОТ МОЛИЯВИЙ ИБОДАТ ( (2-қисм)</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4620</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4620</link>
<category><![CDATA[Мақолалар     / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Fri, 23 Apr 2021 10:04:15 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619154308_1619154226475.png" class="fr-fic fr-dib" alt="">]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <b><span style="font-size:24px;">                           <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619154240_1619154238465.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:816px;" alt=""> </span></b><br><br><b><span style="font-size:24px;">  Закот молиявий ибодат</span></b><span style="font-size:24px;"><br>                                                         (2-қисм)<br>            Ояти карима ва ҳадиси шарифларда закотларини берган бойларга ажру азимлар ва яхши ваъдалар берилиши билан бирга, унга қодир бўлатуриб, бу илоҳий мажбуриятдан бош тортган, закотни ўз вақтида адо этмаган мўминларга қаттиқ ваъидлар ҳам айтилган, унинг ҳалокатли оқибатидан огоҳлантирилган. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз алайҳиссалом айтадилар:  <br><b><span dir="rtl">مَا مِنْ صَاحِبِ كَنْزٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهُ إلَّا أُحْمِيَ عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُجْعَلُ صَفَائِحَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبْهَتُهُ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ عِبَادِهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ، ثُمَّ يُرَى سَبِيلُهُ، إمَّا إلَى الْجَنَّةِ، وَإِمَّا إلَى النَّارِ</span></b><br>яъни: <b><i>“Ким бойлик жамғариб, унинг закотини адо этмаса, Қиёмат куни ўтдан тамға қилинади ва ёнбошига, пешо­насига ҳамда орқасига босилади. Бу бир куни эллик минг йиллик кунга тенг бўлган кунда Аллоҳ бандаалари ўртасида ҳукм қилиб бўлгунига қадар давом этади. Сўнгра унга ё жаннатга бўлган ёки дўзахга бўлган йўли кўрсатилади”</i></b> (Муттафақун алайҳ).<br>Динимиз кўрсатмаси бўйича инсоннинг қўлидаги мол-дунё унга Аллоҳ таоло ўз фазлидан берган омонатдир. Ўзининг меҳ­нати, донолиги билан эришган бўлса ҳам “Бу меники, пешона терим, ҳеч ким хўжайин эмас”, деб ўйламаслиги керак. У молининг бир қисмини Аллоҳ таоло розилиги йўлида сарфлаши – энг аввал закотини адо этиши, Ра­ма­зонда фитр садақа ва бошқа ихтиёрий инфоқ-эҳсонлар қилиб туриши керак. Ана шунда Аллоҳ таоло берган мол-мулкининг ҳақини адо қилган бўлади.<br><b>                </b> Закот олтин, кумушдан, савдо учун боқилаётган мол-ҳоллар­дан, ишлаб чиқарилаётган барча турдаги маҳсулотдан, нақд пул­лар­дан, дўкондаги сотиладиган атир-упа, кийим-кечак ва бошқа шуларга ўхшаш нарсалардан ўзи ёки қиймати берилади. Кунда­лик аслий ҳожатига кирадиган нарсалар қўшилмайди. Кундалик аслий ҳожатига яшаши учун ҳожатини чиқариб турган нарсалар: уй-жой, авто-улов, соғин сигир, уй ичини безаш учун қўйилган матоҳлар, бисотда ўғил-қизга аталган совға-сарполар, ейиш учун сақлаб қўйилган озиқ-овқат маҳсулотлари киради. Булардан закот берилмайди.<br>Демак, кимнинг моли нисобга етиб, бир йил тўлса ёки шун­га қиймати тенг молга бир йил тўлса, унга закот фарз бўлади. Ана шу молнинг қирқдан бирини ҳақ­дорга чиқариб беради. Моли­дан закотини ажратаётганда шу­ни ният қилади.<br>Нисобга етган молга бир йил тўлган бўлиши керак. Бир йил тўлмаган молдан закот бериш фарз эмас.<br>Закот бериладиган молда эгасининг тижорат нияти бўлиши керак, яъни сотишни, ундан моддий фойдани кўзлаган киши шу нарсасидан ҳам закот беради. Агар сотиш нияти бўлмаса, қиймати ҳарчанд баланд бўлса-да, унга закот берилмай­ди. Масалан, бирор маҳсулот ишлаб чиқарадиган цех – корхона ва ундаги қимматбаҳо ускуналарга закот берилмайди.<br> Закот олишга ҳақдорлар ким? Кимларга закот берса бўлади? Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай дейди:<br><b> <span dir="rtl">إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ</span></b><br><b><span dir="rtl">وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ</span></b><br>яъни: <b>“Албатта, садақаларни фақат фақирлар, мискинлар, унда (садақа ишида) ишловчилар, диллари ошна қилинувчи (кофир)лар, (пул тўлаб озод этилувчи) қуллар, қарздорларга ва Аллоҳ йўлида ҳамда йўловчига (мусофирга бериш) Аллоҳ (томони)дан фарз (этилди). Аллоҳ илмли ва ҳикматли зотдир”</b> (Тавба сураси 60-оят).<br>Демак, закот бериладиган саккизта тоифа инсонлар бор:<br></span><ol><li><span style="font-size:24px;">Фақир – моли нисобга етмаган шахс;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Мискин – ҳеч нарсаси йўқ киши;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Закот йиғиш ишида банд бўлганлар;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Диллари Исломга ошно қилинувчи – ғайри динлар;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Мукотаб қуллар. Мукотаб – хўжайини билан маълум миқдордаги маблағни тўлаш эвазига озод бўладиган қул;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Агар зиммасидаги қарзини берса, пули нисобдан камайиб қоладиган қарздор киши;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Аллоҳ йўлида юрганлар (бунда асосан муҳтож бўлиб қолган ҳожилар тушунилади);</span></li><li><span style="font-size:24px;">Йўлда қолганлар (муҳтож бўлиб қолган мусофирлар).</span></li></ol><span style="font-size:24px;">Юқорида санаб ўтилганлардан “диллари исломга ошно қилинувчилар” ҳазрати Умар даврида  закот бериладиганлар қаторидан чиқарилган. Қулдорлик тугатилгани сабабли “мукотаб қуллар” бугунги кунда мавжуд эмас.<br>Закот беришни, ҳақли бўлишса, ака-ука, опа-сингил ва уларнинг фарзандлари, амаки-амма ва уларнинг фарзандлари, тоға-хола ва уларнинг фарзандларидан бошлаш афзалдир.<br>Закот берилаётган киши чиндан ҳам фақир ва муҳтож киши бўлиши лозим. Акс ҳолда бойнинг зиммасидан закот соқит бўлмайди. Шунинг учун уни суруштириб, аниқ бир муҳтожга бериш керак бўлади.<br><u>Ҳозирда ижтимоий тармоқлар орқали таъйини йўқ кишилар томонидан: “Закотингизни толиби илмларга ёки мискинларга олиб бориб берамиз”, деган чақириқлар билан чиқаётганлар ҳам йўқ эмас. Бу билан содда мўмин-мусулмонларимизни алдаб, не умидлар билан адо этган молиявий ибодатларини низоли ҳудудлардаги дин душманларига жалб қилиш ҳолатлари ҳам учраб туради. Шунинг учун бундай ҳолатлардан хушёр бўлмоғимиз даркор. Қолаверса, фуқаҳоларимиз закотни ўзини юртидаги муҳтожлар қолиб, бошқа юртдаги мискинларга бериб юборишни ҳам мукруҳ амаллардан санаганлар.</u><br>Мусулмон киши Аллоҳ фарз қилган намоз, закот ва Рамазон рўзасини ўз вақтида адо этиши – динимиз талабидир. Лекин шуни ҳам унутмаслик керакки, аҳли сунна вал жамоа эътиқодимизга кўра, закот беришга қодир бўла туриб, уни адо қилмаган ёки шаръий узрсиз рўза тутмаган киши гуноҳкор бўлса-да, уни имонсиз демаймиз. Кейинги пайтларда ижтимоий тармоқларда баъзи бир кишилар томонидан рўза, закот ва намоз каби шариатимизда фарз қилинган амалларни бажармаётган кимсаларни имонсизликда айблаб, уларни кофирга чиқариб, қонини ҳалол санамоқдалар. Ваҳоланки, Ислом таълимотига кўра, намоз, рўза ва закот каби фарз амалларни бажармасликни ўзи билан киши имонидан ажралмайди, балки бу амалларни фарзлигига ишонмаса, уларни бажариш шарт эмас деб, инкор қилсагина, имонига таъсир қилади. Аммо фарзлигига ишониб, уни тасдиқласаю дангасалик ва бепарволик билан фарз амалларни бажармаса, гарчи гуноҳкор бўлса-да, имонидан ажралмайди. <br>Бу ҳақда Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар:<i>  <b>“Уч нарса имоннинг аслидандир: “Лаа илааҳа иллаллоҳу” деган кимсага тегмаслик. Гуноҳи туфайли уни кофирга чиқармаймиз. Амали туфайли уни Исломдан чиқармаймиз”</b></i> (Сунани Абу Довуд, 2532-ҳадис).<br>“Лаа илааҳа иллаллоҳу Муҳаммадур Расулуллоҳ” деб турган мусулмон кишини динсизликда айблаш мумкин эмаслиги ҳақида Имом Бухорий ривоят қилган ҳадиси шарифда: “Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: <b><i>“Бирор киши ўз биродарига: “Эй кофир!” деса, бу сўз иккаласидан бирига тегишли бўлади”, </i></b>дедилар (яъни агар кофирликда айбловчи ҳақ бўлса, айбланувчи кофирлигича қолади. Башарти ҳақ бўлмаса, у ҳолда ўзи кофир бўлади)”, деб таъкидлаганлар <i>(Имом Бухорий, 6103-ҳадис)</i>. Бошқа ҳадиси шарифда <b><i>“Бузуқ ва кофир бўлмаган одамни</i></b><i> “<b>бузуқ” ва “кофир” деган одамнинг ўзи кофир ва бузуқдир”,</b></i> дейилган <i>(6045-ҳадис)</i>.<br>Шундай экан, ижтимоий тармоқларда ўтириб олиб, мусулмонларни кофирга чиқараётган нодонлар ушбу ҳадиси шарифлар борлигини унутмасинлар! Шунингдек, бировларга туҳмат қилиб, охиратларини куйдирмасинлар!<br> Мазкур ҳадиси шарифлар ва улардан бошқа ривоятларни пухта ўрганган “Аҳли сунна вал-жамоа” эътиқодидаги уламоларимизнинг кўрсатмаларига кўра, катта (кабира) гуноҳ содир этган мўмин киши, қилган ишини ҳалол санамас экан, кофир бўлмайди.<br>  Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳ ўзларининг “Фиқҳул акбар” асарларида мазкур масалага қуйидагича ҳукм берганлар: <i>“Бирор мусулмонни қилган гуноҳи сабабли кофирга чиқармаймиз, гарчи у кабира гуноҳ бўлса ҳам, башарти уни ҳалол деб эътиқод қилмаган бўлса”</i>. Абу Жаъфар ат-Таҳовийнинг “Ал-ақидатут-таҳовия” рисоласида эса <i>“Бизнинг Қибламизга қараб намоз ўқигувчиларни мусулмон санайверамиз. Шарт шуки, Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам келтирган барча маълумотларни эътироф этадиган бўлсалар”</i>, дейилган.