Inson yaralibdiki, bu foniy dunyoda ne-ne mo‘jizalargayu karomatlarga guvoh bo‘lmadi. Ammo u ko‘rgan kashfiyotlaru ajoyibotlar Kur’oni Karim mo‘jizasi oldida hech narsa bo‘lmay qolaveradi. Bashariyat Odam Ato zamonidan buyon ne-ne tabarruk bitiklarga ro‘baro‘ kelmadi. Biroq hammasidan Qur’oni Majidning nur yog‘ilib turguvchi satrlari muqaddasroq hisoblanaveradi. Odamlar nazdida ardokdi va aziz narsalar behisob. Lekin komil insonlar, iymon egalari uchun Qur’oni Sharif oyatlaridan suyukli va mo‘tabarroq nima ham bor? Chunki u buyuk tangrimiz, mehibon va raxmli Haq Taoloning muqaddas kalomidir. Chunki u Yaratguvchining o‘z bandalarini to‘g‘ri yo‘lga yetaklovchi da’vat kitobidir. Chunki u Alloh Taoloning o‘z Rasuli Muhammad alayhissalomga yuborgan vahiysi, ya’ni diniy qo‘rsatmalaridir. Tinglang, hofizul-Qur’on qo‘zlarini yumgan qo‘yi, ohista tebranib, kiroat ila Qur’on tilovat qilyaigi. Vujudlar sel bo‘lgan, tomirlardagi qon muqaddas oyatlarning sehriga omuxga oqadi. Yuraklar tilovat ohanglariga uyg‘un urayotganday tuyuladi. Butun yeru ko‘k, zaminu mavjudot sukutda. Intiq dillar mo‘jiza kalom sohibi Allohning huzuriga talpinadi. Unga yetishmoqqa intiladi. Uning sha’niga behisob hamdlar aytadi, gunohlarini kechmoqni iltijo qiladi. Tinglang: ne-ne allomalarni lol qoldirgan tabarruk oyatlar yangramoqda. U foniy dunyoning jurmu isyonlariga mubtalo bo‘lib, Alloh huzurida tongla mahsharda berajak hisoblarini unutayottan insonlarni ko‘z ochishga, o‘z Yaratguvchisini va Kechirguvchisini tanishga da’vat etyapti. U odamlarni halol, pok mo‘min va taqvoli bo‘lishga, ezgulikka va insofga undayapti. U bebaqo, sinov dunyosida ishonch, e’tiqod va iymondan bebahra gumrohlarni ilohiy hidoyat yo‘liga, xaq yo‘lga chorlamokda. Zakovatli insonlar uning har harfu avroqidan buyuk kashfiyot va mo‘jizalarni topadilar, u yetaklagan yo‘l sari yuz buradilar. Uning har bir kalomi ko‘ngillarni Allohning bemisl mehribonliklari ila ovutadi, taskin beradi, g‘aflat uyqusidan uyg‘otadi. «Tavba» surasida aytilganiday: Qur’on suralari ... «Iymon keltirganlarning iymonlarini ziyoda qilur va ular shod bo‘lurlar». Qur’onning nozil bo‘lishi-yu, oyat va suralarining hanuzgacha biror harfi, nuqtasi o‘zgarmaganligi, salkam bir yarim ming yildan beri bashariy tafakkurni lol qoldirib kelayotganining o‘zi mo‘jiza emasmi? Insoniyat tomonidan jamlangan beadad kitoblaru ilm-fan yodgorliklari, qancha-qancha so‘z ustalariyu shoiru fozillarning ijodlari Qur’on satrlari oldida ojizu nursiz ekanining o‘zi bir mo‘jiza emasmi? Zotan, «Al-Isro» surasida bashorat qilinganiday: «Qasamki, agar insu jin ushbu Qur’onning o‘xshashini keltirish uchun birlashib, bir-birlariga yordamchi bo‘lsalar-da, uning mislini keltira olmaydilar». Xotirlang: eng mukammal Islom dinini birinchi bo‘lib qabul aylagan baxtiyor yurt — Arabiston jazirasi. Ramazon oyi Janobi Payg‘ambarimiz sallolohu alayhi vasallam tog‘ bag‘ridagi Hiro g‘orida uzun tunlarni va qaynoq kunlarni toat-ibodatda o‘tkazadilar, bu olam sinoatlarini o‘ylab tafakkurga beriladilar. Xuddi shu maskanda payg‘ambarlik vahiysi nozil qilinadi. Bu insoniyat tarixidagi eng baxtli kun edi, bu kun odamzot Allohning muqaddas kalomi ila ilk bor tanishmoqqa kirishgan. Allohning so‘nggi Rasuli Muhammad alayhissalom Islomning tabarruk dasturini yetkaza boshlagan. Alloh tomonidan Qur’on oyatlarining nozil qilinishi Makkada 13 yil va Madinada 10 yil − jami 23 yil davom qildi. «Ruhulquds» Jabroilning Allohdan keltirgan vahiylarini o‘qish-yozishni bilmagan Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam shuncha yil mobaynida yod qilib, hofizaga muhrlab oldilar. U kishidan eshitib, boshqa musulmonlar ham Qur’on oyatlarini yodlashdi. Payg‘ambarimiz huzurlarida bo‘lgan sahobai kiromlardan Abu Bakr, Usmon, Umar, Ali, Zayd ibn Sobit, Ubay ibn Ka’b va boshqalar ana shu hikmatga to‘liq oyatlarni xurmo daraxti po‘stlog‘i va yassi toshlar, suyak va hayvon terisi, qog‘oz va boshqa jismlarga yozib borishgan. Payg‘ambar alayhissalom yangi tushgan oyat qaysi suradan ekanini, uni qaerga qo‘shish kerakligini ko‘rsatib turganlar. Janobi Payg‘ambarimiz zamonlarida Qur’on suralari jamlanib, alohida kitob holiga keltirilmagandi. Ul zoti bobarakotning vafotlaridan so‘ng musulmonlar bilan murtadlar (dindan qaytganlar) o‘rtasida qattiq muhorabalar bo‘lib, ularda Qur’onni to‘la yod olgan ko‘plab qorilar shahid bo‘lishdi. Shunda hazrati Umar hazrati Abu Bakrga (Alloh ikkovlaridan rozi bo‘lsin) agar qorilar shu taxlit o‘lib ketaversa, Qur’onga zarar yetishi mumkin ekan, shuning uchun uni jamlab kitob holiga keltirib ko‘yish zarur, deb maslaxat berdilar. Avvaliga ikkilanib turgan Abu Baqr bu ishning nihoyatda zarurligini anglab, sahoba Zayd ibn Sobitni xuzurlariga chorladilar va Qur’onni kitob qilishni topshirdilar. Nihoyatda aniqlik va ziyraklik bilan yozuvlarni har tomonlama tahlil etib, barcha oyatlar kiyik terisiga yozib jamlandi. Uchinchi xalifa Usmon ibn Affon zamonlarida arab bo‘lmagan ko‘pgina o‘lkalarda Islom keng tarqalib, turli xalqlar musulmon bo‘ldilar va Islom ta’limotlarini, eng avvalo, Qur’oni Majidni o‘rganishga kirishdilar. Ularda Qur’onni o‘qish jarayonida ixtiloflar tug‘ilib qolgani sababli sahoba Huzayfa ibn Yamon xalifa Usmonga bu xavfning oldini olishni maslaxat qildilar. Yana Zayd ibn Sobit boshchiligida aloxida guruh tuzilib, unga Abu Bakr davridagi sahifalardan kiyik terisiga oltita nusxa ko‘chiriddi. Mazkur nusxalardan bittasi xalifa Usmonga qoldirilib, qolganlari musulmonlar ko‘p yashaydigan diyorlardaga katta shaharlarga bittadan qori qo‘shib jo‘natildi. Faqat shu nusxalardan Qur’on ko‘chirish, shu qoridan qiroat bilan o‘rganishga buyruq qilindi. Shu bois mana necha yuz yillar o‘ttan bo‘lsa-da, Qur’onning biror harfi yoki oyati o‘zgartirilmay, musulmonlarning yagona qo‘llanmasi, diniy, ijtimoiy va siyosiy hayotlarida hamisha yo‘lboshchi bo‘lib kelyapti. Chunki Alloh Taoloning o‘zi Qur’onni hech qanday o‘zgartirishsiz saqlashni zimmasiga olgan va Uning o‘zi Qur’onda shunday hukm qilgan: «Biz Qur’onni tushirdik va uni o‘zimiz muhofaza qilamiz». Yaratganga behisob shukrlar bo‘lsinkim, ilohiy kitob Qur’onning fasohatidan bizning Movarounnahr xalqlari xam bebahra qolishmadi. Riyuyatlardan ma’lumki, hazrati Usmon davrlarida ko‘chirilgan o‘sha mukammal oltita mus’hafning birini buyuk sarkarda Amir Temur Ko‘ragoniy Shomi sharifdan saltanat poytaxti Samarqandga olib keltirgan. Turkiston rus askarlari tomonidan bosib olingach, Qur’on Peterburgga olib ketildi. Sho‘ro tuzumi o‘rnatilgach, hukumat bu muqaddas kitobni egalariga qaytarib berishga qaror qiladi. U otash aravada, kuchaytirilgan soqchilar nazoratida avval Ufaga, so‘ng Toshkentga olib kelindi. Qur’on biroz o‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlar diniy boshqarmasida saqlandi, keyinchalik uni o‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyiga olib ketishdi. Xalifa Usmon (roziyallohu anhu) topshirig‘i bilan bitilgan o‘sha mashxur musxaf 1989 yili o‘lka musulmonlarining IV qurultoyida yana diniy boshqarma ixtiyoriga qaytariddi va hozirda shu boshqarma kutubxonasida avaylab saqlanmoqda Qur’on shunday bemisl mo‘jizaki, hanuzgacha hech qaysi ilm va zakovat sohibi uning biror surasi darajasidagi hikmatni ayta olmagan. U shundayin tansiq, jozibali kalomki, har qanday dohiyona fikrlar va bashoratlar asrlar o‘tgani sayin eskirib, yaroqsiz holga kelganida, uning oyatlari aksincha, vaqt silsilalarida jilolanib, yangi ohang, yangi mazmun kasb etaveradi. U shu qadar tubsiz ummonki, uning sahifalaridan ilm-fanning barcha sohalari bo‘yicha ilmiy mo‘jizalarni − tarix, falsafa, tibbiyot, kimyo va