Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?
Қуръони карим, “Зумар” сураси, 9-оят.
Инсоният тарихи бўйлаб билим ва имон ўртасидаги муносабат доимо муҳокама қилиниб келинган муҳим мавзулардан бири бўлиб келган. Баъзилар бу икки тушунчани қарама-қарши қўйса, бошқалари эса уларнинг бир-бирини тўлдиришини таъкидлайди. Аслида, билим ва имон ўртасидаги муносабат жуда мураккаб ва кўп қиррали бўлиб, бу масалани чуқур ўрганиш ва таҳлил қилиш лозим.
Расулуллоҳ ﷺ айтганлар: “Ҳар нарсанинг ўз таянчи бор. Диннинг таянчи фиқҳ, яъни билимдир”.
Расулуллоҳ ﷺ:
- Бир олимнинг мажлисида қатнашиш минг ракат (нафл) намоз ўқишдан, мингта касални зиёрат қилишдан, мингта жанозада қатнашишдан афзал, - дедилар.
- Қуръон ўқишдан ҳамми, Расулуллоҳ? – деб сўрашди.
Айтдилар:
- Қуръоннинг нафи ҳам фақат илм билан-ку!
Билимнинг аҳамияти шундаки, у инсонни бошқа махлуқлардан ажратиб турувчи энг муҳим омиллардан биридир. Билим орқали инсон ўз атрофидаги оламни англайди, табиат қонуниятларини ўрганади, жамиятда ўз ўрнини топади. Ислом динида билимга жуда катта аҳамият берилган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Илм излаш ҳар бир мусулмонга фарздир", деганлар.
Имоннинг аҳамияти шундаки, у эса инсон қалбидаги илоҳга бўлган ишонч, таваккал ва итоатдир. Имон инсонга маъно беради, ҳаётга мақсад қўяди ва уни яхшиликка буюради. Ислом динида имоннинг аҳамияти шу даражадаки, барча амалларнинг қабул бўлиши учун имон шарти қилинган.
Билим ва имон бир-бирини тўлдирувчи икки тушунчадир. Билим орқали инсон оламнинг сирларини очади, имон эса бу билимларга маъно беради. Илмсиз имон кўр, имонсиз илм эса лоф бўлади.
Билим имонни мустаҳкамлайди. Қуръони карим ва ҳадис шарифларни ўрганиш орқали инсон ўз имонини мустаҳкамлайди, диний масалаларда тўғри тушунчага эга бўлади.
Имон билимга йўл очиб беради. Имонли инсон доимо ўзини камол топтиришга интилади, янги билимларни ўрганишга ҳарис бўлади.
Билим ва имон жамият ривожи учун муҳим омилдир. Билимли ва имонли жамият барча соҳада юксак натижаларга эришади.
Билим ва имон инсоннинг маънавий ва интеллектуал камоли учун зарур бўлган икки муҳим омилдир. Бу икки тушунча бир-бирини тўлдириб, инсонни комилликка етаклайди. Шунинг учун ҳам биз билим олиш билан бир қаторда, имонимизни ҳам мустаҳкамлашимиз лозим.
Нилуфар БЕРДИЕВАХожа Бухорий ислом таълим муассасаси