<br>Афсуски, айрим ёшларимиз Интернетда насл-насаби, диний маълумоти, кимга хизмат қилиши номаълум кимсаларнинг таъсирида ватандошлари, ҳатто яқинларини диндан чиққанликда айблаётгани жуда аянчли ҳолатдир.<br>Мазкур муаммонинг энг оғир жиҳати шундан иборатки, ўз диндошлари, юртдошлари ва қавм-қариндошини кофирликда айблаётган бу каби ёшлар кейинги босқичда “раҳнамо” ва “устозлари” томонидан гўёки “ҳижрат”га чиқиш даъвосида Сурия, Афғонистон каби қуролли тўқнашувлар кетаётган ўлкаларга чорланмоқда. Мазкур ҳудудларга борганлар эса бегуноҳ одамларни ўлдириш, босқинчилик қилиш, бировларнинг уй-жойини эгаллаб олиш каби исломда буткул ҳаром қилинган қабиҳ, гуноҳи кабира ишларга қўл уриб, охир-оқибатда жувонмарг бўлиб кетмоқда.<br>Шу нуқтаи назардан, ёшларимиздан Интернет ва бошқа воситалар орқали тинч-осойишта яшаб келаётган мусулмонларни, айниқса, диний уламоларни кофирга чиқариб обрўсизлантиришга уринаётган, давлат ва жамиятга қарши фитна чиқариш, барқарор юртни барбод қилиш каби гуноҳ ишларга даъват қилаётган кимсалардан огоҳ ва эҳтиёт бўлишларини сўраймиз.<br>Аллоҳ таоло халқимизнинг фаровонлигини зиёда айлаб, барчаларимизни закот берадиган, хайру садақотлар қилиб, Ўзининг розилигини топадиган бандаларидан қилсин! Омин!   <br></span><b><span style="font-size:24px;">ЎМИнинг жумъа мавъизасидан олинди. </span></b> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <b><span style="font-size:24px;">                           <img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619154240_1619154238465.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:816px;" alt=""> </span></b><br><br><b><span style="font-size:24px;">  Закот молиявий ибодат</span></b><span style="font-size:24px;"><br>                                                         (2-қисм)<br>            Ояти карима ва ҳадиси шарифларда закотларини берган бойларга ажру азимлар ва яхши ваъдалар берилиши билан бирга, унга қодир бўлатуриб, бу илоҳий мажбуриятдан бош тортган, закотни ўз вақтида адо этмаган мўминларга қаттиқ ваъидлар ҳам айтилган, унинг ҳалокатли оқибатидан огоҳлантирилган. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз алайҳиссалом айтадилар:  <br><b><span dir="rtl">مَا مِنْ صَاحِبِ كَنْزٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهُ إلَّا أُحْمِيَ عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُجْعَلُ صَفَائِحَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبْهَتُهُ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ عِبَادِهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ، ثُمَّ يُرَى سَبِيلُهُ، إمَّا إلَى الْجَنَّةِ، وَإِمَّا إلَى النَّارِ</span></b><br>яъни: <b><i>“Ким бойлик жамғариб, унинг закотини адо этмаса, Қиёмат куни ўтдан тамға қилинади ва ёнбошига, пешо­насига ҳамда орқасига босилади. Бу бир куни эллик минг йиллик кунга тенг бўлган кунда Аллоҳ бандаалари ўртасида ҳукм қилиб бўлгунига қадар давом этади. Сўнгра унга ё жаннатга бўлган ёки дўзахга бўлган йўли кўрсатилади”</i></b> (Муттафақун алайҳ).<br>Динимиз кўрсатмаси бўйича инсоннинг қўлидаги мол-дунё унга Аллоҳ таоло ўз фазлидан берган омонатдир. Ўзининг меҳ­нати, донолиги билан эришган бўлса ҳам “Бу меники, пешона терим, ҳеч ким хўжайин эмас”, деб ўйламаслиги керак. У молининг бир қисмини Аллоҳ таоло розилиги йўлида сарфлаши – энг аввал закотини адо этиши, Ра­ма­зонда фитр садақа ва бошқа ихтиёрий инфоқ-эҳсонлар қилиб туриши керак. Ана шунда Аллоҳ таоло берган мол-мулкининг ҳақини адо қилган бўлади.<br><b>                </b> Закот олтин, кумушдан, савдо учун боқилаётган мол-ҳоллар­дан, ишлаб чиқарилаётган барча турдаги маҳсулотдан, нақд пул­лар­дан, дўкондаги сотиладиган атир-упа, кийим-кечак ва бошқа шуларга ўхшаш нарсалардан ўзи ёки қиймати берилади. Кунда­лик аслий ҳожатига кирадиган нарсалар қўшилмайди. Кундалик аслий ҳожатига яшаши учун ҳожатини чиқариб турган нарсалар: уй-жой, авто-улов, соғин сигир, уй ичини безаш учун қўйилган матоҳлар, бисотда ўғил-қизга аталган совға-сарполар, ейиш учун сақлаб қўйилган озиқ-овқат маҳсулотлари киради. Булардан закот берилмайди.<br>Демак, кимнинг моли нисобга етиб, бир йил тўлса ёки шун­га қиймати тенг молга бир йил тўлса, унга закот фарз бўлади. Ана шу молнинг қирқдан бирини ҳақ­дорга чиқариб беради. Моли­дан закотини ажратаётганда шу­ни ният қилади.<br>Нисобга етган молга бир йил тўлган бўлиши керак. Бир йил тўлмаган молдан закот бериш фарз эмас.<br>Закот бериладиган молда эгасининг тижорат нияти бўлиши керак, яъни сотишни, ундан моддий фойдани кўзлаган киши шу нарсасидан ҳам закот беради. Агар сотиш нияти бўлмаса, қиймати ҳарчанд баланд бўлса-да, унга закот берилмай­ди. Масалан, бирор маҳсулот ишлаб чиқарадиган цех – корхона ва ундаги қимматбаҳо ускуналарга закот берилмайди.<br> Закот олишга ҳақдорлар ким? Кимларга закот берса бўлади? Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай дейди:<br><b> <span dir="rtl">إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ</span></b><br><b><span dir="rtl">وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ</span></b><br>яъни: <b>“Албатта, садақаларни фақат фақирлар, мискинлар, унда (садақа ишида) ишловчилар, диллари ошна қилинувчи (кофир)лар, (пул тўлаб озод этилувчи) қуллар, қарздорларга ва Аллоҳ йўлида ҳамда йўловчига (мусофирга бериш) Аллоҳ (томони)дан фарз (этилди). Аллоҳ илмли ва ҳикматли зотдир”</b> (Тавба сураси 60-оят).<br>Демак, закот бериладиган саккизта тоифа инсонлар бор:<br></span><ol><li><span style="font-size:24px;">Фақир – моли нисобга етмаган шахс;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Мискин – ҳеч нарсаси йўқ киши;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Закот йиғиш ишида банд бўлганлар;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Диллари Исломга ошно қилинувчи – ғайри динлар;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Мукотаб қуллар. Мукотаб – хўжайини билан маълум миқдордаги маблағни тўлаш эвазига озод бўладиган қул;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Агар зиммасидаги қарзини берса, пули нисобдан камайиб қоладиган қарздор киши;</span></li><li><span style="font-size:24px;">Аллоҳ йўлида юрганлар (бунда асосан муҳтож бўлиб қолган ҳожилар тушунилади);</span></li><li><span style="font-size:24px;">Йўлда қолганлар (муҳтож бўлиб қолган мусофирлар).</span></li></ol><span style="font-size:24px;">Юқорида санаб ўтилганлардан “диллари исломга ошно қилинувчилар” ҳазрати Умар даврида  закот бериладиганлар қаторидан чиқарилган. Қулдорлик тугатилгани сабабли “мукотаб қуллар” бугунги кунда мавжуд эмас.<br>Закот беришни, ҳақли бўлишса, ака-ука, опа-сингил ва уларнинг фарзандлари, амаки-амма ва уларнинг фарзандлари, тоға-хола ва уларнинг фарзандларидан бошлаш афзалдир.<br>Закот берилаётган киши чиндан ҳам фақир ва муҳтож киши бўлиши лозим. Акс ҳолда бойнинг зиммасидан закот соқит бўлмайди. Шунинг учун уни суруштириб, аниқ бир муҳтожга бериш керак бўлади.<br><u>Ҳозирда ижтимоий тармоқлар орқали таъйини йўқ кишилар томонидан: “Закотингизни толиби илмларга ёки мискинларга олиб бориб берамиз”, деган чақириқлар билан чиқаётганлар ҳам йўқ эмас. Бу билан содда мўмин-мусулмонларимизни алдаб, не умидлар билан адо этган молиявий ибодатларини низоли ҳудудлардаги дин душманларига жалб қилиш ҳолатлари ҳам учраб туради. Шунинг учун бундай ҳолатлардан хушёр бўлмоғимиз даркор. Қолаверса, фуқаҳоларимиз закотни ўзини юртидаги муҳтожлар қолиб, бошқа юртдаги мискинларга бериб юборишни ҳам мукруҳ амаллардан санаганлар.</u><br>Мусулмон киши Аллоҳ фарз қилган намоз, закот ва Рамазон рўзасини ўз вақтида адо этиши – динимиз талабидир. Лекин шуни ҳам унутмаслик керакки, аҳли сунна вал жамоа эътиқодимизга кўра, закот беришга қодир бўла туриб, уни адо қилмаган ёки шаръий узрсиз рўза тутмаган киши гуноҳкор бўлса-да, уни имонсиз демаймиз. Кейинги пайтларда ижтимоий тармоқларда баъзи бир кишилар томонидан рўза, закот ва намоз каби шариатимизда фарз қилинган амалларни бажармаётган кимсаларни имонсизликда айблаб, уларни кофирга чиқариб, қонини ҳалол санамоқдалар. Ваҳоланки, Ислом таълимотига кўра, намоз, рўза ва закот каби фарз амалларни бажармасликни ўзи билан киши имонидан ажралмайди, балки бу амалларни фарзлигига ишонмаса, уларни бажариш шарт эмас деб, инкор қилсагина, имонига таъсир қилади. Аммо фарзлигига ишониб, уни тасдиқласаю дангасалик ва бепарволик билан фарз амалларни бажармаса, гарчи гуноҳкор бўлса-да, имонидан ажралмайди. <br>Бу ҳақда Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар:<i>  <b>“Уч нарса имоннинг аслидандир: “Лаа илааҳа иллаллоҳу” деган кимсага тегмаслик. Гуноҳи туфайли уни кофирга чиқармаймиз. Амали туфайли уни Исломдан чиқармаймиз”</b></i> (Сунани Абу Довуд, 2532-ҳадис).