boshka fanlarning kashfiyotlari haqidagi bashoratlarni topa olasiz. Ayni paytda Qur’oni Karim chinakam axloq-odob, insoniy tarbiya kitobi bo‘lib, ming yillardan buyon odamzotni chiroyli fazilatlarga: ezgulikka, halollikka, mehr-shafqatga chorlayapti, ota-onaga, kattalarga hurmat-ehgiromda bo‘lishga da’vat etyapti. Qur’on mo‘jizasi oldida ne-ne olimu allomalar, fozilu donishmandlar lol qolishmagan, uning iloxiyligi, muqaddasligini tan olishmagan bo‘lsin! Uning avroqu sahifalaridagi hikmatlar, hayratga solguvchi oyatlar barcha zamonlar, jamiyatlar uchun birday xaqiqat yo‘lini ko‘rsatishi, yer yuzidagi hayotning beadad sir-asrorlari va turmush tarzi sinoatlarini ravshan bayon etishi insonni oxirat kunining muqarrarligidan va har qanday gunoh jazosiz qolmasligidan ogoh qilishi bilan ham ilohiylik kasb etgan. E’tiboringizga havola etilayotgan ushbu kitob ham Alloh taoloning muqaddas kalomi − Qur’oni Karimning cheksiz hikmatlar manbai ekanini yana bir isbotlaydi, degan umiddamiz. Avvalo mazkur kitob unda Kur’oni Karim oyatlarining o‘zbek tilida ilk bor keng, batafsil tuzilgan mavzular ko‘rsatkichi (fixrist) e’lon kilingani bilan ahamiyatlidir. Bu ko‘rsatkich Haq subhonahu va taolo kalomini o‘rganish, undan o‘z ilmiy, ijodiy, amaliy faoliyatida foydalanishga jazm qilgan vatandoshlarimizga ancha qulaylik yaratadi. Ahmad Muhammad Tursun Alloh Alloh borligining alomatlari: Yusuf-105; Ra’d-2-5; Nahl-10,13, 65-69; Haj-5; Yosin-32-44; Fussilat-37, 39,53; Sho‘ro-29, 32; Josiya-3-6; Voqea-58-72; G‘oshiya-17-26. Alloh va payg‘ambarlari g‘olib bo‘lur: Mujodala-21. Alloh va payg‘ambarlariga itoat: Niso-13, 14, 69, 80; Moida-92; Anfol-20, 24; Nur-52, 54; Ahzob-36, 71; Muhammad-33; Fath-17; Hujurot-14; Xashr-4; Tag‘obun-12. Alloh va uning Rasuliga muhabbat: Oli Imron-31; Tavba-24. Alloh zolim emasdir: Oli Imron-182; Niso-40; Nahl-33, 34; Kahf-49; Haj-10. Alloh insonlarga zulm qilmaydi: Yunus-44, 47; Rum-9. Alloh insonlarga taqvoni ilhom qilib qo‘ygandir: Shams-8. Alloh insonlarga yengillikni istaydi: Baqara-185. Alloh insonlarni behuda yaratmagan: Mo‘minun-115. Alloh ko‘zlarning xiyonatini (qarash man etilgan narsaga o‘g‘rincha ko‘z tashlashni) ham, dillar yashiradigan narsalarni ham bilur: G‘ofir-19. Alloh osmonlar va yerni olti kunda yaratdi: A’rof-54; Yunus-3; Xud-7; Furqon-59; Sajda-4; Qof-38; Hadid-4. Alloh kuzatib turuvchidir: Niso-1. Alloh mo‘minlarning do‘sti, madadkoridir: Oli Imron-68; Xaj-78. Alloh ne’matlarining sanoqsizligi: Ibrohim -34; Nahp-18. Alloh odamlarni zulmlari sababli ushlaydigan (jazolaydigan) bo‘lsa: Nahl-61. Alloh payg‘ambarlardan qat’iy ahd olgan: Ahzob-7. Alloh xorlangan kishilarning madadkori: Qasas-5. Alloh hukm qiluvchilarning (adolatli) hukm chiqaruvchirog‘idir: Tin-8. Alloxning yaratishida tafovut (nuqson) yo‘q: Mulk-3,4. Alloh hufyona va oshkora gaplardan xam xabardor: Toho-7. Alloh yashirin va oshkora narsalarni bilguvchidir: Baqara-77; Naxl-19, 23; Anbiyo-110; Mumtaxana-1. Alloh o‘z va’dasiga xilof qilmaydi: Xaj-47; Rum-6. Alloh biluvchi va xabardor Zotdir: Luqmon-34: Alloh kishilarning tirikchiliklarini ularning o‘rtalarida o‘zi taqsimlagan: Zuxruf-32. Alloh har kuni faoliyatdadir: Ar-Rahmon-29. Alloh barcha narsani chiroyli kilib yaratgan: Sajda-7. Alloh bandalariga mehribondir: Sho‘ro-19. Alloh g‘aybni bilguvchidir: Tavba-78; Hujurot-18; Jin-26. Alloh g‘oyib, yashirin, maxfiy va oshkora ishlarni, narsalarni biluvchidir: An’om-73; Tavba-94,105; Ra’d-9; Mo‘minun-92; Sajda-6; Zumar-46; Hashr-22; Jum’a-8; Tag‘obun-18. Alloh o‘z nurini (dinini) kamolga yetkazuvchidir: Tavba-32; Saf-8. Alloh o‘ziga rahmatni (bor mavjudotga rahm-shafqat qilishni) yozdi (va’da qildi): An’om-12. Allohga bergan ahdidan yuz o‘girganlar: Oli Imron-80-82. Alloxdan boshqasi uchun yashirin qolgan bilimlar: Lukmon-34. Allohdan qo‘rqish: Baqara-74, 150; Oli Imron-175; Niso-77; Tavba-13; Ahzob-39; Fotir-28. Allohdan hech bir narsa pinhon qolmas: Mujodala-7. Allohni sevish: Baqara-165; Oli Imron-31; Tavba-24. Allohni uchta deyish noto‘g‘ri: Niso-171. Allohning valiy (do‘st)lari: Yunus-62, 63. Allohning go‘zal ismlari: Al-Isro-110; Toho-8; Xashr-24. Alloxning fazl va rahmati: Baqara-22; Niso-95, 96, 113. Alloxning bandasiga yaqinligi: Qof-16. Allohning la’nati: Niso-52, 118. Allohning mag‘firati va azobi: Xijr-49, 50; Najm-32. Allohning mo‘min-mujohidlarga yordami: Anfol-17, 26; Rum-47. Allohning rahm (shafqat) va mag‘firati: Kahf-58. Allohning rahmatini kimlar qozonadi: A’rof-156. Allohning rahmatidan noumid bo‘linmaydi: Yusuf-87; Zumar-53. Allohning marhamati qavm tanlamaydi: Moida-54. Alloxning yo‘li, sunnati (qonuni)da o‘zgarish (o‘zgartirish) yo‘q: Al-Isro-77; Fotir-43. Alloxning va’dasi rostdur: Josiya-32. Allohning yordami: An’om-63, 64; Tavba-25, 26. Allohning yordamiga loyiq bo‘lganlar: Haj-40, 41. Allohning sifatlari Alloh hamisha tirik va abadiydir (Baqo): Baqara- 255; Furqon-58; Kasas-88; Ar-Rahmon-27; Hadid-3. Alloh azaliydir (Qadim): Baqara-255; Furqon-58; Qasas-88; Ar-Rahmon-26; Hadid-3. Alloh xohlagan ishini qilishga qodir (Iroda): Baqara-253; Oli Imron-26, 40; Moida-1; Hud-107; Ibrohim- 27; Haj-14, 18; Nur-45; Qasas-68; Rum-54; Buruj-16. Alloh yaratuvchidir: Baqara-28, 29; Oli Imron-47; Moida-17; An’om-73, 95, 101, 102; A’rof-11; Ra’d-16; Hijr- 86; Al-Isro-99; Nur-45; Kasas-68; Rum-27, 40, 54; Sajda- 7; Fotir-1; Yosin-81; Zumar-62; G‘ofir-62; Sho‘ro-49; Qamar-49-50; Voqea-57-59, 63-65; Hashr-24; Tag‘abun-2. Alloh hamma narsani biluvchidir (Bilim): Baqara-29, 33, 231, 255, 282; Oli Imron-29; Moida-7, 99; An’om-3, 73; Hud-5; Ra’d-8-10; Mu’minun-92; Qasas-69; Ankabut-45, 52; Luqmon-23, 34; Sajda-6; Saba’-2; Fotir-38; Zumar-7, 46; G‘ofir-19; Sho‘ro-12, 24, 25; Hadid-3, 4, 6; Mujodala-7; Hashr-22; Tag‘abun-4, 11, 18; Mulk-13, 14. Alloh hamma narsani ko‘ruvchidir (Basir): Baqara-96, 110, 233, 237; Oli Imron-15, 20; Niso-58, 134; Al-Isro-1, 17, 30, 96; Haj-61, 75; Saba’-11; Fotir-31, 45; G‘ofir-20, 44, 56; Sho‘ro-11, 27; Hadid-4; Mujodala-1; Mulk-19; Inshiqoq-15. Alloh hamma narsani eshituvchidir (Some’): Baqara- 127, 137, 181, 224, 227, 244, 256; Oli Imron-34, 35, 38, 121; Niso-58, 134, 148; An’om-13, 115; A’rof-200; Anfol-61; Yunus-65; Yusuf-34; Ibrohim-39; Anbiyo-4; G‘ofir-20, 56; Fussilat-36; Sho‘ro-11; Mujodala-1. Allohga tenglashib bo‘lmas: Baqara-22; Maryam-65; Sho‘ro-11; Ixlos-4. Allohning borligi (Vujud): Naml-59-64; Qasas-71- 73; Ankabut-61-63; Hadid-3; Mulk-19, 30. Allohning vahdoniyati (birligi): Baqara-163, 255; Oli Imron-2, 6, 18; Niso-87, 171; An’om-19, 102; Tavba-31; Hud-14; Ra’d-16, 30; Nahl-22, 51; Al-Isro-42, 43; Toho-8, 98; Anbiyo-22, 25; Mo‘minun-91, 116; Kasas-70, 88; Fotir-3; Vas-soffot-1-5; Sod-65, 66; Zumar-4-6; G‘ofir-3, 16, 62, 65; Fussilat-6; Zuxruf-84; Duxon-8; Hashr-22, 23; Tag‘obun-13; Muzzammil-9; Ixlos-1. Allohning tirikligi: Baqara-255; Oli Imron-2; Toho-111; G‘ofir-65. Alloh hamma narsaga qodir (Qudrat): Baqara-20, 106, 109, 148, 259, 284; Oli Imron-26, 29, 189; Niso-133, 149; Moida-17, 19, 40, 120; An’om-17, 37, 65; Anfol-41; Tavba-39; Hud-4; Nahl-70, 77; Al-Isro-99; Haj-6, 39; Mo‘minun-18; Nur-45; Furqon-54; Ankabut-20; Rum-54; Fotir-1, 2; Yosin-81; Sho‘ro-9, 19, 50; Ahqof-33; Fath-21; Hadid-2; Hashr-6; Taloq-12; Tahrim-8; Mulk-1; Maorij-40; Qiyomat-4, 40; Mursalot-23; Toriq-8. Qur’oni Karim Qur’onni tartil bilan (dona-dona qilib) tilovat qilish kerak: Muzzammil-4. Qur’onni eshitmaslikka uringanlar: Fussilat-4. Qur’onning nomlari: Furqon: Furqon-1. So‘z: Zumar-23; Voqea-81. Kitob: Baqara-2, 89, 121, 129,151; Oli Imron-3, 7; Niso-105, 113, 127, 136, 140; Moida-48; An’om-114, 155; A’rof-2,196; Yunus-1; Hud-1; Ra’d-1; Ibrohim-1; Hijr-1; Nahl-64, 89; Kahf-1; Shuaro-2; Qasas-2, 86; Ankabut-47, 51; Luqmon-2; Sajda-2; Sod-29; Zumar-1, 2; Fus-silat-3; Zuxruf-2; Duxon-2; Ahqof-2, 12; Tur-2. Haq: Baqara-91. Nur: Tag‘obun-8. Ruh: Sho‘ro-52. Zikr: Hijr-6,9; Nahl-44; Yosin-69. Qur’onning o‘qilish usuli: Al-Isro-106; Muzzammil-4. Qur’onning qudrati: Hashr-21. Qur’onning Hazrati Muhammadga nozil bo‘lganiga ishonmaganlar: Zuxruf- 31. Muhammad alayhissalom Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam): Baqara-108, 143, 151; Oli Imron-144,164; Niso-59,61, 80,83,115.170; Moida-41, 83,104; A’rof-158; Tavba-29, 33,61,73,117; Ahzob-1,6,13,29, 31, 33, 38,40,45, 53, 57; Vas-soffot-11, 18; Muhammad-2, 32, 33; Fath-9, 12, 17, 27, 28, 29; Hujurot-1,4,7; Mujodala-5,9, 12,22; Hashr-4, 7,8; Mumtahana-1,12; Jum’a-2; Tag‘obun-8; Taloq-1; Taxrim-8-9. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) olamlarga rahmatdir: Anbiyo-107. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) Parvardigorning Rasuli (elchisi)dir: Fath-29. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) odamlar zotidan ekanliklari: Al-Isro-93; Kahf-110; Fussilat-6. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) da zo‘ravonlikning yo‘qligi: Qof-45; G‘oshiya-22. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) buyuk xulq sohibi: Qalam-4. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) o‘z xohishi bilan so‘zlamas: Najm-3. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) mo‘minlarga o‘zlaridan ham haqlirokdirlar: Ahzob-6. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) ning vahiyni barchaga barobar eshittirganlari: Anbiyo-109. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) da’vat uchun ajr (haq) so‘ragan emaslar: Yusuf-104; Furqon-57; Sho‘ro-23. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam.) hukmlariga itoatkorlik: Hashr-7. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) da go‘zal namuna bordir: Ahzob-21. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam ) ga itoatsizlik: Mujodala-8. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) ga bay’at (qasamyod): Fath-10. Paig‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) ga halol qilingan ayollar: Ahzob-50. Payg‘ambarlar va ularning qavmlari Payg‘ambarlar Allohning xazinalariga sohib emaslar:Hud-31. Paygambarlar bilan ham savol-javob kilinur: A’rof-6. Payg‘ambarlar farishta emaslar: Hud-31. Payg‘ambarlar g‘aybni bilmaydilar: Hud-31. Payg‘ambarlarning bir qismi haqida Qur’onda ma’lumot berilmagan: G‘ofir-78. Payg‘ambarlarning odam zotidan ekanligi: Ibrohim-11. Payg‘ambarlarning fazilati: Baqara-253. Ayyub alayhissalom: Niso-163; An’om-84; Anbiyo-83-84; Sod-41-44. Al-Yasa’ alayhissalom: An’om-86; Sod-48. Ahli kitoblar: Baqara-105; Oli Imron-64,65, 69, 72, 75,98, 110,113; Niso-153,159, 171; Moida-15,19,59, 65,68, 77; Hadid-29; Hashr-11; Bayyina-1,4, 6. Ahli kitoblar orasidagi turli odamlar: Oli Imron-75; 113-115. Isroil avlodiga berilgan amrlar: Baqara-83, 84. Isroil avlodiga la’nat: Bakara-88; Moida-13. Isroil avlodining buzg‘unchiligi: Al-Isro-4-7. Isroil avlodining gunohlari: Baqara-61. Dovud alayhissalom: Baqara-251; Niso-163; Moida-78; An’om-84; Anbiyo-78-80; Naml-15, 16; Sod-17-26, 30. Zul-Kifl alayhissalom: Anbiyo-85; Sod-48. Zulqarnayn alayhissalom: Kahf-83-98. Zunnun alayhissalom: Anbiyo-87-88. Ibrohim alayhissalom: Baqara-124-127, 130, 132, 133, 135, 136, 140, 258, 260; Oli Imron-33, 65-68, 84, 95, 97; An’om-74, 75, 83; Hud-74,76; Yusuf-6, 38; Hijr-51; Nahl-120, 123; Haj-26; Ahzob-7; Sod-45; Sho‘ro-13; Hadid-26; Mumtahana-4. Ibrohim alayhissalom va otasi: An’om-74; Maryam-41-50. Ibrohim alayhissalom va qavmi; Tavba-70; Anbiyo-51-73; Haj-43; Shuaro-69-87; Ankabug-16-18, 24-26; Vas-soffot-83-99; Zuxruf-26-28. Ibroxim alayhissalomning mehmonlari: Vaz-zoriyot-24-34. Ibrohim alayhissalomning otasi uchun istig‘fori: Tavba-114. Ibrohim alayhissalomning haq dini: An’om-161; Haj-78. Ibrohim alayhissalomning duosi: Baqara-127-129; Ibrohim-35-41. Ibrohim alayhissalom e’tiqodining mustahkamligi: An’om-75-81. Ibrohim alayhissalomning xotini: Hud-72. Ibrohim alayhissalomning dini: Bakara-130,135. Ibrohim alayxissalomning tushi: Vas-soffot: 101-107. Ibrohim alayhissalomning sahifalari: Najm-37; A’lo-18-19. Ibrohim alayhissalomning zurriyoti: Maryam-58. Idris alayhissalom: Maryam-56-57; Anbiyo-85. Ilyos alayhissalom va qavmi: An’om-85; Vas-soffot-123-132. Ilyos alayhissalomga salom: Vas-soffot-130. Imron alayhissalom: Oli Imron-33,34. Imron alayhissalomning qizi Maryam: Tahrim-12. Ismoil alayhissalom: Baqara-125, 127, 133, 136, 140; Oli Imron-84; Niso-163; An’om-86; Ibrohim-39; Maryam-54, 55, 58; Anbiyo-85; Sod-48. Iso alayhissalom: Baqara-87; Oli Imron-45-52, 55, 59, 84; Niso-163; Moida-72,116; An’om-85; Tavba-30-31; Sho‘ro-13; Zuxruf-57. Iso alayhissalom Hazrati Muhammadning kelajagidan xabar bergan: Saf-6. Iso alayhissalom Allohning so‘zidir: Niso-171. Iso alayhissalom ibn Maryam: Baqara-253; Mu’minun-50; Ahzob-7; Hadid-27. «Maryamning o‘g‘li Masih Allohdir»deganlar: Moida-17. Iso Masih alayhissalomning o‘limi va tirilishi haqidagi gaplar: Niso-157, 158; Oli Imron-55. Iso alayhissalomning duosi: Moida-114-115,118. Iso alayhissalomningmo‘jizalari: Oli Imron-49. Isroil alayhissalom avlodi (Banu Isroil): Baqara-40,83-102,122,211,246. Oli Imron-93; Moida-12, 32,70,72, 110; Al-Isro-4,101,104; Shuaro-197; Naml-76; Sajda-23; Ahqof-10. Is’hoq alayhissalom: Baqara-133, 136, 140; Oli Imron-84; Niso-163; An’om-84; Hud-71; Yusuf-6, 38; Maryam-49; Ankabut-27; Vas-soffot-112, 113; Sod-45. Lut alayhissalom: An’om-86; Ankabut-33. Lut alayhissalom va uning qavmi: A’rof-80-84; Hud-70, 74, 77-83, 89; Hijr-59-77; Anbiyo-71,74; Haj-43; Shua-ro-160-175; Naml-54-58; Vas-soffot-133-138; Sod-13; Qof-13; Qamar-32-39. Lut alayhissalomning xotini: Tahrim-10. Lukmon alayhissalomga hikmat berilgan: Lukmon-12. Luqmon alayhissalomning o‘g‘liga nasihatlari: Luqmon-13,16-19. Madyan (shahri) aholisi: Tavba-70; Haj-44. Maryam (r.a.): Oli Imron-36, 37,42-45; Niso-171; Moida-17, 110,11b;Tavba-31; Anbiyo-91. Maryam (r.a.)ga nisbatan bo‘hton: Niso-156, 157. Maryam (r.a.)ning Iso alayhissalomni dunyoga keltirishi: Maryam-16-36. Muso alayhissalom: Baqara-51, 53; Oli Imron-84; An’om-84,91,154; Yunus-75; Hud-96,110; Al-Isro-2,101; Maryam-51-53; Anbiyo-48; Furqon-35; Ankabug-39; Sajda-23; Ahzob-7, 69; Fussilat-45; Sho‘ro-13. Muso, Horun alayhissalom, Fir’avn va Isroil avlodi: Baqara-54-93, 246, 248; Niso-153, 164; Moida-20-26; A’rof-103-157,159-172; Yunus-75-93; Ibrohim-5-8; Toho-9-97; Mu’minun-44-49; Shuaro-10-68; Naml-7-14; Qasas-3-42; Vas-soffot-114-122; G‘ofir-23-45, 53; Zuxruf-46-56; Duxon-17-37; Vaz-zoriyot-38-40; Noziot-15-26. Muso va Horun alayhimassalomga salom: Vas-soffot-120. Muso va Hizr alayhimassalom: Kahf-60-82. Muso alayhissalomning duosi: A’rof-155,156. Muso alayhissalomga berilgan mo‘jizalar: A’rof-107,108, 117, 130,133; Yunus-75. Muso alayhissalomning sahifalari: Najm-36; A’lo-19. Nasroniylar (xristianlar): Baqara-62,111, 113,120, 135, 140; Oli Imron-67; Moida-14, 18, 51, 69, 82; Haj-17. Nasroniylar Allohning so‘zlariga to‘g‘ri amal qilmaydilar: Hadid-27. Nuh alayhissalom: Oli Imron-33; Niso-163; An’om-84; Al-Isro-3,17; Maryam-58; Anbiyo-76; Ahzob-7; Sho‘ro-13; Hadid-26. Nuh alayhissalom va uning qavmi: A’rof-59-64; Tavba-70; Yunus-71-73; Hud-25-49, 89; Ibrohim-9; Haj-42; Mo‘minun-23-30; Furqon-37; Shuaro-105-121; Ankabut-14,15; Sod-12; G‘ofir-5, 31; Qof-12; Vaz-zoriyot-46; Najm-52; Qamar-9-16; Nuh-1-28. Nuh alayhissalomga salom: Vas-soffot-79. Nuh alayhissalomning duosi: Nuh-28. Nuh