1448 йил 07 Жумодус соний | 2026 йил 17 ноябрь, Сешанба.
ЎЗ UZ RU EN AR

Намоз вақти: Қарши

Fajr
06:04
Sunrise
07:21
Dhuhr
12:22
Asr
15:42
Maghrib
17:22
Isha
18:39


Намозни тўлиқ адо этинг. Албатта, намоз мўминларга вақтида фарз қилингандир (Нисо сураси 103-оят)

“Ваҳиманинг ўзи ярим касаллакдир, хотиржамлик ярим соғликдир, сабр эса шифонинг бошланишидир”

18-04-2020, 16:55 987 Ўқиш режими + -

“Ваҳиманинг ўзи ярим касаллакдир, хотиржамлик ярим соғликдир,
сабр эса шифонинг бошланишидир”

 
         Ҳурматли азизлар! Ҳозирги кунда бутун инсониятни ховотирга солиб турган короновирус (Сovid-19) эпидемиясидан сақланиш мақсадида Муҳтарам Юртбошимиз, хукматимиз томонидан жуда бир ибратли ишлар амалга оширилмоқда. Шу сабали ҳам барчамиз  кўрсатилган тавсияларга амал қилиб яшасак мақсадга мувофиқ ва хайрли ишлардан бўларди. Бу борада Қуръони Каримда Аллох таоло хабар бериб айтадики, “Эй мўминлар Оллох таолодан сабр қилишлик ва номоз ўқишлик билан ёрдам сўрангизлар албатта оллох таоло сабр қилувчилар билан биргадир”. Ушбу оятдан ҳам кўриниб турибдики, Аллох таоло сабр қилувчи бандалари билан бирга эканлигини маълум қилмоқда. 
Ўз замонасининг улуғ олимларидан бўлган тиб илмига улкан ҳисса қўшган  Абу Али Хусайин ибн Абдуллоҳ ибн Сино хазратлари айтган эди:  “Ваҳиманинг ўзи ярим касалликдир, хотиржамлик ярим соғликдир, сабр эса шифонинг бошланишидир” деган эдилар.
            Хўш бундай пайтдан мусулмон киши қандай иш тутиши лозим, шариат бу ҳақда нима дейди, инсон ваҳимага тушмаслик учун нима қилишлиши лозим ва бу “Короновирус” касаллиги ўзи нима?
         Короновирус ва шу каби тез тарқаладиган касалликлар чиққан жойга кирилмайди ва қаттиқ зарурат бўлмаса, у ердан чиқиб кетилмайди. Тиббий соҳа вакиллари кўрсатмаларига тўла амал қилинади.
     Коронавирус (COVID-19) касаллиги  шиддат билан тарқалиб, унинг географик ҳудуди кенгаяётган ва одамлар орасида уни  юқумли касаллик эканлиги ваҳимаси кучаяётган пайтда дунё ислом уламолари бу  касалликнинг шаръий муолажаларини эслатмоқдалар. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади:“Қаерда бўлсангиз ҳам ўлим сизларни топади, ҳатто мустаҳкам қалъалар ичида бўлсангиз ҳам” (Нисо сураси 78-оят). Бошқа бир ояти каримада эса: “…ўз қўлларингиз (бахиллигингиз) билан ўзларингизни ҳалокатга ташламангиз!”, — дейилган (Бақара сураси 195-оят).
Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг вабо ҳақидаги сўзлари юқоридаги оятларининг тасдиғидир. У зот алайҳиссалом шундай деганлар: “Албатта, бу вабо – Аллоҳ у билан сиздан аввалги қавмларни ҳалок қилган азобдир. Ер юзида ундан бир ози қолган. Гоҳида келади, гоҳида кетади. Агар бир ерда вабо пайдо бўлса, у ердан чиқиб кетманглар. Агар бир ерда вабо борлигини эшитсангиз, у ерга борманглар” (Имом Аҳмад ривоятлари). 
Мадинага ҳижрат қилингандан кейин бир муддат ўтгач, Абу Бакр ва Билол разияллоҳу анҳумоларни иситма (безгак, вабо) тутди. Бу ҳақда Пайғамбаримизга хабар берилганда, У Зот алайҳиссалом вабонинг кўтарилиши ва Жуҳфа деган жойга кетишини сўраб дуо қилдилар. Аллоҳ таоло У Зотнинг дуоларини қабул қилди (Имом Байҳақий ривоятлари).
   Вабо ва ўлат (эпидемиялар) сабабидан вафот этган мусулмонлар ҳақида Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деганлар:яъни: “Вабо – ҳар бир мусулмон учун шаҳидликдир”(Имом Бухорий ривоятлари).
Инсоннинг иймон эътиқоди қанча кучли бўлса,  Қуръони Каримнинг шифоси ҳам шунча зиёда бўлади. Бу борада Аллоҳ таоло Фуссилат сурасиниг 44-оятида шундай марҳамат қилган.“У (Қуръон) иймон келтирганлар учун ҳидоят ва шифо” деб айт”. Қуръони Каримнинг барчаси шифо бўлиб, хусусан Оят ал Курсий, Фотиҳа, Ихлос, Фалақ ва Нас суралари билан даволанишни уламоларимиз тавсия қилишган. Хусусан  Ихлос, Фалақ ва Нас сураларини эрталаб ва кечқурун уч мартадан ўқиб юрса, барча касаллик ва балоларни даф бўлишига етарли бўлади. Шунингдек, Пайғамбаримиз алайҳиссалом:  “Ким Бақара сурасининг охирги  икки оятини тунда ўқиса, унга етарли бўлади”, – дедилар  (Имом Бухорий ривоятлари). Яъни, бу оятларнинг баракасидан Аллоҳ бандасини турли бало-офатлардан асрайди. 
Ҳадиси шарифларда инсон бирор мусибат ёки касалликка йўлиққанда ўқийдиган махсус дуолар ҳам келган. Пайғамбаримиз алайҳиссалом:  “Кимки: “Унинг исми туфайли еру осмонда бирор нарса зарар бера олмайдиган Аллоҳнинг номи билан паноҳ сўрайман. У ўта эшитувчи ва билувчи зотдир”, – деб уч марта айтса, унга бирор нарса зарар бермайди”, – дедилар.  (Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоятлари).
Юқоридагилардан келиб чиқиб шуни хулоса қиламизки,  бундай вазиятда ҳар доим бўлганидек мусулмон киши сабабни ушлаш ва тадбир ўртасида бўлади. Сабабни ушлаш, яъни зоҳирда эҳтиёт чорасини кўради. Ниқоб тақиб юради, шифокор кўригидан ўтади, агар вирус аломатлари кўринса, яширмайди ва карантинга рози бўлади. Соҳа мутахассислари тавсияси ва бу тўғридаги ҳукумат қарорларини ҳурмат қилади. Тадбир, яъни, ботинида ишларнинг тадбирини қилмайди, энди нима бўлар экан деб ич-этини емайди. Тақдирда Аллоҳ нима ёзган бўлса унга рози бўлади. Ҳар бир иш Аллоҳнинг илмида эканига иймон келтириб, Унга таваккул қилади. Хотирижам бўлади, саросима ва вахимага тушмайди, ҳамда вахима қўзғамайди. Аллоҳга бўлган иймони уни ҳар қандай қийин вазиятда ўзини муносиб тутишга ундайди.  Демак, мусулмон киши бошқа жойларда бўлаётганидек вахима кўтармайди ва саросимага тушмайди. Шу билан бирга эҳтиёт чораларини кўради ва сабабларни ушлайди.
 
         
 
Ғузор туман бош имом хатиби                          
         А.Ганжиев