<br>“Лаа илааҳа иллаллоҳу Муҳаммадур Расулуллоҳ” деб турган мусулмон кишини динсизликда айблаш мумкин эмаслиги ҳақида Имом Бухорий ривоят қилган ҳадиси шарифда: “Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам: <b><i>“Бирор киши ўз биродарига: “Эй кофир!” деса, бу сўз иккаласидан бирига тегишли бўлади”, </i></b>дедилар (яъни агар кофирликда айбловчи ҳақ бўлса, айбланувчи кофирлигича қолади. Башарти ҳақ бўлмаса, у ҳолда ўзи кофир бўлади)”, деб таъкидлаганлар <i>(Имом Бухорий, 6103-ҳадис)</i>. Бошқа ҳадиси шарифда <b><i>“Бузуқ ва кофир бўлмаган одамни</i></b><i> “<b>бузуқ” ва “кофир” деган одамнинг ўзи кофир ва бузуқдир”,</b></i> дейилган <i>(6045-ҳадис)</i>.<br>Шундай экан, ижтимоий тармоқларда ўтириб олиб, мусулмонларни кофирга чиқараётган нодонлар ушбу ҳадиси шарифлар борлигини унутмасинлар! Шунингдек, бировларга туҳмат қилиб, охиратларини куйдирмасинлар!<br> Мазкур ҳадиси шарифлар ва улардан бошқа ривоятларни пухта ўрганган “Аҳли сунна вал-жамоа” эътиқодидаги уламоларимизнинг кўрсатмаларига кўра, катта (кабира) гуноҳ содир этган мўмин киши, қилган ишини ҳалол санамас экан, кофир бўлмайди.<br>  Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳ ўзларининг “Фиқҳул акбар” асарларида мазкур масалага қуйидагича ҳукм берганлар: <i>“Бирор мусулмонни қилган гуноҳи сабабли кофирга чиқармаймиз, гарчи у кабира гуноҳ бўлса ҳам, башарти уни ҳалол деб эътиқод қилмаган бўлса”</i>. Абу Жаъфар ат-Таҳовийнинг “Ал-ақидатут-таҳовия” рисоласида эса <i>“Бизнинг Қибламизга қараб намоз ўқигувчиларни мусулмон санайверамиз. Шарт шуки, Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам келтирган барча маълумотларни эътироф этадиган бўлсалар”</i>, дейилган.<br>Афсуски, айрим ёшларимиз Интернетда насл-насаби, диний маълумоти, кимга хизмат қилиши номаълум кимсаларнинг таъсирида ватандошлари, ҳатто яқинларини диндан чиққанликда айблаётгани жуда аянчли ҳолатдир.<br>Мазкур муаммонинг энг оғир жиҳати шундан иборатки, ўз диндошлари, юртдошлари ва қавм-қариндошини кофирликда айблаётган бу каби ёшлар кейинги босқичда “раҳнамо” ва “устозлари” томонидан гўёки “ҳижрат”га чиқиш даъвосида Сурия, Афғонистон каби қуролли тўқнашувлар кетаётган ўлкаларга чорланмоқда. Мазкур ҳудудларга борганлар эса бегуноҳ одамларни ўлдириш, босқинчилик қилиш, бировларнинг уй-жойини эгаллаб олиш каби исломда буткул ҳаром қилинган қабиҳ, гуноҳи кабира ишларга қўл уриб, охир-оқибатда жувонмарг бўлиб кетмоқда.<br>Шу нуқтаи назардан, ёшларимиздан Интернет ва бошқа воситалар орқали тинч-осойишта яшаб келаётган мусулмонларни, айниқса, диний уламоларни кофирга чиқариб обрўсизлантиришга уринаётган, давлат ва жамиятга қарши фитна чиқариш, барқарор юртни барбод қилиш каби гуноҳ ишларга даъват қилаётган кимсалардан огоҳ ва эҳтиёт бўлишларини сўраймиз.<br>Аллоҳ таоло халқимизнинг фаровонлигини зиёда айлаб, барчаларимизни закот берадиган, хайру садақотлар қилиб, Ўзининг розилигини топадиган бандаларидан қилсин! Омин!   <br></span><b><span style="font-size:24px;">ЎМИнинг жумъа мавъизасидан олинди. </span></b> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ЗАКОТ МОЛИЯВИЙ ИБОДАТ</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4604</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4604</link>
<category><![CDATA[Мақолалар      / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Thu, 22 Apr 2021 10:26:26 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619069178_1619069165024.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/medium/1619069178_1619069165024.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <br><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619069202_1619069178370.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:817px;" alt=""><br><b><span style="font-size:24px;">Закот молиявий ибодат</span></b><span style="font-size:24px;"><br>                                                          (1-қисм)<br>            Аллоҳ таоло инсонларни икки дунё саодатига эришиши учун нозил қилган шариатларда молиявий ибодат – закот беришни фарз қилган. Жамиятдаги бой қатлам кам таъминланган ва моддий ёрдамга муҳтож бўлган кишиларга ёрдам кўрсатишлари уларнинг диний мажбуриятлари саналади.Аллоҳ таоло охир замон умматларига ҳам садақанинг махсус кўринишини фарз қилди ва уни “закот” деб номлади.<br><b><i><u>Закотни адо этиш – Аллоҳ таолонинг амридир;</u></i></b><br>Закот – имкони бор бўлган мусулмон одамга Аллоҳ таоло томонидан амр қилинган муқаддас бурчдир. Мусулмон одам закотини адо этар экан, иқтисодий муомалага эмас, илоҳий кўрсатмага биноан шаръий ибодат қилган ҳисобланади. Қуръони каримда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилган:<br><b>  <span dir="rtl">وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ</span></b><br><b>яъни: “Намозни тўкис адо этинглар, закот беринглар ва Расулга итоат қилинглар. Шоядки, раҳм қилинсангиз” </b><i>(Нур сураси 56-оят).</i><br><i>Қуръони каримнинг йигирма еттита ўрнида “закот” калимаси “намоз” билан бирга зикр қилинган. Бу эса ушбу икки ибодат билан бир мартабада эканига далолат қилади. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз </i>саллаллоҳу алайҳи васаллам<i>:  </i><br><span dir="rtl">﴿<b>إِذَا أَدَّيْتَ الزَّكَاةَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ</b>﴾ </span>(<span dir="rtl">رواه الامام الحاكم والامام البيهقي</span>)<br><b>яъни:<i> “Молингизнинг закотини адо қилсангиз, батаҳқиқ, зиммангиздаги(бурч)ни бажарибсиз”, </i>деганлар</b> <b>(Имом</b> <i>Ҳоким, Имом Байҳақий ривоятлари).</i><br>Имом Абу Ҳомид Ғазолий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: <i>“Аллоҳ таоло Ўз бандасига жон неъмати ва мол неъматини берган. Бадан ибодатлари жон неъматининг шукридир. Молиявий ибодатлар мол неъматининг шукридир”</i>.<br><b><i><u>Закот Охиратда улкан ажру савобларга сабабчидир;</u></i></b><br>Аллоҳ таоло Ўзининг муқаддас Каломида шундай марҳамат қилади:<br><b> <span dir="rtl">فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَأَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ</span></b><br><b>яъни: “Бас, сизлардан иймон келтирганлар ва инфоқ қилганларга катта ажр бордир”,</b> <i>(Ҳадид сураси 7-оят).</i><br>Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи вассалламнинг ҳадиси шарифларида ҳам ушбу маъно таъкидланади:<br> <b><span dir="rtl">مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلاَ يَقْبَلُ اللهُ إِلاَّ الطَّيِّبَ إِلاَّ أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنَ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ</span></b><br><b>(<span dir="rtl">رَوَاهُ الامام البُخَارِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ</span>)</b><br><b>яъни: <i>“Қай бир киши ҳалол-покдан садақа қилса, Аллоҳ ҳалол-покдан бошқани қабул ҳам қилмайди, албатта, Аллоҳ у</i></b> <i>(садақа)<b>ни “ўнг қўли” билан қабул қилиб олади. Агар у бир дона хурмо бўлса ҳам Раҳмоннинг “кафти”да ўсади. Ҳаттоки, тоғдан ҳам катта бўлиб кетади. Худди бирингиз тойчоғи ёки бўталоғини тарбия қилганидек”</b></i> <i>(Имом Бухорий ривоятлари).</i><br>Арабларда бир киши совғани мамнуният билан қабул қилиб олишини – <i>“ўнг қўли билан қабул қилиб олди”</i>, дейилади. Набий алайҳиссалом ҳам мазкур ҳадиси шарифда араблар тушунадиган услуб – мажоз орқали тушунтирмоқдалар. Яъни, адо этилган хайру садақани Аллоҳ рози бўлиб қабул қилиб олишини таъкидламоқдалар.<br>Шунингдек, ҳадисдаги “<b><i>Раҳмоннинг “кафти”да ўсади” </i>жумласи ҳам мажозий маъно бўлиб, банда адо этган хайру-садақа Қиёматга қадар Аллоҳ таолонинг иноятида бўлиши, ажру савоби кўпайиб тоғдек бўлиши назарда тутилган.</b><br><b><i><u>Закот мол-мулкнинг қўрғонидир; </u></i></b><br>Закоти берилган мулк – бойлик камбағаллар ҳаққидан пок­ланади ва кўпайишига сабаб бўлади. Турли офатлардан сақланади. Тобеинларнинг саййиди Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳдан нақл қилинишича:<br><b><span dir="rtl">حصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ وَدَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَأَعِدُّوا لِلْبَلاءِ الدُّعَاءَ</span></b><br> (<span dir="rtl">رواه الامام الطبراني في المعجم الأوسط</span>)<br>яъни:<b><i> “Молларингизни закот билан ҳимоя қилинг, беморларингизни садақа билан даволанг. Балолар тўлқинига хокисорлик ила дуо ва илтижолар билан пешвоз чиқинг”</i></b>, дейилган (Имом Табароний ривоятлари).<br><b><i><u>Закот кишини бахиллик сифатидан халос қилиб, Аллоҳга яқин бандалардан қилади;</u></i></b><br>Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан нақл қилинган ҳадисда Пайғамбари­миз алайҳиссалом:<br><b><span dir="rtl">السَّخيُّ قريبٌ مِنَ اللَّهِ، قَرِيبٌ مِنَ النّاسِ، قريبٌ مِنَ الجنَّةِ بَعِيْدٌ مِنَ النّارِ وَالبَخِيلُ بَعِيدٌ مِنَ الجَنَّةِ بَعِيْدٌ مِنَ النَّاسِ قَرِيْبٌ مِنَ النَّارِ وَلَجَاهِلٌ سَخِيٌّ أَحَبُّ إلَى اللَّهِ مِنْ عالمٍ عَابِدٍ بَخِيْلٍ</span></b><br>(<span dir="rtl">أخرجه الاما  الترمذي</span>)<br>яъни:<b><i> “Саховатли киши Аллоҳга яқин, жаннатга яқин, одамларга яқин ва дўзахдан узоқдир. Бахил киши Аллоҳ­дан узоқ, жаннатдан узоқ, одамлардан узоқ ва дўзахга эса яқиндир. Ўзи жоҳилу, бироқ сахий киши обид бўлса-да, бахил бўлган кишидан кўра Аллоҳга севиклироқдир”</i></b>, деганлар (Имом Термизий ривоятлари).<br>Закотнинг бундан бошқа кўплаб фойдалари бор: Закот берувчи Аллоҳ таоло ҳузурида итоатли мўмин банда деб мақталади. Хулқи сахийлик фазилати билан зийнатланади. Гуноҳларига каффорат бўлади. Камбағаллар ичида ҳурмати ошади. Қиёмат кунида эса, бошига соябон бўлиб, юқори даражаларга эришади.