alayhissalomning kemasi: Hud-37-44. Nuh alayhissalomning xotini: Tahrim-10. Nuh alayhissalomning o‘g‘li hakida qilgan duosi qabul bo‘lmagani: Hud-45-47. Odam alayhissalom: Baqara-31, 33, 37; An’om-2; Hijr-26-30; Sajda-7. Odam alayhissalom va shayton: Baqara-34-36; A’rof-19-24; Al-Isro-61-62; Kahf-50; Toho-116-124. Odamning yaratilishi: Baqara-30; Oli Imron-59; Niso-1; A’rof-189; Mo‘minun-12; Furqon-54; Sajda-7; Fotir-11; Vas-soffot-11; Sod-71-74; G‘ofir-67; Najm-32; Ar-Rahmon-14; Nuh-17. Odam alayhissalomning ilmi: Baqara-31-33. Odam alayhissalomning tavbasi: Baqara-37. Ozar: An’om-74. Saba’ (qabilasi): Saba’-15-17. Solih alayhissalom va Samud qavmi: A’rof-73-79; Tavba-70; Hud-61-68, 89; Ibrohim-9; Haj-42; Furqon-38; Shuaro-141-159; Naml-45-53; Ankabut-38; Sod-13; G‘ofir-31; Fussilat-13,17; Qof-12; Vaz-zoriyot-43-45; Najm-51; Kamar-23-31; Al-hoqqa-4,5; Buruj-18; Shams-11-15. Sulaymon alayhissalom: Baqara-102; NisO-163; An’-om-84; Anbiyo-78, 79, 81; Saba’-12, Sod-30, 34. Sulaymon alayhissalom va Saba’ malikasi: Naml-15-44. Tolut: Baqara-247-249. Tubba’ qavmi: Qof-14. Uzayr alayhissalom: Tavba-30. Fir’avn: Baqara-49; Oli Imron-11; Anfol-52, 54; Yunus-75; Hud-97; Ibrohim-6; Al-Isro-101,102; Ankabug-39; Qof-13; Al-hoqqa-9; Muzzammil-15,16; Buruj-18. Fir’avn va lashkarining g‘arq qilinishi: Baqara-50. Fir’avnning xotini: Tahrim-11. Fir’avnning tangrilik iddaosi: Noziot-24. Shuayb alayhissalom va Madyan qavmi: A’rof-85-93; Hud-84-95; Shuaro-176-191; Ankabut-36-37. Ya’qub alayhissalom xonadoni: Maryam-6. Yahudiylar: Baqara-62, 111, 113,120,135,140; Oli Imron-67; Niso-46, 160; Moida-18,41,44,51,64,69, 82; Tavba-30;Nahl-118;Haj-17. Yahudiylar la’natlanganlar: Moida-64, 78. Yahudiylarning buzg‘unchiligi: Moida-64. Yahudiylarga harom qilingan narsalar: An’om-146. Qorun: Kasas-76; Ankabut-39. Xavoriylar: Oli Imron-52;Moida-111, 112; Saf-14. Xar yurtga, har ummatga bir payg‘ambar yuborilgandir: Nahl-36; Kasas-59. Hijr egalari: Hijr-80-84. Horun alayhissalom: Baqara-248; Niso-163; An’om-84; Yunus-75; Maryam-53; Toho-30. Hud alayhissalom va Od qavmi: A’rof-65-72; Tavba-70; Hud-50-60; Ibrohim-9; Haj-42; Furqon-38; Qof-13; Najm-50; Kamar-18-21; Al-hoqqa-4, 6; Fajr-6. Din, iymon Din: Baqara-132, 193, 217, 256; Oli Imron-19, 24, 83, 85; Niso-46,125,146; Moida-3,54,57,77; An’om-161; A’rof-16,29; Anfol-39,49,72; Tavba-11,12,29, 33,36,122; Yunus-19,105; Yusuf-40; Nahl-52; Xaj-78; Nur-2, 55; Rum-30, 32, 33, 43; Ahzob-46; Zumar-2; Sho‘ro-13,21; Fath-28; Mumtahana-8, 9; Saf-9; Mo’un-1; Kofirun-6. Dinga zo‘rlab kiritish mumkinmi? Baqara-256. Dinga sidqidildan ishonmaslik: Xaj-11,12. Dinda xolislik, ixlos: A’rof-29; Yunus-22; Ankabut-65; Luqmon-32; Zumar-2,11; G‘ofir-14, 65; Bayyina-5. Dinni bo‘lish, guruhlarga aylanish: An’om-159. Dindan qaytish: Baqara-108, 217; Oli Imron-86, 90; Niso-137; Nahl-106-109; Muhammad-25. Jazo kuni: Fotiha-3; Hijr-35; Shuaro-82; Sod-78; Vaz-zoriyot-12; Voqea-56; Maorij-26; Muddassir-46; In-fitor-9,15,17,18; Mutaffifun-11. Iymon, ibodat, axloq: Baqara-177. Iymon va Islom: Hujurot-14. Iymonning suyukli ekanligi: Hujurot-7. Iymon — poklik, kufr — nopoklikdir: Oli Imron-179. Iymon qudrati: Nahl-99,100. Iymonda sabotsizlik: Niso-173. Iymoni komil kishilar: Hujurot-7. Iymonning shartlari: Baqara-177; Niso-136. Islom Allohdan boshqa iloh yo‘q: Tavba-31,129; Hud-14, 50, 61, 84; Ra’d-30; Ibrohim-52; Nahl-2, 22, 51; Kahf-110; Toho-8,14,98; Anbiyo-22,25,108; Xaj-34; Muminun-32,91, 116; Naml-26, 60-64; Kasas-70-72, 88; Fotir-3; Sod-65; Zumar-6; Fussilat-6; Zuxruf-84; Duxon-8; Muhammad-19; Tur-43; Vaz-zoriyot-51; Hashr-22, 23; Tag‘obun-13; Muzzammil-9. Islom: Oli Imron-19, 85; Moida-3, An’om-125; Tavba-74; Zumar-22; Hujurot-17; Saf-7. Islom mukammaldir: Moida-3. Kufr, kofirlik: Baqara-88,93,108, 217; Oli Imron- 52, 80, 90,167,176,177; Niso-46,137,156,161; Moida-41,61, 64, 68; Tavba-12,23, 37, 74,97, 107; Ibrohim-28; Nahl-106; Rum-44; Luqmon-23; Fotir-39; Zumar-7, 8; Hujurot-7. Tavhid: Bakara-163,255; Oli Imron-2,6,18,62; Niso-87, 171; Moida-73; An’om-19,46,102,106; A’rof-59,65,73,85,158. To‘g‘ri yo‘l, hidoyat: Fotiha-5; Baqara-142, 213; Oli Imron-51,101; Niso-68,175; Moida-16; An’om-39, 87,126, 161; A’rof-16; Yunus-25; Hud-56; Hijr-41; Nahl-9, 121; Al-Isro-84; Maryam-36; Haj-54; Mu’minun-73; Nur-46; Yosin-4, 61; Vas-soffot-18; Sho‘ro-52; Zuxruf-43, 61,64; Ahqof-30, Fath-2, 20; Mulk-22. Haq, to‘g‘ri din: Tavba-29, 33, 36; Nur-54; Fath-28; Saf-9; Bayyina-5. Haq (haqiqat) nima? Botil (nohaklik) nima?: Baqa-ra-42; A’rof-118; Al-Isro-81; Kahf-56; Haj-62; Luqmon-30; Saba’-49; G‘ofir-5; Sho‘ro-24; Hidoyat, zalolat (adashish, yo‘ldan ozish): Baqara-175; An’om-125; A’rof-178,186; Yunus-108; Ra’d-27,33; Ibrohim-4; Nahl-36, 37; Al-Isro-15; Kahf-17; Maryam-75, 76; Naml-92; Kasas-50, 56, 85; Rum-29; Saba’-24, 50; Fotir-8. Hidoyatga ergashganlarga salom: Toho-47. Mo‘min, musulmon, kofir, munofiq, mushrik Dahriylar: Josiya-24. Kofirlar va munofiqlarga itoat etilmaydi: Ahzob-1,48. Kofirlar Qur’on oyatlarini inkor etadilar: Haj-72. Kofirlarga ehsonlari foyda bermaydi: Oli Imron-117. Kofirlar do‘st tutilmaydi: Niso-144; Tavba-23; Mumtahana-1. Kofirlarga itoat etmangiz: Furqon-52. Kofirlarning ko‘zlarini parda qoplagan: Baqara-6, 7; Yosin-9. Kofirlarni fosh etuvchi savollar: Tur-30-43. Kofirlarning oxiratdagi pushaymonlari: G‘ofir-11; Ahzob-64-68; Fotir-37; Mulk-10, 11. Kofirlarning jahannamga haydalishi: Zumar-71,72 Kofirlarning ish (amal)lari behuda ketadi: Kahf-105; Nur-39; Ahzob-19. Majusiylar: Haj-17. Mujdali (xushxabarli) mo‘minlar: Tavba-112. Munofiqlar: Baqara-8-20, 204-206; Oli Imron-167; Niso-61, 88, 138,145; Anfol-49; Tavba-77, 101. Munofiklar kofirlarning birodarlaridir: Hashr-11. Munofiqlarga janoza namozi o‘qilmaydi: Tavba-84. Munofiklarning kuchsiz musulmonlarga nisbatan insofsizliklari: Munofikun-7, 8. Munofiqlarning tabiati: Hashr-11,14. Munofiqlarning odatlari: Tavba-50,54,67; Munofikun-1-5. Munofiqlik alomatlaridan ba’zilari: Bakara-9,12, 15,17,19,20,264,266; Niso-66,83,142,143; Moida-41, 62,63; Tavba-42, 54, 56, 59, 67, 69, 74-76, 78,107; Hud-5; Nur-19; Muxammad-22,25,26; Fath-11,15; Hujurot-14,16,17; Hashr-11-13,16; Munofiqun-1,4,7. Musulmon bo‘lib o‘lmoq: Baqara-132; Oli Imron-102, 193; A’rof-126; Yusuf-101. Musulmon ummat: Baqara-128. Musulmonning shaxsiyati: Moida-54. Musulmonlar degan nomni Alloh bergan: Haj-78. Musulmonlarni jinoyatchi (kofir) kimsalarga barobar qilinmaydi: Kalam-35. Mushriklar Allohga qarshi doim isyon etganlar: An’om-6; Yunus-68-70; Nahl-57,62; Al-Isro-40; Maryam-88,-92; Anbiyo-26; Haj-3, 4; Saba’-40-42; Vas-soffot-149-159; Najm-21,22. Mushriklar Alloxdan o‘zgani tangri biladilar: Baqara-165; Oli Imron-b4; Niso-117; Moida-76; An’om-1, 107, 136, 150; A’rof-191; Yunus-18, 66; Hud-109; Ibrohim-30; Hijr-95, 96; Nahl-75; Maryam-81; Haj-11-13, 71, 74; Furqon-3, 55; Yosin-74, 75; Vas-soffot-86; Sod-5, 7; Zumar-15, 45, 67; G‘ofir-12; Sho‘ro-9; Tur-43. Mushriklar butlarni shafoatmand biladilar: Yunus-18; Ra’d-14; Nahl-86; Maryam-81, 82; Zumar-3, 43,44. Mushriklarning ayollarni xo‘rlashlari: An’om-139; Nahl-58, 59; Zuxruf-17; Tur-39; Najm-21, 22. Mushriklarning e’tiroflari: Mu’minun-84-89. Mushriklarning qiz bola chakalokdarni o‘ldirishlari: An’om-137,140; Nahl-59; Takvir-8,9. Mushriklarning hazrati Payg‘ambarimizga ko‘ygan shartlari: Al-Isro-90-93. Mushriklik (Allohga kimnidir sherik kilmoq): Niso-36, 116; Moida-76;An’om-Sh7, 151; Nahl-73; Al-Isro-22, 39; Haj-31; Ankabut-8, 17, 67; Rum-28,29, 31, 32; Luqmon-13; Ahzob-73, Saba’-40; Zuxruf-20, 21, 57-59; Josiya-23; Ahqof-5; Muhammad-20. Mushriklardan bo‘lmangiz: Shuaro-213; Kasas-88; Rum-31; Zumar-65,66; G‘ofir-66; Fussilat-37; Muhammad-19; Vaz-zoriyot-51. Mo‘min va kofirlarning farqi: Bakara-26,257; Hud-24. Mo‘min bilan fosiq teng tutilmaydi: Sajda-18. Mo‘minlar bir-birining do‘stidir: Tavba-71. Mo‘minlar og‘a-inidirlar: Hujurot-10. Mo‘minlar yer yuzining xalifasidirlar: Fotir-39. Mo‘minlarga ozor berganlar: Ahzob-58. Mo‘minlarga azob yetkazganlar: Buruj-4-10. Mo‘minlarning oxiratlari yorug‘dir: Hadid-12; Tahrim-8. Mo‘minlarning ishi itoat va tavba ekanlish: Nur-51,52. Mo‘minlarning diniy va axloqiy vazifalari: Mu’minun-1-11. Mo‘minlarning kofirlarga va bir-birlariga nisbatan munosabatlari: Fath-29. Mo‘minlarning nurlari: Tahrim-8. Mo‘minlarning siymosi: Fath-29. Mo‘minlarning fazilatlari: Tavba-71,79. Mo‘minlarning vazifalari: Anfol-2-4; Ra’d-19-24; Sho‘ro-36-39; Maorij-22-35. Mo‘minlarning va ilm kishilarining odoblari: Mujodala-11. Sobiiylar (farishtalarga sig‘inuvchilar): Baqara-62; Moida-69; Haj-17. Jamiyat Adolatli bo‘lish: Niso-135; Moida-8; Shuaro-205-207; Sod-26. Alloh nozil qilgan oyatlar bilan hukm kiling: Moida-48,49. Alloh hech bir jonga toqatidan tashqari narsani taklif kilmaydi: Baqara-286; A’rof-42; Mu’minun-62; Taloq-7. Ahd-paymon, qasamyod: Moida-12; Fath-10, 18; Mumtaxana-212. Birovni asossiz zinokor deganlarning jazosi: Nur- 4-5. Birovning mulkiga tajovuz: Niso-161. Boyonlarning buzilishi: Al-Isro-16. Buzg‘unchilik jazosi: Moida-33. Vazifa (mansab) talab qilishga asos: Yusuf-54-56. Vasiyat: Baqara-180-182; Niso-12; Moida-106-108. Guvohlik berish: Baqara-143, 282; Niso-135,. Guvohlikda bilgan narsasini yashirmoq: Baqara-140,146, 283. Guvohlikda to‘g‘rilik va adolat: Moida-8,106,108; Yusuf-81; Taloq-2; Maorij-33. Yetim haqqi va yetimga yordam: (qarang: Axloq). Yolg‘on guvohlik berish: Baqara-42; Furqon-72. Yomonlikning jazosi shunga o‘xshash yomonlikdir: Sho‘ro-40. Javobgarlikning shaxsiyligi: Niso-84. Jazo berishda adolat: Nahl-126. Intiqomni yetgan zahmat barobarida olish: Nahl-126; Haj-60;Sho‘ro-40-41. Isloh qilmoq: Baqara-182. Kofirlarga itoat etilmaydi: Oli Imron-149; Kahf-28; Furqon-52; Ahzob-1,48; Inson-24; Alaq-19. Kofirlarning jazosi: Niso-89; Moida-33; Furqon-68,69. Mas’uliyatnint shaxsiyligi: Niso-112; An’om-164; Yunus-41; Al-Isro-15; Ankabut-12; Fotir-18; Zumar-7; Sho‘ro-15; Najm-38. Maslahat, kengashish: Oli Imron-159; Sho‘ro-38. Maqom va mavqe: An’om-132; Yusuf-54-56; Shuaro-83;Naml-15-1b;Sod-35. Meros: Niso-7, 8,11,12,19,33,176; Fajr-19. Munofiqlarga itoat etmang: Ahzob-1, 48. Musulmon rahbar, amirga itoat qilingiz: Niso-59, 83. Mo‘min mo‘minni bilmay o‘ldirib qo‘ysa: Niso-92. Mo‘min Allohning xalifasidir: An’om-165. Nasroniylar va yahudiylar do‘st tutilmaydi: Moida-51. Nasroniylar va yahudiylarga ergashmang: Baqara-120. Nohaq yo‘l bilan mol yemaslik: Niso-29. Savdo va sudxo‘rlik: Baqara-275, 276, 278; Oli Imron-130. Salom berganga «Mo‘min emassan» demangiz: Niso-94. Salom berish va kirishga izn so‘ramoq: Nur-27, 58, 59, 61. Salomga undan ham chiroyliroq alik bilan javob bering: Niso-86. Fohishalik jazosi: Niso-15. Fitna: Baqara-217; Niso-91; Moida-71; Anfol-25,28, 39; Tavba-47,49; Ahzob-14. Shariat: Moida-48;Shuro-13,21. Shuursiz kishilarni da’vat qilmoq behuda: Baqara-170, 171. Yaxshi amal qilishga Alloh nomiga ichilgan qasam to‘sqinchilik kilmaydi: Baqara-224, 225; Moida-89; Nahl-91. Yaxshi amallarga buyurish (amri ma’ruf), yomonlaridan kaytarish (naxiy munkar): Oli Imron-104, 110, 114; A’rof-157; Tavba-71, 112; Xaj-41; Lukmon-17. O‘ljani taqsimlash: Xashr-7. O‘g‘rilikning jazosi: Moida-38. Qasddan bir mo‘minni o‘ldirganning jazosi: Niso-93; Qasos olish: Bakara-178-179; Moida-45. Qullarga adolat bilan muomala qilish: Baqara-177; Niso-36,92; Moida-89; Nahl-71; Nur-33; Mujodala-3; Balad-12,13. Halollar va haromlar: Baqara-168,172, 173; Moida-3, .4,5, 88, 90; An’om-119, 121, 145; A’rof-32; Nahl-115. Harom qilingan narsalarni ocharchilikda tanovul etish: Moida-3; An’om-119; Nahd-115. Haq (Allox) insonlar havoyi nafslariga ergashmaydi: Mo‘minun-71. Haqiqat tarafini olganning savobi: Niso-85. Oila Bir necha ayolga uylanish: Niso-3; Ahzob-50. Bola va bola tarbiyasi: Anfol-28; Kahf-45-46; Toho-132; Tag‘obun-14-15; Tahrim-6. Bolaga muhabbat: Oli Imron-14; Kahf-46; Saba’-37. Bolaning rizqi: Baqara-233. Bolaning sut haqi: Baqara-233; Luqmon-14; Taloq-6. Bolalarni duo qilish: Baqara-128, 129; Oli Imron-38-41; A’rof-189; Ibrohim-40; Furqon-74; Ahqof-15. Yetim ayollarga uylanish: Niso-127. Zeb-ziynat va taqinchoqlar: A’rof-32; Nahl-14; Zuxruf-18. Zino qilganlarning jazosi: Nur-4-6,9,23-26. Zinodan saqlanish: Al-Isro-32; Nur- 30-31: Furqon-68. Zinoning isboti: Niso-15; Nur-6-9. Zihor va uning kafforati: Ahzob-4; Mujodala-2,3,4. Libos va ziynat: A’rof-26, 31; Nahl-5, 81; Ahzob-55, 59; Nur-31, 60. Meros: Niso-7,11,12. Mahr: Baqara-237; Niso-4,20,21,24,25. Nasabi noma’lum bolalar: Ahzob-5. Nikoh (uylanish, uylantirish) shartlari: Baqara-221,235;: Niso-3,22,23,24,25,127; Moida-5; Nahp-72; Nur-32; Ahzob-37, 50. Oila axloqi: Niso-3,4, 129; Nur-22; Ahzob-55. Oila boshlig‘ining vazifasi: Maryam-55; Toho-132; Tahrim-6. Oila sevgi va huzur makonidir: Rum-21. Oilada murosa uchun hakam chaqirish: Niso-35. Ota-onaga yaxshilik qilish va ularga itoat: Al-Isro-23-24; Ankabut-8; Luqmon-14,15; Ahqof-15. Taloq va idda muddati: Baqara-228, 234, 235; Ahzob-49;Taloq-1,2,4. Taloq berish shartlari: Taloq-1, 2, 6, 7; Baqara-227, 230; Mumtahana-10, 11. Uylanish mumkin bo‘lgan halol xotinlar: Moida-5. Uylanish harom kilingan xotinlar: Niso-22-24. Xotinlar uchun diniy va axloqiy farzlar: Mumtahana- 12. Xotinni buzuq degan er uchun nima vojib? Nur-6, 7. Xotinlarning mushriklar tomonidan xo‘rlanishi: An’-om-139; Nahl-58, 59; Zuxruf-17; Tur-39; Najm-21,22. Erini yolg‘onchi deb atagan ayol uchun nima vojib? Nur- 8-9. Yaxshi (pok) xotinlar, yomon xotinlar: Baqara-187,228, 229,232; Oli Imron-15; Niso-4,7, 15,19,25, 34; A’rof-83; Ahzob-28, 30, 31; Axqof-15; Mumtahana-12. Hayz: Baqara-222. Inson Inson avlodining g‘ofilligi: Anbiyo-1-3. Inson Allohga muhtojdir: Fotir-15. Inson yer yuzining xalifasi (o‘rinbosari)dir: Baqara-30; An’om-165; A’rof-74; Yunus-14, 73; Naml-62; Fotir-39; Sod-26. Inson zaif yaratilmishdir: Niso-28. Inson ibodat etmoq uchun yaratilgan: Hijr-99; Vaz-zoriyot-56, 57; Jin-18-20. Inson nutqi: Ar-Rahmon-3,4. Insonga ne musibat yetsa, gunohlari tufaylidir: Rum-41; Sho‘ro-30, 34. Inson o‘z hirsiga beriluvchidir: Maorij-19-21; Fajr-16-20. Inson to‘g‘ri yo‘lga hidoyat etilgan: Inson-3. Insonni jahannamga tushirishi mumkin bo‘lgan yomonliklar: Muddassir-43-47. Insonga eng yaqin bo‘lgan Zot Parvardigordir: Kahf-16. Insonning Alloh omonatiga (shariati islomiyadagi ibodatlarga) tolibligi: Ahzob-72, 73. Insonga xizmat qilish uchun yaratilgan borliq va imkonlar: Baqara-29; Ra’d-2-4; Ibrohim-32-34; Nahl-5-14, 78, 80, 81; Al-Isro-70; Anbiyo-30-32; Haj-36-37, 63, 65; Shuaro-132-134; Naml-60-64, 86; Qasas-71-73; Ankabut-60-63; Rum-20-25, 50; Luqmon-20,29, 31; Sajda-27; Saba’-24; Fotir-12, 13, 27,28; Yesin-33-36; Zumar-6, 21; G‘ofir-61-64, 79, 80; Zuxruf-10-13; Josiya-12,13; Qof-7-11; Ar-Rahmon-1-12; Voqea-58, 59,63, 65, 68-73; Mulk-15; Naba’-6-16; Noziot-30. Insonning o‘zida alomatlar bordir: Fussilat-53; Jo-siya-4; Vaz-zoriyot-21; Toriq-5-7. Insonning mohiyati: Yunus-12; Hud-9-11; Yusuf-11; Al-Isro-11,70, 83, 84; Kahf-54; Anbiyo-37; Haj-66; Rum-33-36; Zumar-8,49; Fussilat-49-51; Sho‘ro-48; Tayubun-2, 3; Maorij-19-22; Balad-4; Odiyot-6-8. Insonning ustunligi: Baqara-34; A’rof-11; Hijr-29-30; Al-Isro-61-62, 70; Tag‘obun-3; Tin-4. Insonning yaratilishi: Baqara-28, 30; Oli Imron-6; Niso-1; An’om-2, 