Дарҳақиқат, Ислом динида мутаассибона даъволар қораланади.
«Ислом энциклопедия» китобида эса «мутаассиблик» ҳақида қуйидагилар айтилади: « Мутаассиблик, фанатизм-ўз эътиқоди тўғрилигига ўта қаттиқ ишониш, бошқа диний эътиқодларга муросасиз муносабатда бўлиш. Мутаассибликка йўлиққан одамлар ёки гуруҳлар жамиятда беқарорликни вужудга келтиришга уринади. Инсоният тарихида бундай эътиқоддан ғаразли мақсадларда фойдаланилган. Мутаассибликнинг пайдо бўлишига диний зиддиятлар, шунингдек, ижтимоий, сиёсий ва иқтисодий муаммоларнининг ҳал қилинмагани ҳам сабаб бўлиши мумкин. Мутаассибликнинг асосий сабабларидан бири диний илм-Қуръон, ҳадис ва шариатни билмасликдир. Ислом дини мутаассибликка хайрихоҳлик билдирмайди».
Баьзан одамлар орасида диний ахкомларни нотўғри тушуниш, унга ҳаддан ошиш, Ислом аҳкомларига эьтиқод қилишда қаттиқ (мутаассиб) йўлни тутадиган кишилар учраб туради. Бундай кишилар ўзлари эътиқод қиладиган махсус йўлни ўзлари учун белгилаб олиш ҳолатлари мавжуд. Ўзларига эргашадиган кишиларни ҳам шу йўлда маҳкам, қаттиқ бўлишни талаб этадилар. Бу эса мутаассибликни келтириб чиқаради.
Ислом дини мутаассибликни қоралайди, балки бағрикенг бўлишга, бошқаларга нисбатан тўғри бўлишга, яқин бўлишга чақиради. Бу ҳақда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қиладилар:
“Албатта дин енгилдир. Ким динга қаттиқ (мутаассиб) лик қилса, албатта (дин) уни енгади. Бас тўғри бўлинглар ва яқин бўлинглар” (Имом Бухорий ривояти) деб марҳамат қилганлар.
Аллоҳ таоло барчаларимизни мутаассибликка берилиб кетишдан сақлаб, Ўзининг ҳақ йўлида бардавом бўлишга муваффақ қилсин!
Р. Акбаров,
Ўзбекистон мусулмонлар идорасининг Қашқадарё вилоятидаги вакиллик ходими