<br>(давоми бор)<br> <br></span><b><span style="font-size:24px;">ЎМИнинг жумъа мавъизасидан олинди. </span></b> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <br><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1619069202_1619069178370.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:817px;" alt=""><br><b><span style="font-size:24px;">Закот молиявий ибодат</span></b><span style="font-size:24px;"><br>                                                          (1-қисм)<br>            Аллоҳ таоло инсонларни икки дунё саодатига эришиши учун нозил қилган шариатларда молиявий ибодат – закот беришни фарз қилган. Жамиятдаги бой қатлам кам таъминланган ва моддий ёрдамга муҳтож бўлган кишиларга ёрдам кўрсатишлари уларнинг диний мажбуриятлари саналади.Аллоҳ таоло охир замон умматларига ҳам садақанинг махсус кўринишини фарз қилди ва уни “закот” деб номлади.<br><b><i><u>Закотни адо этиш – Аллоҳ таолонинг амридир;</u></i></b><br>Закот – имкони бор бўлган мусулмон одамга Аллоҳ таоло томонидан амр қилинган муқаддас бурчдир. Мусулмон одам закотини адо этар экан, иқтисодий муомалага эмас, илоҳий кўрсатмага биноан шаръий ибодат қилган ҳисобланади. Қуръони каримда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилган:<br><b>  <span dir="rtl">وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ</span></b><br><b>яъни: “Намозни тўкис адо этинглар, закот беринглар ва Расулга итоат қилинглар. Шоядки, раҳм қилинсангиз” </b><i>(Нур сураси 56-оят).</i><br><i>Қуръони каримнинг йигирма еттита ўрнида “закот” калимаси “намоз” билан бирга зикр қилинган. Бу эса ушбу икки ибодат билан бир мартабада эканига далолат қилади. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз </i>саллаллоҳу алайҳи васаллам<i>:  </i><br><span dir="rtl">﴿<b>إِذَا أَدَّيْتَ الزَّكَاةَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ</b>﴾ </span>(<span dir="rtl">رواه الامام الحاكم والامام البيهقي</span>)<br><b>яъни:<i> “Молингизнинг закотини адо қилсангиз, батаҳқиқ, зиммангиздаги(бурч)ни бажарибсиз”, </i>деганлар</b> <b>(Имом</b> <i>Ҳоким, Имом Байҳақий ривоятлари).</i><br>Имом Абу Ҳомид Ғазолий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: <i>“Аллоҳ таоло Ўз бандасига жон неъмати ва мол неъматини берган. Бадан ибодатлари жон неъматининг шукридир. Молиявий ибодатлар мол неъматининг шукридир”</i>.<br><b><i><u>Закот Охиратда улкан ажру савобларга сабабчидир;</u></i></b><br>Аллоҳ таоло Ўзининг муқаддас Каломида шундай марҳамат қилади:<br><b> <span dir="rtl">فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَأَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ</span></b><br><b>яъни: “Бас, сизлардан иймон келтирганлар ва инфоқ қилганларга катта ажр бордир”,</b> <i>(Ҳадид сураси 7-оят).</i><br>Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи вассалламнинг ҳадиси шарифларида ҳам ушбу маъно таъкидланади:<br> <b><span dir="rtl">مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلاَ يَقْبَلُ اللهُ إِلاَّ الطَّيِّبَ إِلاَّ أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنَ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ</span></b><br><b>(<span dir="rtl">رَوَاهُ الامام البُخَارِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ</span>)</b><br><b>яъни: <i>“Қай бир киши ҳалол-покдан садақа қилса, Аллоҳ ҳалол-покдан бошқани қабул ҳам қилмайди, албатта, Аллоҳ у</i></b> <i>(садақа)<b>ни “ўнг қўли” билан қабул қилиб олади. Агар у бир дона хурмо бўлса ҳам Раҳмоннинг “кафти”да ўсади. Ҳаттоки, тоғдан ҳам катта бўлиб кетади. Худди бирингиз тойчоғи ёки бўталоғини тарбия қилганидек”</b></i> <i>(Имом Бухорий ривоятлари).</i><br>Арабларда бир киши совғани мамнуният билан қабул қилиб олишини – <i>“ўнг қўли билан қабул қилиб олди”</i>, дейилади. Набий алайҳиссалом ҳам мазкур ҳадиси шарифда араблар тушунадиган услуб – мажоз орқали тушунтирмоқдалар. Яъни, адо этилган хайру садақани Аллоҳ рози бўлиб қабул қилиб олишини таъкидламоқдалар.<br>Шунингдек, ҳадисдаги “<b><i>Раҳмоннинг “кафти”да ўсади” </i>жумласи ҳам мажозий маъно бўлиб, банда адо этган хайру-садақа Қиёматга қадар Аллоҳ таолонинг иноятида бўлиши, ажру савоби кўпайиб тоғдек бўлиши назарда тутилган.</b><br><b><i><u>Закот мол-мулкнинг қўрғонидир; </u></i></b><br>Закоти берилган мулк – бойлик камбағаллар ҳаққидан пок­ланади ва кўпайишига сабаб бўлади. Турли офатлардан сақланади. Тобеинларнинг саййиди Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳдан нақл қилинишича:<br><b><span dir="rtl">حصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ وَدَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَأَعِدُّوا لِلْبَلاءِ الدُّعَاءَ</span></b><br> (<span dir="rtl">رواه الامام الطبراني في المعجم الأوسط</span>)<br>яъни:<b><i> “Молларингизни закот билан ҳимоя қилинг, беморларингизни садақа билан даволанг. Балолар тўлқинига хокисорлик ила дуо ва илтижолар билан пешвоз чиқинг”</i></b>, дейилган (Имом Табароний ривоятлари).<br><b><i><u>Закот кишини бахиллик сифатидан халос қилиб, Аллоҳга яқин бандалардан қилади;</u></i></b><br>Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан нақл қилинган ҳадисда Пайғамбари­миз алайҳиссалом:<br><b><span dir="rtl">السَّخيُّ قريبٌ مِنَ اللَّهِ، قَرِيبٌ مِنَ النّاسِ، قريبٌ مِنَ الجنَّةِ بَعِيْدٌ مِنَ النّارِ وَالبَخِيلُ بَعِيدٌ مِنَ الجَنَّةِ بَعِيْدٌ مِنَ النَّاسِ قَرِيْبٌ مِنَ النَّارِ وَلَجَاهِلٌ سَخِيٌّ أَحَبُّ إلَى اللَّهِ مِنْ عالمٍ عَابِدٍ بَخِيْلٍ</span></b><br>(<span dir="rtl">أخرجه الاما  الترمذي</span>)<br>яъни:<b><i> “Саховатли киши Аллоҳга яқин, жаннатга яқин, одамларга яқин ва дўзахдан узоқдир. Бахил киши Аллоҳ­дан узоқ, жаннатдан узоқ, одамлардан узоқ ва дўзахга эса яқиндир. Ўзи жоҳилу, бироқ сахий киши обид бўлса-да, бахил бўлган кишидан кўра Аллоҳга севиклироқдир”</i></b>, деганлар (Имом Термизий ривоятлари).<br>Закотнинг бундан бошқа кўплаб фойдалари бор: Закот берувчи Аллоҳ таоло ҳузурида итоатли мўмин банда деб мақталади. Хулқи сахийлик фазилати билан зийнатланади. Гуноҳларига каффорат бўлади. Камбағаллар ичида ҳурмати ошади. Қиёмат кунида эса, бошига соябон бўлиб, юқори даражаларга эришади.<br>(давоми бор)<br> <br></span><b><span style="font-size:24px;">ЎМИнинг жумъа мавъизасидан олинди. </span></b> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ДУНЁВИЙ ИЛМ ЎРГАНАЁТГАН ТАЛАБАГА ЗАКОТ БЕРИШ ЖОИЗМИ?</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4592</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=4592</link>
<category><![CDATA[Мақолалар       / Фатво       / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Wed, 21 Apr 2021 10:17:55 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1618982259_1618982210127.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/medium/1618982259_1618982210127.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <span style="font-size:24px;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1618982259_1618982221210.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:869px;" alt="">Савол: Ислом динига оид бўлмаган тиббиёт, ҳандаса-архитектура, физика каби илмларни ўрганувчи талабага закот беришнинг ҳукми нима, унга ҳам закот бериш шаръан дурустми?<br>Жавоб: Биринчидан, закот оятда зикр қилинган ҳақдорларга берилур: <b><b>"Албатта, садақаларни фақат фақирлар, мискинлар, унда </b></b>(садақа ишида)<b><b> ишловчилар, диллари ошна қилинувчилар, </b></b>(пул тўлаб озод этилувчи)<b><b> қуллар, қарздорларга ва Аллоҳ йўлида ҳамда йўловчига </b></b>(мусофирга бериш) <b><b>Аллоҳ </b></b>(томони)<b><b>дан фарз </b></b>(этилди)<b><b>..." </b></b><i><i>(Тавба, 60-оят).</i></i><br>Илм аҳли закот мазкур саккиз тоифа одамларга берилиб, бошқа ҳеч кимга берилмаслигига иттифоқ қилганлар. Шунинг учун Умар разияллоҳу анҳу: <b><b>"Булар(закот моллари) булар(мазкур саккиз тоифа) ларгадир" –</b></b> деганлар...<br>Иккинчидан, илм аҳли закот фақир талабаларга берилишига ҳам иттифоқ қилганлар. Зеро, фақирлар закот олишга энг ҳақли кишилар.<br>Учинчидан, баъзи олимлар: "Фақир талаба агарчи касб-ҳунарга қодир бўлса ҳам, ўзини илм талабига бағишлагани учун унга закот берилади. Шу эътиборданки, улар "Аллоҳ йўлида" - дея саналган ҳақдорлар қаторига кирадилар. Бу оятдан "Толиби илмлар" назарда тутилган" – деганлар<i><i> (Ад-Дуррул-мухтор. 2/343).</i></i><br>Ибн Обидин раҳимаҳуллоҳ баъзи ҳанафийлардан оятда "Аллоҳ йўлида" дейилган жумлани "Толиби илм" – деб тафсир қилганини нақл қилган.<br>Баъзи ҳанафий фақиҳлар: "Толиби илмга – гарчи бой бўлса ҳам, ўзини илм бериш ва олишга бағишлаб, касб қилишдан ожиз қолгани, зарурий эҳтиёжларини қоплаш учун – закотдан улуш олиш жоиздир" – деганлар <i><i>(Ҳошиятут-Таҳтовий. 392-бет).</i></i><br>Тўртинчидан, бир гуруҳ олимлар тиббиёт, ҳандаса, физика каби илмларни ўрганувчи толиби илм – ўша ўрганаётган илми мубоҳ ва мусулмонларнинг эҳтиёжи тушадиган илм бўлса, у талаба ўқиши ва ўзининг эҳтиёжларига яраша маблағ топиш учун касб қилишга кучи етмаса, у – ҳам закот берилиш жоиз толиби илмлар сирасига киради – деган фикрга қарор қилганлар.