98; A’rof-11,189; Hijr-26,28; Nahl-4, 72; Al-Isro-99; Toho-55; Xaj-5; Mu’minun-12-14, 79; Furqon-54; Rum-19, 20, 54; Luqmon-28; Sajda-7-9; Fotir-11; Yosin-36, 77; Vas-soffot-11; Sod-71-74; Zumar-6; G‘ofir-67; Josiya-4; Qof-16; Najm-45, 46; Voqea-57, 59; Nuh-14, 17; Qiyomat-37-39; Toriq-5-7; Tin-4; Alaq-2. Insonlar bir millat edilar: Baqara-213. Insonlar orasidagi o‘zaro farq: Vaz-zoriyot-10-19. Insonlarning farqli imkonlarga sohib qilinishi sababi: Zuxruf-32. Insonlarga faoliyatlariga ko‘ra daraja beriladi: An’om-132; Ahqof-19. Insonlarning qabilalarga va millatlarga bo‘linib ketishlariga sabab: Hujurot-13. Axloq Adolat: Baqara-282; Oli Imron-18,21; Niso-3,58,105, 135, 152; Moida-8, 42; A’rof-29, 159, 181; Nahl-76, 90; Anbiyo-47; Ahzob-5; Sho‘ro-15; Hujurot-9; Xadid-25; Mumtahana-8. Afv etish: Baqara-178; Oli Imron-134, 159; Moida-13;Sho‘ro-37,40,43. Ayol haqlari: Niso-19-21, 25, 32. Ahdga (va’daga) vafo: Baqara-177; Oli Imron-76; Moida-1; Anfol-56; Al-Isro-34. Axloqda o‘rnak bo‘luvchi insonlar: Inson-7-10. Baxillik: Oli Imron-180; Niso-128; Tavba-34, 35, 76; Hadid-24; Tag‘obun-16; Layl-8-11. Bachchabozlik: A’rof-81. Birlik va qardoshlik: Baqara-220; Oli Imron-28,103, 105; Anfol-63; Hujurot-10. Boyligiga g‘ururlangan odam: Kahf-32-44. Boshqa kishining ko‘lidagi narsaga ko‘z tikmoq: Toho-131. Buzg‘unchilik, fasod: Moida-64; Hud-85, 116; Ra’d-25; Nahl-88; Shuaro-183; Qasas-83. Go‘zal, yaxshi (foydali) gap, so‘z: Zumar.-18; Fussilat-33; Muhammad-21. Diniy qardoshlar: Tavba-11. Dinni hazil-masxara kilganlar do‘st tutilmaydi: Moida-57. Yetim haqqi va yetimga yordam: Baqara-83, 177, 215,220; Niso-2, 3, 6, 8,10, 36, 127; An’om-152; Al-Isro-34; Kahf-82; Fajr-17; Balad-15. Yomon nafs: Yusuf-53. Yomon orzularga, xavoyi nafsga ergashmoq: Niso-135; A’rof-176; Kahf-28; Toho-16; Sho‘ro-15; Muhammad-14. Yomon makr o‘z egalarini halok qilur: Fotir-43. Jo‘mardlik namunasi bo‘lgan kishilar: Hashr-9. Zino: Al-Isro-32; Nur-2; Furqon-68; Mumtahana-12. Zulm va zolimlar: Baqara-124,258; Niso-168,169; Mo-ida-45; An’om-21, 129, 135; A’rof-44; Tavba-109; Hud-18, 100-102; Yusuf-23; Ibrohim-27,45; Zumar-47; Sho‘ro-40; Ahqof-10. Inson: Nahl-4. Insonlarning haqlariga tajovuz: Shuaro-183. Insonlarning orqasidan g‘iybat qilish: Hujurot-12; Humaza-1. Isrof: Niso-6; An’om-141; A’rof-31; Al-Isro-27; Furqon-67. Iffat: Mo‘minun-5-7; Furqon-68; Maorij-29-31. Iffatli faqirlar: Baqara-273. Ichkilik: Baqara-219; Niso-43; Moida-90,91. Ish va tijorat axloqi: Niso-29; A’rof-85; Al-Isro-35; Shuaro-181; Ar-Rahmon-8, 9; Mutaffifun-1-6. Kibr: Nahl-23; Al-Isro-37; Luqmon-18. Laqab qo‘ymoq: Hujurot-11. Manfaat hirsi: Odiyot-8. Maryamning iffati: Maryam-20-23. Marhamat, rahmat: Oli Imron-159; An’om-12; Al-Isro-24; Rum-21; Fath-29; Balad-17. Mo‘minlar dinidan kaytsa: Moida-54. Nafsni gunoh bilan ko‘mib, xorlagan noumid bo‘lur: Shams-10. Odam o‘ldirmoqning jazosi: Niso-92, 93. Odamlar ko‘rsin deb ehson kilish: Niso-38. Omonatga sadoqat va xiyonat: Niso-58; Anfol-27; Maorij-32. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) ning axloqlari: Oli Imron-159; Kalam-4. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) da go‘zal namuna bor : Ahzob-21. Riyo: Baqara-264,266; Oli Imron-188; Niso-38,39,108; Mo’un-6. Sabr va toqat: Baqara-45,153,250; Oli Imron-200; An’om-34; Haj-35; Luqmon-17; Ahqof-35; Balad-17; Asr-3. Sevgi: Oli Imron-31; Moida-54; Maryam-13; Toho-39. Solih bandalarning sifatlari: Baqara-43, 177, 189; Oli Imron-92; Moida-2; Mujodala-9. Sog‘lom qalbli bo‘lish: Vas-soffot-84. To‘g‘ri so‘z: Ahzob-70. To‘g‘rilarning mukofotlari: Fussilat-30-32. To‘g‘rilik, egrilik: Oli Imron-161; Tavba-7; Hud-112; Sho‘ro-15. To‘g‘ri guvohlik berish: Niso-135; Moida-8; Furqon-72; Taloq-2; Maorij-33. Uyga kirishda izn so‘rash: Nur-28. Xayrli ishlar, yaxshiliklar: Baqara-110; Oli Imron-114;Niso-127;Haj-I. Xiyonat: Niso-107; Anfol-71. Shahvatlarga ergashgan kimsalar: Maryam-59. Eng yomon illatlar: Hujurot -12. Ehson: Al-Isro-7; Ankabut-69; A’rof-56, 161; Ah-qof-12; Baqara-83,112,177,195,229; Zumar-10, 34; Zoriyot-16; Luqmon-3, 22; Moida-85,93; Mursalot-44; Najm-31; Niso-125,128; Nahl-30,90,128; Oli Imron-134, 148, 172; Ar-rahmon-60; Vas-soffot-80, 105,110,121,131; Tavba-91, 100, 120; Yunus-26; Yusuf-22, 78, 90; Kasas-14, 77; Hud-115;Haj-37. Yumshoq so‘z bo‘lish: Al-Isro-28. Yusuf (alayhissalom)ning iffati: Yusuf-23-34, 51. Yaxshi amallari og‘ir kelganlarning mukofoti: Qoria-6-7. Yaxshi odamlarning ajr-mukofotlari: Baqara-201,202; An’om-160; Infitor-13; Mugaffifun-18-28; Layl-5-7; Bayyina-7-8. Yaxshi so‘z: Niso-5. Yaxshilar bilan yomonlarni Alloh barobar ko‘rmaydi: Josiya-21. Yaxshilar uchun farishtalar duosi: G‘ofir-7-9. Yaxshilik va yomonlik: Ra’d-6, 22; Al-Isro-7; Naml-89-90; Kasas-84; Fussilat-34, 46. Yaxshilik qilmoq: Naxl-30. Yaxshiliklarning boqiy qoluvchilari: Kahf-46; Maryam-76. Yaxshilikning eng afzallari: Balad-11-16. Yaxshiliklari oz bo‘lganlarning jazosi: Qoria-8-11. Hasad: Baqara-109; Niso-54; Falaq-5. Ilm, aql, tafakkur, ibrat Allohdan boshqaning bilimi cheklidir: Baqara-30-33, 255; Yusuf-76; Luqmon-34. Allohdan ilm so‘ramoq: Toho-114. Allohning borligi va qudratiga koinot va inson vujudidagi alomatlar: Fussilat-53; Vaz-zoriyot-20, 21. Aql egalari, oqillar: Baqara-164, 197, 269; Oli Im-ron-7, 190; Moida-100; Ra’d-19; Ibrohim-52; Sod-29, 43; Zumar-9, 18, 21; G‘ofir-54; Taloq-10. Aqlni ishlatishga, fikrlashga chorlagan oyatlar: Baqara-44, 73, 76, 164, 242; Oli Imron-65, 118; An’om-32,151; A’rof-169; Anfol-22; Yunus-16, 42, 100; Hud-51; Yusuf-109; Ra’d-3; Nahl-12, 67; Anbiyo-10, 67; Haj-46; Mu’minun-80; Nur-61; Furqon-44; Shuaro-28; Qasas-60; Ankabut-35, 63; Rum-24,28; Yosin-62, 68; Vas-soffot-138; Zumar-42; G‘ofir-67; Josiya-5; Hadid-17; Hashr-21; Mulk-10. Bilganini o‘rgatmoq darkorligi: Baqara-129,151,159, 174; Tavba-122; Abasa-1, 4. Bilmasdan hukm yurgizmoq: An’om-144; Haj-8; Luqmon-20. Gumon haqiqat o‘rniga o‘tmaydi: Yunus-36; Najm-28. Johillardan yiroq bo‘lish: Baqara-67; Moida-50; An’om-35; A’rof-199; Hud-46. Iymonsiz kishilarning oqibatlari: Oli Imron-137; An’om-6, 11; Yusuf-109; Nahl-36; Naml-69; Rum-10, 42; Fotir-44; Muhammad-10. Ilm egalari, olimlar: Oli Imron-18; Niso-162; Al-Isro-107; Xaj-54; Shuaro-197; Ankabut-43; Fotir-28; Mujodala-11. Ilmga tashviq: Nahl-43; Toho-114; Zumar-9; Mujodala-11; Alaq-1,5. Inson bilolmaydigan narsalar: Ra’d-8; Luqmon-34. So‘rab bilish: Anbiyo-7. Tafakkur, fikr: Baqara-266; Oli Imron-191; An’om-50; A’rof-176, 184; Yunus-24; Ra’d-3; Nahl-11, 44, 69; Rum-8,21; Saba’-46; Zumar-42; Josiya-13; Xashr-21. Tushunib ibrat olish zarur bo‘lgan ba’zi oyatlar: Yunus-5, 6, 12; Ra’d-19g 25; Mo‘minun-21, 30; Shuaro-7-9; Ankabut-15,24, 34, 35; Yosin-71; Sod-27; Sho‘ro-39; Duxon-38, 39; Josiya-4; Mulk-19; Toriq-5-7. Fol ochish, sehrgarlik, dam solish: Baqara-102; Moida-90; Falaq-1-4. Shoshilib hukm chikarmoq: Niso-94; Hujurot-6. O‘qishni Allohning nomi bilan boshlash: Alaq-1. Qalam va yozuv: Qalam-1; Alaq-4,5. G‘ayb sirlarini bilish Allohga xosdir: Baqara-33; An’om-59; A’rof-188; Hud-123; Nahl-77; Kahf-26; Ma-ryam-78; Furqon-6; Naml-65; Lukmon-34; Saba’-48; Fotir-38; Yosin-76; Hujurot-18; Kalam-47; Jin-26. Hikmat: Baqara-269; Niso-54; Ahzob-34; Sod-20; Zuxruf-63; Kamar-5; Jum’a-2. Ibodat Bomdod namozi: Nur-58. Juma namozi: Jum’a-9, 10. Zakot: Baqara-43, 83,110,177,277; Niso-77; Moida-12, 55; A’rof-156; Tavba-5, 11, 71; Maryam-31; Anbiyo-73; Xaj-78; Mu’minun-4; Nur-37, 56; Naml-3; Luqmon-4; Ahzob-33; Fussilat-7; Mujodala-13; Muzzammil-20; Bayyina-5. Zakot kimlarga beriladi: Tavba-60. Kafforat ro‘zasi: Niso-92; Moida-89; Mujodala-4.