<br>Доктор Юсуф Қаразовий бундай деган: "Илм олишга ўзини тўла бағишлаган талаба фойдали илм ўрганишга бор имконини сарфласа, касб ва илм талабининг орасини жамлай олмаса, унга ўз вазифасини адо қилишга кўмак берадиган, эҳтиёжларини қондиргудек миқдорда закот олиши мумкин. Дини ва дунёсининг манфаатига зарур бўлган китоблар ҳам шу эҳтиёжлар қаторига киради. Талабага закот бери-лишининг сабаби шуки, у фарзи кифояни адо этади. Унинг илмини фойдаси фақат ўзигагина чекланиб қолмаган. Балки бутун умматга фойдадир. Шундай экан, у закот молидан ёрдам берилишига ҳақли. Зеро, закот икки тоифа одамга: ё муҳтож мусулмон кишига ёки мусулмонлар унга муҳтож бўладиган кишига берилур. Талаба икки сифатни ҳам ўзида жамлагандир.<br>Баъзи олимлар талабанинг закот олишга ҳақли бўлиши учун унинг келажакда пешқадам олимлардан бири бўлиши, ундан мусулмонларга манфаат етишига умид боғласа бўладиган, аълочи талаба бўлишини шарт қилганлар. Бордию, ундай бўлмаса (сустроқ талаба бўлса), касбга қодир бўла туриб, закот олиш ҳуқуқига эга бўлмайди. (Касби билан тирикчилигини қилади. Имкон қилса, ўқийди, бўлмаса, йўқ). Бу ҳам жуда ажойиб гап. Ҳозирга замонавий давлатлар ҳам шу гапга амал қилиб, иқтидорли талабаларга инфоқ таризида қўшимча алоҳида бепул дарслар ташкил қилиб беради ёки уларни хорижий ёхуд ички малакаларини оширишларга юбоадилар <i><i>(Юсуф ал-Қаразовий. Фиқҳуз-Закот. 2/560-561).</i></i><br><b><b>Исломнинг бағрикенглигини қаранг</b></b>, илмларни диний-дунёвий турларга ажратмасдан, балки фойдали-фойдасизга таснифламоқда. Шаръий илм ўрганувчи талаба аълочи бўлмаса, унга закот берманг! – деб, тиббиёт, ҳандаса, физика илмларини ўқиётган талабанинг жамиятга нафи тегиши кутилаётган бўлса, унга закот бераверинг! – деб буюрмоқда...<br> <br>"Ҳадис илми мактаби" ўқитувчиси <b><b>Баҳодир БАҲРОМЖОН</b></b> ўғли<br></span><span style="font-size:18px;">Муслим.Уз</span> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <span style="font-size:24px;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2021-04/1618982259_1618982221210.png" class="fr-fic fr-dib" style="width:869px;" alt="">Савол: Ислом динига оид бўлмаган тиббиёт, ҳандаса-архитектура, физика каби илмларни ўрганувчи талабага закот беришнинг ҳукми нима, унга ҳам закот бериш шаръан дурустми?<br>Жавоб: Биринчидан, закот оятда зикр қилинган ҳақдорларга берилур: <b><b>"Албатта, садақаларни фақат фақирлар, мискинлар, унда </b></b>(садақа ишида)<b><b> ишловчилар, диллари ошна қилинувчилар, </b></b>(пул тўлаб озод этилувчи)<b><b> қуллар, қарздорларга ва Аллоҳ йўлида ҳамда йўловчига </b></b>(мусофирга бериш) <b><b>Аллоҳ </b></b>(томони)<b><b>дан фарз </b></b>(этилди)<b><b>..." </b></b><i><i>(Тавба, 60-оят).</i></i><br>Илм аҳли закот мазкур саккиз тоифа одамларга берилиб, бошқа ҳеч кимга берилмаслигига иттифоқ қилганлар. Шунинг учун Умар разияллоҳу анҳу: <b><b>"Булар(закот моллари) булар(мазкур саккиз тоифа) ларгадир" –</b></b> деганлар...<br>Иккинчидан, илм аҳли закот фақир талабаларга берилишига ҳам иттифоқ қилганлар. Зеро, фақирлар закот олишга энг ҳақли кишилар.<br>Учинчидан, баъзи олимлар: "Фақир талаба агарчи касб-ҳунарга қодир бўлса ҳам, ўзини илм талабига бағишлагани учун унга закот берилади. Шу эътиборданки, улар "Аллоҳ йўлида" - дея саналган ҳақдорлар қаторига кирадилар. Бу оятдан "Толиби илмлар" назарда тутилган" – деганлар<i><i> (Ад-Дуррул-мухтор. 2/343).</i></i><br>Ибн Обидин раҳимаҳуллоҳ баъзи ҳанафийлардан оятда "Аллоҳ йўлида" дейилган жумлани "Толиби илм" – деб тафсир қилганини нақл қилган.<br>Баъзи ҳанафий фақиҳлар: "Толиби илмга – гарчи бой бўлса ҳам, ўзини илм бериш ва олишга бағишлаб, касб қилишдан ожиз қолгани, зарурий эҳтиёжларини қоплаш учун – закотдан улуш олиш жоиздир" – деганлар <i><i>(Ҳошиятут-Таҳтовий. 392-бет).</i></i><br>Тўртинчидан, бир гуруҳ олимлар тиббиёт, ҳандаса, физика каби илмларни ўрганувчи толиби илм – ўша ўрганаётган илми мубоҳ ва мусулмонларнинг эҳтиёжи тушадиган илм бўлса, у талаба ўқиши ва ўзининг эҳтиёжларига яраша маблағ топиш учун касб қилишга кучи етмаса, у – ҳам закот берилиш жоиз толиби илмлар сирасига киради – деган фикрга қарор қилганлар.<br>Доктор Юсуф Қаразовий бундай деган: "Илм олишга ўзини тўла бағишлаган талаба фойдали илм ўрганишга бор имконини сарфласа, касб ва илм талабининг орасини жамлай олмаса, унга ўз вазифасини адо қилишга кўмак берадиган, эҳтиёжларини қондиргудек миқдорда закот олиши мумкин. Дини ва дунёсининг манфаатига зарур бўлган китоблар ҳам шу эҳтиёжлар қаторига киради. Талабага закот бери-лишининг сабаби шуки, у фарзи кифояни адо этади. Унинг илмини фойдаси фақат ўзигагина чекланиб қолмаган. Балки бутун умматга фойдадир. Шундай экан, у закот молидан ёрдам берилишига ҳақли. Зеро, закот икки тоифа одамга: ё муҳтож мусулмон кишига ёки мусулмонлар унга муҳтож бўладиган кишига берилур. Талаба икки сифатни ҳам ўзида жамлагандир.<br>Баъзи олимлар талабанинг закот олишга ҳақли бўлиши учун унинг келажакда пешқадам олимлардан бири бўлиши, ундан мусулмонларга манфаат етишига умид боғласа бўладиган, аълочи талаба бўлишини шарт қилганлар. Бордию, ундай бўлмаса (сустроқ талаба бўлса), касбга қодир бўла туриб, закот олиш ҳуқуқига эга бўлмайди. (Касби билан тирикчилигини қилади. Имкон қилса, ўқийди, бўлмаса, йўқ). Бу ҳам жуда ажойиб гап. Ҳозирга замонавий давлатлар ҳам шу гапга амал қилиб, иқтидорли талабаларга инфоқ таризида қўшимча алоҳида бепул дарслар ташкил қилиб беради ёки уларни хорижий ёхуд ички малакаларини оширишларга юбоадилар <i><i>(Юсуф ал-Қаразовий. Фиқҳуз-Закот. 2/560-561).</i></i><br><b><b>Исломнинг бағрикенглигини қаранг</b></b>, илмларни диний-дунёвий турларга ажратмасдан, балки фойдали-фойдасизга таснифламоқда. Шаръий илм ўрганувчи талаба аълочи бўлмаса, унга закот берманг! – деб, тиббиёт, ҳандаса, физика илмларини ўқиётган талабанинг жамиятга нафи тегиши кутилаётган бўлса, унга закот бераверинг! – деб буюрмоқда...<br> <br>"Ҳадис илми мактаби" ўқитувчиси <b><b>Баҳодир БАҲРОМЖОН</b></b> ўғли<br></span><span style="font-size:18px;">Муслим.Уз</span> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ЗАКОТГА ДОИР ТУРЛИ МАСАЛАЛАР (2-қисм)</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=1953</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=1953</link>
<category><![CDATA[Мақолалар        / Фиқҳ        / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Wed, 17 Jun 2020 11:07:00 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/1592374007_1592373994309.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592374007_1592373994309.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:center;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592374007_1592373994309.png" class="fr-fic fr-dii" alt=""><br></div><br><br><div style="text-align:justify;"><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">7. Қайтиб келиши даргумон бўлган қарз ҳисобидан закот чиқариш.<br>Моли нисобга етган кишининг ўзгаларга қарз сифатида берилган пуллари бор. Ёхуд гарчи қўлида нақд турган пули нисобга етмаган бўлмаса-да аммо, закот нисоби миқдоридаги пули ўзгаларга қарзга берилган. Лекин, қарздор муттаҳам ва ҳаромхўрлиги туфайли қарзни йиллаб чўзиб, бермай юрибди. Гарчи, оғзаки равишда қарзни инкор қилмасада бериш нияти йўқ. Бундай мол молу-з-зимор туркумига киради. Қарздорнинг мазкур қарзни оғзаки тан олиши ҳолатни ўзгартирмайди. Чунки, у қарз соҳибини хотиржам қилиш ва уйимга келиб ётиб олмасин деган мақсадда тан оляпти, бераман бир кун деяпти. Аммо, бериш нияти йўқлиги тайин.<br>Шунингдек, бир кимсага қарз бергансиз аммо, у савдода зарарга учраб, банкрот бўлган ва йўқсиллашиб қолган. Ушбу икки ҳолатда қарзга берилган пул токи қарз соҳибининг қўлига келмагунча улардан закот чиқариш вожиб бўлмайди. Чунки, унинг қўлга қайтиши худди молу-з-зимор каби гумон нарса. Қўлга киритилиши гумон нарсадан закот ҳам, қурбонлик ҳам вожиб бўлмайди. У йўқолган мол ҳукмидадир.<br>Аслида, молу-з-зимор деб шундай мол-мулкка айтилади-ки, асли мавжуд лекин ундан фойдаланиш имконсиз. Масалан, бирор жойга тилла кўмиб қўйгансизда, кейин ўша жойни эсдан чиқариб қўйгансиз. Денгизга тушиб кетган, йўқолиб қолган мулк ва маблағлар ҳам шундай.<br>Луғат жиҳатидан зимор деб, инсон аниқ ишончга эга бўлмаган, мавҳум нарса тушунилади. Жавҳарий айтади: «зимор деб қарз, ваъда ва ҳоказолардан умид қилинмайдиган ва амин бўлинмайдиган нарсаларга айтилади. Шунингдек, «зимор» очиқ-ойдин кўринган нарсаларнинг зиддига нисбатан ҳам ишлатилади».<br>Мутарризийга кўра, зимор сўзи измор (яшириш, пинҳон тутиш) сўзидан олинган. Молга нисбатан ишлатилганда қайтишига умид қилинмайдиган мол тушунилади.<br>Фуқаҳолар эса «моли зимор»нинг истилоҳий англами ҳақида тўхталар эканлар, унга «ўз қўл остида бўлмаганлиги учун эгаси кўпайтиришга қодир бўлмаган мол» дея таъриф берадилар.<br>Ал-муҳит ал-бурҳоний номли ҳанафий фиқҳига оид машҳур фиқҳий асар муаллифи моли зиморни шундай таърифлайди:<br>«هو كلّ ما بقي أصله في ملكه، ولكن زال عن يده زوالاً لا يرجى عوده في الغالب‏»<br>яъни, «у асли ўз мулкида қолган бироқ, тасарруфи кўпинча қайтиши умид қилинмайдиган шаклда қўлидан чиқиб кетган молдир».<br>Яъни, шаръан ва расман молнинг эгалиги сизга тегишли бўлиб қолади. Аммо, уни тасарруф қилолмайсиз. Чунки, тасарруфингиздан чиқиб кетган ва қайтиши одатда даргумон бўлган мол моли зимор деб аталади.<br>Косоний айтадилар: «هو كلّ مال غير مقدور الانتفاع به مع قيام أصل الملك» яъни, «у (моли зимор) мулкнинг асли (эгалиги) мавжуд бўлгани ҳолида эгаси томонидан фойдаланиш имконсиз бўлган молдир».<br>«Мажмаъул анҳур»да моли зиморга шундай таъриф берилади: «هو‏:‏ مال زائل عن اليد، غير مرجوّ الوصول غالباً‏» яъни, «у одатда, қайтиб келиши умид қилинмайдиган тарзда инсон тасарруфидан чиқиб кетган нарсадир».<br>Фуқаҳолар томонидан моли зиморнинг турлари ва кўринишлари ҳақида бир қанча мисоллар келтирилган. Улардан баъзиларини келтирамиз:<br>1. Қароқчилик билан тортиб олинган мол ва мол эгаси унинг тортиб олинганлиги ҳақида исбот келтиролмайди.<br>2. Йўқолиб қолган мол.<br>3. Денгизга тушиб кетган мол.<br>4. Саҳрога кўмиб қўйилгач, эгаси томонидан кўмилган жойи эсдан чиқарилган мол.<br>5. Султон томонидан ноҳақ мусодара қилинган сўнгра, маълум муддат ўтгач эгасига қайтарилган мол. Яъни, то ҳақиқат қарор топиб, тортиб олинган мазкур мол эгасига қайтарилмагунча у моли зимор ҳукмида бўлади ва эгаси қўлга олгандан сўнггина ундан закот чиқаришни бошлайди.<br>6. Қарздор томонидан йиллар давомида инкор қилиб келинган қарз моли.<br>7. Кимлиги ва шахси эсдан чиқарилганлиги туфайли номаълум бўлиб қолган бировга омонатга берилган мол.<br>Қадимда одамларда диёнат кучлироқ бўлган, бировнинг қарзини олиб, қайтаролмай қолса, ҳаракат қилиб, ишлаб, ўша қарзини узган. Шунинг учун тан олинган қарз молу-з-зиморга киритилмаган.<br>Аммо, ҳозирда ўлгунича тан олиб, ўлгунича бировнинг қарзини бермай юрадиганлар сон-саноқсиз. Ундай ебкетарларнинг домига тушганлар қанча. Шунинг учун замондош уламоларимиз бундай ҳолатдаги молни ҳам молуззиморга қўшадилар. Чунки, бечора қарз эгасининг умиди узилиб бўлган. Қандайдир умид учқуни қолган бўлса у ҳам бўлса, саҳрога пулини кўмиб қўйиб, кейин жойини эсдан чиқариб қўйган ва қачондир эсга тушишидан заррадек умиди қолган бечоранинг умидига ўхшаган умиддир бу.<br>Имом Муҳаммад ҳамда Ҳасан ибн Зиёдга кўра банкрот бўлган одамдаги қарз молидан закот чиқарилмайди, гарчи қарзини тан олса ҳам. Чунки, бундай мол йўқотилган ва фойда келтирмайдиган мол ҳисобидадир. Шунингдек, қарзини тан олмайдиган, қаллоб одамларнинг ҳузуридаги қарздан ҳам закот чиқариш вожиб эмас.<br>Мабодо мана шундай қайтиши умид қилинмайдиган қарз бир неча йилдан сўнг қайтарилса, ўша қайтарилган йилдан бошлабгина закот чиқарилади. Чунки, бундай мулк ўша йиллар давомида эгасининг қудрати остидаги мулк ҳисобланмаган. Бу худди молни бирор ерга кўмиб қўйиб, кейин кўмилган жойи эсдан чиқарилган мулкка ўхшайди. Бундай мулкнинг закоти ўша кўмилган жойи эсга келиб, ёки тасодифан топиб олинган вақтдагина ўша вақтдан бошлаб берилади.</span></div><br><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">Манба: Аҳлисунна.уз<br></span> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:center;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592374007_1592373994309.png" class="fr-fic fr-dii" alt=""><br></div><br><br><div style="text-align:justify;"><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">7. Қайтиб келиши даргумон бўлган қарз ҳисобидан закот чиқариш.<br>Моли нисобга етган кишининг ўзгаларга қарз сифатида берилган пуллари бор. Ёхуд гарчи қўлида нақд турган пули нисобга етмаган бўлмаса-да аммо, закот нисоби миқдоридаги пули ўзгаларга қарзга берилган. Лекин, қарздор муттаҳам ва ҳаромхўрлиги туфайли қарзни йиллаб чўзиб, бермай юрибди. Гарчи, оғзаки равишда қарзни инкор қилмасада бериш нияти йўқ. Бундай мол молу-з-зимор туркумига киради. Қарздорнинг мазкур қарзни оғзаки тан олиши ҳолатни ўзгартирмайди. Чунки, у қарз соҳибини хотиржам қилиш ва уйимга келиб ётиб олмасин деган мақсадда тан оляпти, бераман бир кун деяпти. Аммо, бериш нияти йўқлиги тайин.<br>Шунингдек, бир кимсага қарз бергансиз аммо, у савдода зарарга учраб, банкрот бўлган ва йўқсиллашиб қолган. Ушбу икки ҳолатда қарзга берилган пул токи қарз соҳибининг қўлига келмагунча улардан закот чиқариш вожиб бўлмайди. Чунки, унинг қўлга қайтиши худди молу-з-зимор каби гумон нарса. Қўлга киритилиши гумон нарсадан закот ҳам, қурбонлик ҳам вожиб бўлмайди. У йўқолган мол ҳукмидадир.<br>Аслида, молу-з-зимор деб шундай мол-мулкка айтилади-ки, асли мавжуд лекин ундан фойдаланиш имконсиз. Масалан, бирор жойга тилла кўмиб қўйгансизда, кейин ўша жойни эсдан чиқариб қўйгансиз. Денгизга тушиб кетган, йўқолиб қолган мулк ва маблағлар ҳам шундай.<br>Луғат жиҳатидан зимор деб, инсон аниқ ишончга эга бўлмаган, мавҳум нарса тушунилади. Жавҳарий айтади: «зимор деб қарз, ваъда ва ҳоказолардан умид қилинмайдиган ва амин бўлинмайдиган нарсаларга айтилади. Шунингдек, «зимор» очиқ-ойдин кўринган нарсаларнинг зиддига нисбатан ҳам ишлатилади».<br>Мутарризийга кўра, зимор сўзи измор (яшириш, пинҳон тутиш) сўзидан олинган. Молга нисбатан ишлатилганда қайтишига умид қилинмайдиган мол тушунилади.<br>Фуқаҳолар эса «моли зимор»нинг истилоҳий англами ҳақида тўхталар эканлар, унга «ўз қўл остида бўлмаганлиги учун эгаси кўпайтиришга қодир бўлмаган мол» дея таъриф берадилар.<br>Ал-муҳит ал-бурҳоний номли ҳанафий фиқҳига оид машҳур фиқҳий асар муаллифи моли зиморни шундай таърифлайди:<br>«هو كلّ ما بقي أصله في ملكه، ولكن زال عن يده زوالاً لا يرجى عوده في الغالب‏»<br>яъни, «у асли ўз мулкида қолган бироқ, тасарруфи кўпинча қайтиши умид қилинмайдиган шаклда қўлидан чиқиб кетган молдир».<br>Яъни, шаръан ва расман молнинг эгалиги сизга тегишли бўлиб қолади. Аммо, уни тасарруф қилолмайсиз. Чунки, тасарруфингиздан чиқиб кетган ва қайтиши одатда даргумон бўлган мол моли зимор деб аталади.<br>Косоний айтадилар: «هو كلّ مال غير مقدور الانتفاع به مع قيام أصل الملك» яъни, «у (моли зимор) мулкнинг асли (эгалиги) мавжуд бўлгани ҳолида эгаси томонидан фойдаланиш имконсиз бўлган молдир».<br>«Мажмаъул анҳур»да моли зиморга шундай таъриф берилади: «هو‏:‏ مال زائل عن اليد، غير مرجوّ الوصول غالباً‏» яъни, «у одатда, қайтиб келиши умид қилинмайдиган тарзда инсон тасарруфидан чиқиб кетган нарсадир».<br>Фуқаҳолар томонидан моли зиморнинг турлари ва кўринишлари ҳақида бир қанча мисоллар келтирилган. Улардан баъзиларини келтирамиз:<br>1. Қароқчилик билан тортиб олинган мол ва мол эгаси унинг тортиб олинганлиги ҳақида исбот келтиролмайди.<br>2. Йўқолиб қолган мол.<br>3. Денгизга тушиб кетган мол.<br>4. Саҳрога кўмиб қўйилгач, эгаси томонидан кўмилган жойи эсдан чиқарилган мол.<br>5. Султон томонидан ноҳақ мусодара қилинган сўнгра, маълум муддат ўтгач эгасига қайтарилган мол. Яъни, то ҳақиқат қарор топиб, тортиб олинган мазкур мол эгасига қайтарилмагунча у моли зимор ҳукмида бўлади ва эгаси қўлга олгандан сўнггина ундан закот чиқаришни бошлайди.<br>6. Қарздор томонидан йиллар давомида инкор қилиб келинган қарз моли.<br>7. Кимлиги ва шахси эсдан чиқарилганлиги туфайли номаълум бўлиб қолган бировга омонатга берилган мол.<br>Қадимда одамларда диёнат кучлироқ бўлган, бировнинг қарзини олиб, қайтаролмай қолса, ҳаракат қилиб, ишлаб, ўша қарзини узган. Шунинг учун тан олинган қарз молу-з-зиморга киритилмаган.<br>Аммо, ҳозирда ўлгунича тан олиб, ўлгунича бировнинг қарзини бермай юрадиганлар сон-саноқсиз. Ундай ебкетарларнинг домига тушганлар қанча. Шунинг учун замондош уламоларимиз бундай ҳолатдаги молни ҳам молуззиморга қўшадилар. Чунки, бечора қарз эгасининг умиди узилиб бўлган. Қандайдир умид учқуни қолган бўлса у ҳам бўлса, саҳрога пулини кўмиб қўйиб, кейин жойини эсдан чиқариб қўйган ва қачондир эсга тушишидан заррадек умиди қолган бечоранинг умидига ўхшаган умиддир бу.<br>Имом Муҳаммад ҳамда Ҳасан ибн Зиёдга кўра банкрот бўлган одамдаги қарз молидан закот чиқарилмайди, гарчи қарзини тан олса ҳам. Чунки, бундай мол йўқотилган ва фойда келтирмайдиган мол ҳисобидадир. Шунингдек, қарзини тан олмайдиган, қаллоб одамларнинг ҳузуридаги қарздан ҳам закот чиқариш вожиб эмас.<br>Мабодо мана шундай қайтиши умид қилинмайдиган қарз бир неча йилдан сўнг қайтарилса, ўша қайтарилган йилдан бошлабгина закот чиқарилади. Чунки, бундай мулк ўша йиллар давомида эгасининг қудрати остидаги мулк ҳисобланмаган. Бу худди молни бирор ерга кўмиб қўйиб, кейин кўмилган жойи эсдан чиқарилган мулкка ўхшайди. Бундай мулкнинг закоти ўша кўмилган жойи эсга келиб, ёки тасодифан топиб олинган вақтдагина ўша вақтдан бошлаб берилади.</span></div><br><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">Манба: Аҳлисунна.уз<br></span> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ЗАКОТГА ДОИР ТУРЛИ МАСАЛАЛАР (1-қисм)</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=1952</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=1952</link>
<category><![CDATA[Мақолалар         / Фиқҳ         / ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>kmldn999</dc:creator>