- Masjidlar Allohnikidir: Jin-18. Masjidlarni kim obod qiladi: Tavba-18,19. Namoz: Baqara-3,43,45, 83,110, 153, 177,238, 239,277; Niso-77, 162; Movda-12, 55,58,91,106; An’om-72,92,162; A’rof-170; Anfol-3, 35; Tavba-5,11, 71; Yunus-87; Ra’d-22; Ibrohim-31, 37, 40; Maryam-31, 59; Toho-14, 132; An-biyo-73; Haj-35, 78; Mu’minun-2,9; Nur-37, 56; Naml-3; Rum-31; Luqmon-4, 17; Ahzob-33; Fotir-18, 29; Mujoda-la-13; Maorij-22, 23, 34; Muzzammil-20; Bayyina-5. Namoz fahsh va yomonlikdan asraydi: Ankabut-45. Namoz vaqtlari: Al-Isro-78; Toho-130; Rum-17, 18. Namozlarini «unutib» qo‘yuvchi namozxonlar: Mo’un-4,5. Namozni zoe qiladigan kishilar: Maryam-59. Namozni qisqartirib o‘qish: Niso-102-103. Ov va jang paytidagi ibodat: Moida-1, 2, 94, 96. Ro‘za uchun fidya: Baqara-184. Sarxushlikda o‘qilgan namoz: Niso-43. Urush paytidagi namoz: Niso-102. Exromli bo‘lganda ov qilish: Movda-95. Haj: Baqara-189, 196-200,203; Movda-1, 2; Haj-26-37. Haj va umra: Baqara-158, 196. Hajning odobi: Moida-1, 2. Hojilarga suv berish: Tavba-19. Xufton namozi: Nur-58. Iqtisodiy masalalar Baxillik: Baqara-195; Oli Imron-180; Niso-36, 37; Tavba-34, 35; Al-Isro-29, 31,100; Furqon-67; Muxammad-37/38; Hadid-23, 24; Hashr-9; Tag‘obun-16; Layl-8. Birovning mulkiga tajovuz: Niso-161. Birovning xaqini yeyish: Baqara-188. Boylik bilan g‘ururlanish: Kahf-32-34; Qasas-76-82. Boylarning molu mulkida yo‘qsillarning xaqqi bor: Vaz-zoriyot-19; Maorij-24,25. Boylikka ortiqcha hirs qo‘yish: Oli Imron-14; Tav-ba-24, 35, 58, 59,75, 76; Fath-15; Munofiqun-9; Fajr-20. Boylik ustunlik sababi bo‘lolmaydi: Kasas-78-82; Aba-sa-1-10. Boylik faqat boy-badavlat kishilarning orasida ay-lanib qolmasligi kerak: Hashr-7. Boylikni yashirib yurish: Oli Imron-49; Tavba-34, 35; Humaza-1-4. Dunyo va oxirat savobi: Oli Imron-145,148; Niso-134. Dunyo ne’matlari: Oli Imron-14; Hadid-23. Dunyo hayoti bir sinovdir: Ankabut-2, 3. Dunyo hayoti faqat (bir nafaslik) o‘yin-kulgidir: An’om-32; Ankabut-64; Muhammad-36; Hadid-20. Dunyo hayotining kechishi: Kahf-45; Hadid-20. Jo‘mardlik (infoq-ehson qiluvchilar): Baqara-267- 268; Al-Isro-26. Zakot: Niso-77; Tavba-5,11, 67, 79; Fussilat-7. Zakot kimga beriladi: Tavba-60. Zakot faqirlarning haqidir: Vaz-zoriyot-19; Maorij-24,25. Ziroat: Baqara-267; An’om-95, 99, 141; A’rof-58; Yusuf-47; Shuaro-148; Sajda-27; Voqea-63, 65. Isrofgarchilik: Al-Isro-29; Furqon-67. Isrof va baxillik: An’om-141; Arof-31; Al-Isro-26, 27, 29; Furqon-67. Kimlarga mol-mulklari berilmaydi: Niso-5. Kunduz yashash va kasb uchundir: Yunus-67; Al-Isro- 12; G‘ofir-61; Naba’-11. Mol-davlatni oxirat obodliga uchun sarflash: Kasas-77. Mol-dunyo va bola-chaqa fitna, sinovdir: Anfol-28; Tag‘obun-14,15. Nohaq, harom mol topmoqlik, o‘zgalar haqini o‘zlashtirmoqlik: Baqara-188; Niso-29, 161; Moida-38, 39. Rizq: Ra’d-26; Nahl-114; Al-Isro-30; Ankabut-60-62; Saba’-24,36,39- Rizqlarni farqli qilgan Allohsir: Nahl-71. Sa’y-harakat: Najm-39, 40; Layl-4. Sudxo‘rlik: Baqara-275, 276, 278, 279; Oli Imron-130; Niso-29,160, 1b1;Rum-39. Temir ma’danining xosiyati: Hadid-25. Tijorat: Baqara-188,198, 282; Niso-29-31; Moida-1; Nur-37;Jum’a-9-10. Faqat dunyoni ko‘zlash: Al-Isro-18. Foydasiz mashg‘uliyat: Mu’minun-3. O‘zganing molini tortib olmoq: Baqara-188; Niso- 29-31. O‘lchov va tarozi, vazn: An’om-152; A’rof-85; Hud-84,85; Al-Isro-35; Shuaro-181,182; Ar-Rahmon-7-9; Mugaffi-fun-1-7. Qimor: Baqara-188,219; Niso-29, 31; Moida-90,91. Hayot imtihondir: Oli Imron-153; Hud-7; Muhammad-31. Har banda Allohga muhtojdir: Fotir-15; Muhammad-38. Halol yemoq va ichmoq- Baqara-168,172, 173; Moida-3-5, 87, 88; An’om-118, 119,142,145; Nahl-114, 115; Haj-28. Harom yeyish va ichish: Baqara-173, 219; Niso-43; Moida-3, 90,91, 93; An’om-121,138; Nahl-67, 115; Haj-30. Koinotga oid oyatlar Alloh yomg‘ir bilan o‘lik yerga jon ato etadi: Nahl-65; Rum-50; Fotir-9; Fussilat-39; Zuxruf-11; Josiya-5; Qof-11;Abasa-25-32. Arsh: A’rof-54; Tavba-129; Yunus-3; Hud-7; Ra’d-2; Toho-5; Anbiyo-22; Mu’minun-86, 116; Furqon-59; Zuxruf-82; Hadid-4; Buruj-15. Arsh uzra Allohning mustaviyligi: Ra’d-2; Furqon-59; Sajda-4; Hadid-4. Arshni ko‘tarib turadigan farishtalar: G‘ofir-7; Al-hoqka-17; Arshning sohibi Alloxdir: Naml-26; Buruj-15. Yerning yaratilishi: An’om-101; A’rof-54; Yunus-3; Hud-7; Ra’d-3; Hijr-19, 85; Nahl-3; Anbiyo-30; Furqon-59; Sajda-4; Fussilat-9-11; Qof-38; Hadid-4; Taloq-12;Naba’-6. Koinotning yaratilishi: An’om-101; A’rof-54; Yunus-3; Hud-7; Hijr-85; Nahl-3; Anbiyo-30; Furqon-59; Saj-da-4; Fussilat-11; Qof-38; Hadid-4; Taloq-12. Koinotdagi tartib: Anbiyo-22; Mo‘lk-3,4. Kursiy: Baqara-255. Oy muayyan muddatgacha jarayonda-bo‘ladi: Ra’d-2; Luqmon-29; Fotir-13; Yesin-39, 40; Zumar-5; Ar-Rahmon-5. Oyning yaratilishi: A’rof-54; Yunus-5; Anbiyo-33; Furqon-61. Osmonlar va yerning hukmronligi Allohga xosdir: Baqara-107; Oli Imron-189; Moida-40; Tavba-116; Nur-42; Yosin-83; Zumar-62, 63; Sho‘ro-49; Zuxruf-85; Josyya-27; Fath-14; Hadid-2, 5; Buruj-9. Osmonlar yetti qavat holida yaratilgan: Baqara-29; Al-Isro-44; Mu’minun-17, 86; Fussilat-12; Taloq-12; Mulk-3; Nuh-15; Naba’-12. Osmonlarni yaratgan Zot: Baqara-117; An’om-14,73,101; Ibrohim-32; Fotir-1; Sho‘ro-11; Vaz-zoriyot-47; Tag‘o-bun-3; Noziot-27. Osmonlarning yaratilishi: An’om-101; Arof-54; Yunus-3; Hud-7; Ra’d-2; Hijr-85; Nahl-3; Anbiyo-30, 32; Furqon-59; Luqmon-10; Sajda-4; Fussilat-11; Qof-38; Vaz-zoriyot-47; Hadid-4; Taloq-12. Osmonlarning avval tutun (tuman) holida ekanligi: Fussilat-11. Taqvim (oy, yil, mavsum): Baqara-189,194,217; Moida-2, 97; An’om-96; Tavba-5, 36; Yunus-5; Nahl-12; Al-Isro-12; Haj-47; Rum-4; Sajda-5; Maorij-4. Tog‘larning yaratilishi: Ra’d-3; Hijr-19; Nahl-15; Qof-7; Noziot-32. Tog‘larning harakat etishi: Naml-88. Yulduzlarning yaratilishi: A’rof-54. Yulduzlar falakda suzib yuradilar: Yosin-40. Quyoshning yaratuvchisi: A’rof-54; Yunus-5; Anbiyo-33. Kuyoshning yaratilishi: Furqon-61; Nuh-16; Naba’-13. Quyoshning vaqt hisobi uchun yaratilishi: An’om-96. Quyoshning harakati: Anbiyo-33; Yosin-38,40. O‘lim va o‘limdan keyin Ajal: Niso-77; An’om-2; Yunus-49; Hud-3; Nuh-4. Ajal muddati surilmaydi: A’rof-34; Yunus-49; Nahl-61; Mo‘minun-43; Munofiqun~11. Azob farishtalari: Alaq-18. Arosat va arosat ahli: A’rof-46-49. Gunohkorlarning oxiratdagi pushaymonlari: Fajr-21-24. Jannat: Tavba-72; Ra’d-23; Nahl-31; Kahf-31; Maryam-61; Toho-76; Fotir-33; Sod-77; G‘ofir-8; Vas-soffot-54; Bayyina-8. Jannat sharobi: Vas-soffot-45-47; Tur-23; Voqea-18,19; Inson-5,6,15-18; Naba’-34; Mutaffifun-25-28; G‘oshiya-14. Jannatning misoli: Ra’d-35. Ma’vo jannati: Najm-15. Firdavs jannati: Kahf-107; Mu’minun-11. Jahannam azobi: Mulk-6; Muddassir-26-30. Jahannam insonlar va jinlarga to‘lajakdir: Hud-119; Sajda-13. Jahannam suvi: Vas-soffot-67; Voqea-42,54,55; Naba’-24,25; G‘oshiya-5. Jahannamda kofirlarning ahvoli: Ibrohim-16,17; Kahf-29;Mulk-6-11. Jahannamda o‘lim yo‘kdir: Toho-74; A’lo-12, 13. Jahannamning yetgi darvozasi bordir: Hijr-44. Jahannamning cheksizligi: Qof-30. Zaqqum daraxti: Duxon-43; Voqea-52. Kavsar: Kavsar-1. Mahsharda ko‘r holda tiriladiganlar: Toho-124-128. Nomai a’moli orqalaridan berilganlar: Inshiqoq-10-15. Nomai a’moli o‘ng tomonidan berilganlar: Al-Isro-71; Al-hoqqa-19-23; Inshiqoq-7-9. Nomai a’moli chap tomonidan berilganlar: Al-hoqqa-25-37. Oxirat dahshati: G‘ofir-18. Oxiratga iymon: Baqara-4,46, 177; Niso-38, 39, 59,162; An’om-113; A’rof-147; Tavba-18, 19, 44; Nahl-22; Luqmon-4; Maorij-26. Oxiratga hozirlik: Baqara-110; Haj-77; Hashr-18; Qiyomat-13. Oxiratda hamma sirlar yuzaga chiqadi: Toriq-9. Oxiratda hukmronlik Allohgadir: Infitor-19. Oxiratda har bir kishining qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beriladi: Zumar-70; Zalzala-7, 8. Oxiratda inson boshqa o‘lmaydi: Duxon-56. Oxiratda inson a’zolari shohidlik beradilar: Fussilat-20-22; Oxiratda zolimlarning uzr-bahonalari foydasizdir: G‘ofir-52. Oxiratda zulm yo‘qdir: G‘ofir-17; Josiya-22. Oxiratdagi mas’ud va badbaxt yuzlar: Oli Imron-106-107; Abasa-38-42. Oxiratdagi pushaymon foyda bermaydi: Ibrohim-44. Oxiratdagi so‘roq: Ankabut-13; Ahzob-8; Takosur-8. Oxiratdagi mukofot: Kahf-30, 31, 107, 108; Maryam-60-63; Toho-75, 76; Haj-23; Furqon-75-76; Vas-soffot-41-49; Sod-49-54; Zuxruf-68-73; Duxon-51-57; Tur-17; Ar-Rahmon-46-75; Inson-11, 12. Oxiratdagi hisob-kitob: Oli Imron-30; Ibrohim-51; Al-Isro-13,14, 71,72; Kahf-47-49. Oxiratdaga adolat: Oli Imron-25; Niso-109; Yunus-54; Nahl-111; Anbiyo-47; Saba’-26 Sur: Toho-102; Naml-87; Yosin-51; Zumar-68; Qof-20; Al-hoqqa-13; Muddassir-8. Firdavsga voris bo‘lganlarning vazifalari: Mumi-nun-1-11. Hashr (qiyomat kunida insonlarning Alloh huzurida to‘planishi): An’om-94, 134; Hijr-85; Nahl-84-88; Al-Isro-71; Kahf-48; Toho-15; Haj-7; Ankabut-5; Rum-43; Zumar-68-69; Sho‘ro-7, 22; Al-hoqqa-18; Mursalot-38; Na-ba’-39; O‘lim: Oli Imron-185; Niso-18, 78; An’om-61, 93; Anbiyo-34,35; Ahzob-16; Zumar-30, 42; Jum’a-6-8. O‘lim va hayot imtihon uchun berilgan: Mulk-2; Anbiyo-35; Ankabut-57; Ar-Rahmon-26, 27. O‘lim vaqtidagi pushaymonlik: Muminun-99, 100. O‘lim mastligi: Qof-19. O‘limdan keyin qayta tirilish: Hud-7; Nahl-38, 39; Al-Isro-49-52, 97-99; Maryam-66; Ankabut-19, 20; Rum-56. Qabr va qabr hayoti: Tavba-84; G‘ofir-46; Mumtahana-13; Abasa-21; Takosur-1, 2. Qiyomat alomatlari: Kahf-97,98; Anbiyo-96, 97; Naml-82; Zuxruf-61; Muhammad-18; Qiyomat-6-10. Qiyomat bilimi Parvardigor huzuridadir: A’rof-187; Ahzob-63; Fussilat-47. Qiyomat bo‘lishi shak-shubhasizdir: Josiya-32. Qiyomat va undan keyin: Kahf-47, 48; Toho-105-112. Qiyomat voqeasi va insonlar: Haj-1-2. Qiyomat dahshati: Luqmon-33; Mursalot-6-11; Abasa-33-42. Qiyomat manzaralari: Ibrohim-48; Tur-9-10; Voqea-1-7; Al-hoqka-13-16; Muzzammil-14, 17-18; Naba’-18-20; Infitor-1-4; Inshiqoq-1-5; Zalzala-1-5; Qoria-1-5. Qiyomat shubhasiz keladi: Kahf-21; Xaj-7. Har bir narsani yozib turuvchi ikki farishta: Qof-17,18; Infitor-10-11. Urush, jihod Ahd-paymonni buzmaslik: Anfol-56, 58; Tavba-12,13. Ahli kitobga birlik murojaati: Oli Imron-64. Ahli kitobga chaqiriq (Kofirlarga itoat etmang): Oli Imron-149; Ankabug-46. Ahli kitobga itoat qilmoq: Oli Imron-100, 105. Asirlarga yaxshi muomala: Baqara-177; Anfol-70-71; Muhammad-4; Inson-8-12. Birlik, birodarlik: Oli Imron-103-105; Anfol-46. Buzg‘unchilar: Baqara-8-12, 204-206. Buzg‘unchilarga, fosiq kishilarga ishonmangiz: Shuaro-151, 152; Hujurot-6; Mumtahana-10. Dushman millatlarga munosabat: Oli Imron-28, 73; Dushmanlarga qarshi quvvat to‘plash: Niso-71; Anfol-60;Tavba-41. Jihod amri: Tavba-73. Jihod uchun tayyor bo‘lmoq: Oli Imron-200. Jihoddan qochganlar: Tavba-81, 85, 87,90,95,96. Jihod: Niso-95, 96; Anfol-72; Tavba-19, 20, 41, 44; Furqon-52; Haj-78; Hujurot-65. Zafar Allohdandur: Oli Imron-123,140, 148. Zafar Alloh madad bergan kishilarnikidir: Oli Imron-160; Moida-56; Tavba-14; Rum-2-5. Zafar Islomdadir: Anbiyo-44; Nur-55; Fath-28. Intiqom va afv: Sho‘ro-39, 41. Kofirlar (munofiqlar ) do‘st tutilmaydi: Oli Imron-118-120. Madina yahudiylarini jazolash: Hashr-2-4. Millatlararo kelishuv va ahd-paymon: Niso-90-92. Safarbarlik: Niso-71; Tavba-41. Sulh: Niso-90-91; Anfol-61-63; Hujurot-9. Sulh va urush: Mumtahana-8, 9. Urush (jang): Baqara-190-194, 216, 217, 244, 246; Oli Imron-195; Niso-71-78, 84; Anfol-39-40; Tavba-5, 12,29; Ahzob-20,25, 26. Urush amri:Tavba-12, 123. Urush (jang)da Allohta tavakkul qilmoq: Oli Im-ron-160-173; Anfol-49; Tavba-25,26. Urush (jang) va munofiqlar: Oli Imron-154-156, 166-168; Niso-72,73,77,78,91,141; Anfol-49; Tavba-42,53, 65, 66, 81-83, 86, 87,90, 93-95; Nur-53-54; Ahzob-9-20, 24; Muxammad-20, 21; Fath-11, 12,15,16. Urushga oid hukmlar: Muhammad-4. Urush paytida betaraflarga munosabat: Niso-90, 91. Urushda sabot va sabr: Niso-104; Anfol-15-16, 45. Urushga tayyorgarlik: Anfol-60. Urush tartibi, intizomi: Baqara-190-193; Niso-95; Anfol-7-8, 39,42-44, 65-67; Tavba-13-15, 36-40,91,92,122; Haj-39,40; Muhammad-4,20-21. Urush holatida sulh taklifi: Muhammad-35. Fitna qotillikdan ham kattaroq (gunoh)dir: Baqara-217. O‘ljalar: Anfol-1,41, 69. O‘lja va uning taqsimi: Hashr-6-9. Kahramonlik: Baqara-248-251. Harom (urush man etilgan) oylarda urush (jang) qilish: Baqara-194,217; Tavba-5, 36, 37. Turli joylar, shaxslar haqidagi va boshqa oyatlar Abu Lahab va uning xotini: Masad-1-5. «Albatta, Robbimiz — Alloh» deb, to‘g‘ri yo‘lda ustivor bo‘lganlar: Ahqof-13. Al-miysoq: A’rof-172. As’hobi kirom: Tavba-100, 117; Xaj-58; Hashr-9. Ahli bayt (Payg‘ambarning xonadon ahli): Ahzob-33. Badr: Oli Imron-123. Baytul-Ma’mur: Tur-4. Baytul-Harom (Ka’ba): Moida-2. Baxtsiz insonlar: Hud-105-107. Butlardan shafoat istaganlar: Yunus-18. , Bo‘hton (Xazrati Oishaga nisbatan): Nur-11-18. Duoda haddan oshmaslik: Arof-55,205. Duolarning qabuli: Baqara-186; Sho‘ro-20. Jinlar otashdan yaratilganlar: Ar-Rahmon-15. Jinlar Qur’onga iymon keltirishgan: Ahqof-29-32; Jin-1-15. Johiliyat: Ahzob-33. Johiliyat davri hukmi: Moida-50. Juvdiy tog‘i: Hud-44. Zayd va Zaynab haqidagi oyat: Ahzob-37. Zikr: Oli Imron-191; Haj-35. Zikr va tasbeh: Ahzob-41, 42. Zikr odobi: A’rof-205. Zulmat va nur: Baqara-257; Moida-16; An’om-1; Ra’d-16; Ibrohim-1; Ahzob-43; Fotir-20; Xadid-9; Taloq-11. Iblisning isyoni: Baqara-34; A’rof-11-13; Hijr-28-34; Al-Isro-61-62; Kahf-50; Toho-116. Istig‘for (kechirim, mag‘firat): Oli Imron-135; Niso-106; Muhammad-19; Vaz-zoriyot-18; Munofiqun-5, 6; Muzzammil-20. Katta gunohlar: Niso-31; Najm-32. Ka’ba: Moida-97. Lavhul-Mahfuz: Naml-75; Buruj-22. «Lot», «Uzzo», «Manot» sanamlari: Najm-19,20. Madina: Tavba-120. Madina ahli: Ahzob-13. Madyan: Toho-40; Qasas-22, 23. Maymun va cho‘chqalarga aylantirilganlar: Moida-60. Makka: Oli Imron-96; Fath-24. Marva: Baqara-158. Masjidul Harom: Baqara-144,149, 150; 217; Anfol-34; Tavba-7, 28; Haj-25; Fath-27. Misr: Yunus-87; Yusuf-21, 99; Zuxruf-51. Musibatlar imtihondir: Baqara-155-157, 214. Mukaddas Yer: Moida-21. Najot topuvchi insonlar: Asr-3. Nur: Nur-35. Nur Alloxdandir: Nur-40. Poklik: Moida-6,100; Anfol-37; Tavba-108; Voqea-79; Muddassir-4. Ramazon oyi: Baqara-185. Ruhnima: Al-Isro-85. Ruhul-Amin (Jabroil alayhissalom): Shuaro-193. Ruhul-Qudus: Bakara-87, 253; Moida-110; Nahl-102. Salom diyori: Yunus-25. Safo: Baqara-158. Tavakkul: Furqon-58; Shuaro-217; Naml-79; Ahzob-3,48;Tag‘obun-13. Tavba: Baqara-160; Oli Imron-89; Niso-16, 18; Moi-da-39; An’om-54; Hud-61, 90, 112; Toho-82; Nur-31; Qasas-67; Tahrim-8. Taqvoning sohiblari: Baqara-2-5, 177; Oli Imron-133-136; Vaz-zoriyot-15-19. Taqvoning sharofati: Hujurot-13. Taqdiri azal: An’om-59; Tavba-51; Qamar-49; Hadid-22. Tuvo vodiysi: Toho-12; Noziot-16. Tur tog‘i: Baqara-63; Niso-154; Maryam-52; Qasas-46; Tur-1- «Shu dunyo hayotidan boshqa hech narsa iuq» deganlar: An’om-29. Chap tomon egalari: Voqea-9, 41-57; Balad-19. Hudaybiya qasamyodi: Fath-10. Yaxshi, ajr keltiruvchi amallar: Baqara-216; Niso-170, 171;A’rof-188. Yaxshilik va yomonlik Allohdandir: Yunus-107; Nahl-53-54; Fath-11. O‘sh tomon egalari: Voqea-8,27-40,90,91; Muddassir-39; Balad-18. Qadr kechasi: Qadr-1-5. Qibla haqida oyatlar: Baqara-142-150. Halol narsalarni harom demangiz: Moida-87, 88. Har kimning amali o‘zi uchundir: Qasas-55. Hijrat: Oli Imron-195; Niso-98,100; Anfol-72, 74, 75;Tavba-20;Nahl-41. Hukm Allohning ixtiyoridadir: Yusuf-40, 67; Ra’d-41;G‘ofir-12. Lutfullo MAHMUD Manba Qur’on uz |