<pubDate>Wed, 17 Jun 2020 11:05:47 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/1592373996_1592373909096.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592373996_1592373909096.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a><br>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <div style="text-align:center;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592373996_1592373909096.png" class="fr-fic fr-dii" alt=""><br><br></div><div style="text-align:justify;"><br></div><br><div style="text-align:justify;"><b><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">1. Қарздор кишининг закоти.</span></b><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;"><br>Қарздор одам қарзини ҳисоблаб тўлаганда қўлидаги нисобга етган моли нисобдан камайиб қолмаса, қарз миқдорини айириб ташлаб, қолган пулидан закот чиқаради. Бордию, қарзини ҳисоблаганда унинг молини нисобдан тушириб юборса ёки буткул қўлидаги маблағни қоплайдиган даражада бўлса, бундай инсон закот бермайди.<br>2. <b>Тижорат ниятида олинмаган буюмлар учун закот берилмайди.</b> Уй бўлсин, машина бўлсин, хўжалик буюмлари бўлсин хизмат учун ёки мулк учун олинган бўлса, улардан закот чиқарилмайди. Лекин, мазкур мулклардан бирортасини сотиб пулга айлантирган бўлса, ўша пулларни ўз қўлидаги нисобга етиб, бир қамарий йил ўтган закотий молига қўшиб закотини беради.<br>Масалан, қўлингизда 85 грам тилла қийматидаги ва ундан ортиқ пул мавжуд бир неча йилдан бери. Ҳар йили улардан закот бериб келяпсиз. Бир машинангиз ҳам бор. Уни сотдингиз. Ва закот бериш вақти келганда ҳам машинанинг пули қўлингизда турибди. Бу ҳолатда ўша пулларни ҳам ўзингиздаги нисобга етган пулларга қўшиб закотини чиқариш мажбуриятидасиз.<br>Чунки, қўлингиздаги аввалроқ нисобга етган қийматга қўшилаётган ҳар бир пул бир қамарий йилни бошидан ўтказиши шарт эмас закот вожиб бўлиши учун. Балки, биринчи марта нисобга етган мулкка эгалик қилган пайтингиздагина закот бериш вожиб бўлиши учун бир йил ўтиши керак. Ундан кейин нисобга қўшилиб турувчи қийматлар мазкур нисобга қўшилиб кетади.<br>Лекин, қўлингиздаги нисобга етган пулдан закот берганингиздан сўнг маълум вақт ўтиб орада машинангизни сотиб, кўп ўтмасдан бошқа бир мулкни ёки бошқа бир машинани эҳтиёж учун олсангиз (эътибор беринг тижорат учун эмас эҳтиёж учун) орада бу пулдан закот бермайсиз. Чунки, ҳали закот берадиган муддат келмасдан туриб, у пулни эҳтиёж учун сарфладингиз.<br>3. <b>Тижорат молларининг закотини чиқаришда уларни яхшилаб ҳисоб-китоб қилиб, нархини чиқариб, сўнг амалдаги валюталарнин бирида умумий миқдори чиқарилиб, сўнгра закоти чиқарилади.</b><br>Ҳанафий мазҳаби дохил уламолар жумҳурининг наздида тижорат молларининг нархи мазкур молнинг бозордаги нархи бўйича ҳисобланади. Бозорда деганимизда айнан биз тушунган бозор эмас умуман, дўкон, биржа ёки умуман қаерда ва қай тарзда сотилишидан қатъий назар унинг истеъмолчига сотиладиган нархи назарда тутилади.<br>Бироқ, айрим замондош аҳли илмлар закот учун тижорат молларининг қийматини ҳисоблашда тижоратчининг ўзига келиб тушган нарх яъни молларнинг таннархи бўйича ҳисоблашни тўғрироқ деб биладилар. Чунки, ҳали сотилмаган молларни неча пулдан кетишини аниқ айтиш қийин. Агар, улар бозор нархи бўйича ҳисобланса, тижоратчи ҳали эгалик қилмаган мулк юзасидан ҳам закот чиқараётган бўлиб қолади. Чунки, у молларни бозорга қараб турли нархда сотиши ва гоҳида паст нархга сотишга мажбур бўлиши мумкин. Шу боис, Доктор Муҳаммад Ашқор, доктор Ҳоний Жубайр каби айрим замондош олимлар наздида тижорат молларини ҳисоблашда уларнинг таннархи бўйича ҳисоблаш ҳақидаги қавл масалада кучлироқ мақомни эгаллайди (қаранг: » أبحاث فقهية في قضايا الزكاة المعاصرة 1/45″).<br>4. <b>Тижорат моллари икки шерик орасида бўлиб, уларнинг ҳиссалари алоҳида ҳисобланганда нисобга етмаса, ундан закот берилмайди.</b> Яъни, масалан нисобга етган маблағ икки киши ўртасида айлантирилади. Уларнинг ҳар бири ўз ҳиссасини алоҳида айириб олганда нисобдан камайса, битта бўлган ҳолида нисобга етганининг аҳамияти йўқ. Бу ҳолатда закот вожиб бўлмайди.<br>5. <b>Бир кишида тижорат моли ва нақд пуллар бор.</b> Уларни алоҳида ҳисоблаганда бирортаси нисобга етмайди. Бироқ, бирбирига қўшганда нисобга етади. Бунда мазкур нарсаларнинг қиймати бир-бирига қўшилади ва бир ҳавл тўлгач, закоти адо этилади. Ундан сўнг ҳар сафар бир-бирига қўшиб закоти бериб борилаверади.<br>Бунга сабаб, тижорат учун орттирилган моллар нақдайн яъни тилло ва кумуш нисоби бўйича ҳисобланади. Чунки, тижорат моллари моҳият эътибори билан тилло ва кумушнинг ишини қилади, улар каби муомалот воситаси вазифасини бажаради. Шу боис ҳам тижорат моллари закот борасида пул ҳукмида бўлади.<br>Бугунги кунда тижорат моллари кумуш нисоби бўйича ҳисобланмайдиган бўлиб кетди. Негаки, кумуш бугунга келиб, ўзининг пуллик функциясини сақлаб қололмади. Ўз қийматини анча йўқотди. Олтин каби сотиш ва айирбошлаш осон бўлган ҳолини сақлаб қололмади. Шунинг учун ҳам бугунга келиб, бутун дунёда ҳар қандай валюта ҳамда тижорат молларидан чиқариладиган закот тилло нисоби бўйича ҳисобланадиган бўлди.<br>6. <b>Қарздор кишининг номидан, унинг илтимоси билан ҳақдорга қарзни тўлаб юбориш жоиз. Яъни, бу ўринда закот берувчи закотга ажратган пулни қарздорга бермаган ҳолда, унинг илтимоси билан ҳақдорга ўтказиб юбориш мумкин.</b></span></div><br><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;"><b>Манба: Аҳлисунна.уз</b><br></span> ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <div style="text-align:center;"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-06/medium/1592373996_1592373909096.png" class="fr-fic fr-dii" alt=""><br><br></div><div style="text-align:justify;"><br></div><br><div style="text-align:justify;"><b><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;">1. Қарздор кишининг закоти.</span></b><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;"><br>Қарздор одам қарзини ҳисоблаб тўлаганда қўлидаги нисобга етган моли нисобдан камайиб қолмаса, қарз миқдорини айириб ташлаб, қолган пулидан закот чиқаради. Бордию, қарзини ҳисоблаганда унинг молини нисобдан тушириб юборса ёки буткул қўлидаги маблағни қоплайдиган даражада бўлса, бундай инсон закот бермайди.<br>2. <b>Тижорат ниятида олинмаган буюмлар учун закот берилмайди.</b> Уй бўлсин, машина бўлсин, хўжалик буюмлари бўлсин хизмат учун ёки мулк учун олинган бўлса, улардан закот чиқарилмайди. Лекин, мазкур мулклардан бирортасини сотиб пулга айлантирган бўлса, ўша пулларни ўз қўлидаги нисобга етиб, бир қамарий йил ўтган закотий молига қўшиб закотини беради.<br>Масалан, қўлингизда 85 грам тилла қийматидаги ва ундан ортиқ пул мавжуд бир неча йилдан бери. Ҳар йили улардан закот бериб келяпсиз. Бир машинангиз ҳам бор. Уни сотдингиз. Ва закот бериш вақти келганда ҳам машинанинг пули қўлингизда турибди. Бу ҳолатда ўша пулларни ҳам ўзингиздаги нисобга етган пулларга қўшиб закотини чиқариш мажбуриятидасиз.<br>Чунки, қўлингиздаги аввалроқ нисобга етган қийматга қўшилаётган ҳар бир пул бир қамарий йилни бошидан ўтказиши шарт эмас закот вожиб бўлиши учун. Балки, биринчи марта нисобга етган мулкка эгалик қилган пайтингиздагина закот бериш вожиб бўлиши учун бир йил ўтиши керак. Ундан кейин нисобга қўшилиб турувчи қийматлар мазкур нисобга қўшилиб кетади.<br>Лекин, қўлингиздаги нисобга етган пулдан закот берганингиздан сўнг маълум вақт ўтиб орада машинангизни сотиб, кўп ўтмасдан бошқа бир мулкни ёки бошқа бир машинани эҳтиёж учун олсангиз (эътибор беринг тижорат учун эмас эҳтиёж учун) орада бу пулдан закот бермайсиз. Чунки, ҳали закот берадиган муддат келмасдан туриб, у пулни эҳтиёж учун сарфладингиз.<br>3. <b>Тижорат молларининг закотини чиқаришда уларни яхшилаб ҳисоб-китоб қилиб, нархини чиқариб, сўнг амалдаги валюталарнин бирида умумий миқдори чиқарилиб, сўнгра закоти чиқарилади.</b><br>Ҳанафий мазҳаби дохил уламолар жумҳурининг наздида тижорат молларининг нархи мазкур молнинг бозордаги нархи бўйича ҳисобланади. Бозорда деганимизда айнан биз тушунган бозор эмас умуман, дўкон, биржа ёки умуман қаерда ва қай тарзда сотилишидан қатъий назар унинг истеъмолчига сотиладиган нархи назарда тутилади.<br>Бироқ, айрим замондош аҳли илмлар закот учун тижорат молларининг қийматини ҳисоблашда тижоратчининг ўзига келиб тушган нарх яъни молларнинг таннархи бўйича ҳисоблашни тўғрироқ деб биладилар. Чунки, ҳали сотилмаган молларни неча пулдан кетишини аниқ айтиш қийин. Агар, улар бозор нархи бўйича ҳисобланса, тижоратчи ҳали эгалик қилмаган мулк юзасидан ҳам закот чиқараётган бўлиб қолади. Чунки, у молларни бозорга қараб турли нархда сотиши ва гоҳида паст нархга сотишга мажбур бўлиши мумкин. Шу боис, Доктор Муҳаммад Ашқор, доктор Ҳоний Жубайр каби айрим замондош олимлар наздида тижорат молларини ҳисоблашда уларнинг таннархи бўйича ҳисоблаш ҳақидаги қавл масалада кучлироқ мақомни эгаллайди (қаранг: » أبحاث فقهية في قضايا الزكاة المعاصرة 1/45″).<br>4. <b>Тижорат моллари икки шерик орасида бўлиб, уларнинг ҳиссалари алоҳида ҳисобланганда нисобга етмаса, ундан закот берилмайди.</b> Яъни, масалан нисобга етган маблағ икки киши ўртасида айлантирилади. Уларнинг ҳар бири ўз ҳиссасини алоҳида айириб олганда нисобдан камайса, битта бўлган ҳолида нисобга етганининг аҳамияти йўқ. Бу ҳолатда закот вожиб бўлмайди.<br>5. <b>Бир кишида тижорат моли ва нақд пуллар бор.</b> Уларни алоҳида ҳисоблаганда бирортаси нисобга етмайди. Бироқ, бирбирига қўшганда нисобга етади. Бунда мазкур нарсаларнинг қиймати бир-бирига қўшилади ва бир ҳавл тўлгач, закоти адо этилади. Ундан сўнг ҳар сафар бир-бирига қўшиб закоти бериб борилаверади.<br>Бунга сабаб, тижорат учун орттирилган моллар нақдайн яъни тилло ва кумуш нисоби бўйича ҳисобланади. Чунки, тижорат моллари моҳият эътибори билан тилло ва кумушнинг ишини қилади, улар каби муомалот воситаси вазифасини бажаради. Шу боис ҳам тижорат моллари закот борасида пул ҳукмида бўлади.<br>Бугунги кунда тижорат моллари кумуш нисоби бўйича ҳисобланмайдиган бўлиб кетди. Негаки, кумуш бугунга келиб, ўзининг пуллик функциясини сақлаб қололмади. Ўз қийматини анча йўқотди. Олтин каби сотиш ва айирбошлаш осон бўлган ҳолини сақлаб қололмади. Шунинг учун ҳам бугунга келиб, бутун дунёда ҳар қандай валюта ҳамда тижорат молларидан чиқариладиган закот тилло нисоби бўйича ҳисобланадиган бўлди.<br>6. <b>Қарздор кишининг номидан, унинг илтимоси билан ҳақдорга қарзни тўлаб юбориш жоиз. Яъни, бу ўринда закот берувчи закотга ажратган пулни қарздорга бермаган ҳолда, унинг илтимоси билан ҳақдорга ўтказиб юбориш мумкин.</b></span></div><br><span style="font-family:'Times New Roman', Times, serif, '-webkit-standard';font-size:24px;"><b>Манба: Аҳлисунна.уз</b><br></span> ]]></content:encoded>
</item><item turbo="true">
<title>ЗАКОТНИНГ ФИҚҲИЙ ҲУКМЛАРИ</title>
<guid isPermaLink="true">https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=212</guid>
<link>https://nasafziyo.uz/index.php?newsid=212</link>
<category><![CDATA[ЗАКОТ]]></category>
<dc:creator>Kamoliddin</dc:creator>
<pubDate>Sat, 04 Jan 2020 18:24:55 +0500</pubDate>
<description><![CDATA[<br><br><br><b><a class="highslide" href="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-01/1578313811_1578313796093.png"><img src="https://nasafziyo.uz/uploads/posts/2020-01/thumbs/1578313811_1578313796093.png" class="fr-fic fr-dib" alt=""></a>I. </b><b>Закотберувчида бўлиши лозим шартлар</b><b>:</b>]]></description>
<turbo:content><![CDATA[ <p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:center;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:24px;font-family:Roboto, serif;color:#007336;">ЗАКОТНИНГ ФИҚҲИЙ ҲУКМЛАРИ</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">I. </span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотберувчида бўлиши лозим шартлар</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">:</span></b></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Мусулмон бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Балоғатга етган бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">3.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Оқил бўлиш.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">4.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳур бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">II</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">.</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотфарз бўлиши учун молда бўлиши лозим шартлар</span></b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">:</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Нисобгаетиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Тўлиқмулк бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">3.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Феъланёки тақдиран ўсувчи мол бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">4.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳожатиаслиядан ортиқча бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">5.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Қарзданхоли бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">6. Бир йил тўлган бўлиши керак.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">III. Закотнинг тўғри бўлиши шартлари:</span></b></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1. Ният.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2. Ҳақдорга мулк қилиб берилиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><i><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1. Ният.</span></i><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотни адо этиш вақтида ёки уни ажратиш вақтида ният қилиш шартдир. Молнинг ҳаммасини садақа қилиб юборса, ният қилиш шарт эмас.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотнинг тўғри бўлиб, ўрнига ўтиши учун энг муҳим шарт закот беришни ният қилишдир. Чунки Исломда ҳеч бир ибодат ниятсиз бўлмайди. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2. Ҳақдорга мулк қилиб берилиши. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закот тўғри бўлиши учун ажратилган мол закот берувчи томонидан ҳақдорларга мулк қилиб берилиши керак. Фойдаланиб туришга берилган буюмлар закот бўлмайди, шунингдек, кишиларни таомлантириб, «мана шу менинг закотим» дейиш ҳам жоиз эмас. Лекин таом сотиб олиб, закот деб ният қилиб берса бўлади.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳанафий мазҳаби бўйича, ақли заиф ёки ёш болага закот бериб бўлмайди. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">«Садақа қилинди» дегани «бировга бир нарса мулк қилиб берилди» деганидир. «Фақирларгадир» деганда ҳам араб тили қоидасида уларга мулк қилиб бериш тушунилади.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:115%;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';"> </p>Манба Ислом.уз ]]></turbo:content>
<content:encoded><![CDATA[ <p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:center;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:24px;font-family:Roboto, serif;color:#007336;">ЗАКОТНИНГ ФИҚҲИЙ ҲУКМЛАРИ</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">I. </span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотберувчида бўлиши лозим шартлар</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">:</span></b></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Мусулмон бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Балоғатга етган бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">3.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Оқил бўлиш.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">4.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳур бўлиш.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">II</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">.</span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></b><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотфарз бўлиши учун молда бўлиши лозим шартлар</span></b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">:</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Нисобгаетиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Тўлиқмулк бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">3.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Феъланёки тақдиран ўсувчи мол бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">4.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳожатиаслиядан ортиқча бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">5.</span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Қарзданхоли бўлиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">6. Бир йил тўлган бўлиши керак.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><b><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">III. Закотнинг тўғри бўлиши шартлари:</span></b></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1. Ният.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2. Ҳақдорга мулк қилиб берилиши.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><i><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">1. Ният.</span></i><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;"> </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотни адо этиш вақтида ёки уни ажратиш вақтида ният қилиш шартдир. Молнинг ҳаммасини садақа қилиб юборса, ният қилиш шарт эмас.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закотнинг тўғри бўлиб, ўрнига ўтиши учун энг муҳим шарт закот беришни ният қилишдир. Чунки Исломда ҳеч бир ибодат ниятсиз бўлмайди. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">2. Ҳақдорга мулк қилиб берилиши. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Закот тўғри бўлиши учун ажратилган мол закот берувчи томонидан ҳақдорларга мулк қилиб берилиши керак. Фойдаланиб туришга берилган буюмлар закот бўлмайди, шунингдек, кишиларни таомлантириб, «мана шу менинг закотим» дейиш ҳам жоиз эмас. Лекин таом сотиб олиб, закот деб ният қилиб берса бўлади.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">Ҳанафий мазҳаби бўйича, ақли заиф ёки ёш болага закот бериб бўлмайди. </span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';text-align:justify;background:#FFFFFF;"><span style="font-size:19px;font-family:Roboto, serif;color:#333333;">«Садақа қилинди» дегани «бировга бир нарса мулк қилиб берилди» деганидир. «Фақирларгадир» деганда ҳам араб тили қоидасида уларга мулк қилиб бериш тушунилади.</span></p><p style="margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:10pt;margin-left:0cm;line-height:115%;font-size:15px;font-family:Calibri, 'sans-serif';"> </p>Манба Ислом.уз ]]></content:encoded>
</item></channel></rss>